Gabriel Zucman’ın öncülüğünde 100’den fazla araştırmacının imzaladığı Paris Bildirgesi, ultra zenginler için asgari vergiyi uluslararası gündeme taşıdı. Uluslararası Vergi Gözlemevi (International Tax Observatory), bildirgeyi 21’inde Paris zirvesiyle birlikte yayımladı.
Paris Belediyesi, 21’inde Concorde Tiyatrosu’nda düzenlenecek toplantının konularını vergi, medya ve yapay zekâ olarak duyurdu. Uluslararası Vergi Gözlemevi, ICRICT ve PSE Stone Center toplantının ortak düzenleyicileri arasında yer aldı.
Paris Bildirgesi, yıllık %2 asgari vergi önerisinin yanı sıra medya bağımsızlığı, gazetecilerin korunması ve yapay zekâ şirketlerinin mülkiyet yapısının da ele alınmasını istedi. Zucman’ın 2024’te G20 için hazırladığı raporda sunduğu yıllık %2 vergi önerisi de bildirgede yer aldı. Raporda, 1 milyar doların (yaklaşık 1,33 trilyon won) üzerinde varlığa sahip kişilerin servetlerinin her yıl en az %2’sini vergi olarak ödemesini öngören uluslararası iş birliği önerilmişti.
Öneri, ödenen vergiler belirlenen eşiğin altında kaldığında aradaki farkın tamamlanmasını öngörüyor. Bildirge ayrıca geçmiş dönemlerde ödenmeyen vergilerin tek seferlik olarak tahsil edilmesini önerdi.
California’nın 40 numaralı halk oylaması önerisi ise ayrı bir tek seferlik vergi planıydı. Plan, 1 Ocak 2026 itibarıyla California’da ikamet eden milyarderlerin varlıklarına bir defaya mahsus %5 vergi uygulanmasını öngörüyordu. Öneri, ayın 3’ündeki halk oylamasında ret yönünde sonuçlandı; ancak eyalet seçim makamlarının resmi sonuçları 11 Aralık’ta onaylaması planlanıyor.
Zucman’ın önerisiyle California planı yalnızca vergi oranı bakımından değil, verginin dönemi ve yapısı bakımından da farklılaşıyor. İlk öneri her yıl asgari vergi yükü getirmeyi hedeflerken California planı, belirli bir tarihteki varlıkları esas alan tek seferlik bir vergi öngörüyordu.
California Eyalet Sekreteri’nin yayımladığı, öneriye özgü komitenin 9 Kasım’a kadar bildirdiği bağışlar destekçiler için 33,58 milyon dolar (yaklaşık 44,7 milyar won), karşı çıkanlar için 170,7 milyon dolar (yaklaşık 227,2 milyar won) oldu. Bu tutarlar yalnızca söz konusu komiteye bildirilen bağışları gösteriyor; seçim kampanyasının toplam harcaması değil. Eyaletin resmi bilgilendirme metninde destekçiler sağlık hizmetlerine kaynak sağlanacağını savunurken, karşı çıkanlar planın ekonomi ve eyalet bütçesi üzerinde yük oluşturabileceğini ileri sürdü.
Fransa’da tartışılan yasa tasarısı, net varlığı 100 milyon avroyu aşan kişileri kapsıyordu. Tasarıya göre gelir vergisi, emlak servet vergisi ve sosyal katkıların toplamı varlıkların %2’sinin altında kalırsa fark ek vergi olarak ödenecekti. Fransa Senatosu tasarıyı 12 Haziran 2025’te kabul etmedi. Senato Maliye Komisyonu, gelire bağlı bir vergi yükü üst sınırının bulunmamasını anayasal risk, likidite baskısı, girişimciliğin zayıflaması ve vergi göçü olasılığına ilişkin itirazları arasında gösterdi.
Fransız ekonomi araştırma kuruluşu OFCE araştırmacıları Guillaume Allègre ve Xavier Timbeau, çalışma makalelerinde varlık değerinin kişisel geliri doğru biçimde temsil etmesinin zor olduğunu değerlendirdi. Araştırmacılar, piyasa değeri belirsiz varlıkların saklanabileceğini veya fiyat sinyali yaratacak işlemlerden kaçınılabileceğini de belirtti. Varlığın kendisini vergilendirmek yerine gerçekleşmiş sermaye kazançlarının vergilendirilmesini öneren iki araştırmacının değerlendirmeleri, asgari verginin varlık mı yoksa gerçekleşmiş gelir üzerinden mi hesaplanacağı tartışmasını gündemde tutuyor.
BM Uluslararası Vergi İş Birliği Çerçeve Sözleşmesi müzakere komitesinin altıncı oturumu 30 Kasım-10 Aralık tarihlerinde Nairobi’de yapılacak. Bu, ayrı bir sözleşme müzakere takvimi; Zucman’ın %2 önerisinin kabul edileceği bir süreç değil.
Comment 0