Kaiko: Güney Kore borsalarında likiditeyi etkileyen faktörler açıklandı

Kripto analiz şirketi Kaiko Research, yayımladığı son raporunda kripto para piyasasındaki *likiditeyi* kapsamlı şekilde ölçmek için geliştirdiği bir değerlendirme çerçevesini tanıttı. Bu çerçevede işlem hacmi, makas oranı (spread), *piyasa derinliği* ve *slippage* gibi çeşitli göstergeler bir arada ele alındı. Özellikle Kore merkezli kripto para borsalarının *likidite yapıları* ve işlem sistemleri ayrıntılı şekilde incelendi.

Likidite, bir varlığın kısa süre içinde büyük miktarlarda alım-satım yapılmasına rağmen piyasa fiyatının fazla etkilenmemesi durumunu ifade ediyor. Kaiko Research’e göre, işlem öncesi göstergeler emir defterindeki *ön likiditenin* ortaya çıkışını yansıtırken, işlem sonrası metriklerse piyasaya olan gerçek etkileri ve emir gerçekleşme koşullarını gösteriyor. Bu yüzden *likiditeyi* doğru ölçmek için her iki tür göstergenin de birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Raporda, Güney Kore’deki borsaların *tik boyutu* (tick size) yapısının da *likidite oluşumu* üzerinde belirleyici olduğu vurgulandı. Örneğin, Upbit borsası, fiyat seviyesine göre kademeli tik boyutu sistemi uygulayarak hem fiyatların daha hassas belirlenmesini sağlıyor hem de emir defterini daha okunabilir hale getiriyor. Ayrıca, *yoğunlaşmış merkezî emir yapısı* sayesinde düşük slippage oranı yakalanıyor. BTC-KRW paritesinde 10 milyon won’luk bir satış emri verildiğinde bile önemli bir slippage yaşanmıyor. Bu durum Kaiko’nun paylaştığı *ölçülmüş veri* ile de doğrulanıyor.

Borsaların *komisyon politikaları* da likiditeyi etkiliyor. Komisyonlar kaldırıldığında, işlem maliyetleri tamamıyla makasa yansıyor. Bu da market maker’ların zarar riskini telafi etmek için alış-satış fiyat farkını artırmasına neden oluyor. Özellikle Bithumb’ın BTC piyasasında komisyon muafiyetinin uygulandığı dönemlerde bu etki daha net görüldü. Kaiko bu konuda uyarıda bulunarak, düşük komisyon ortamlarında emir derinliği azalabileceğini ve *fiyat etkisi*nin artabileceğini ifade etti. Sonuç olarak, *likidite durumu*, platforma giren kullanıcı sayısı ve emir hacmiyle doğrudan bağlantılı.

Şirketin borsa bazlı karşılaştırmalarına göre Kore pazarında *Upbit* açık ara en güçlü likiditeye sahip konumda. 2025 yılı itibarıyla tüm Kore kripto para hacminin %70’ine yakınını kontrol eden borsa, BTC-KRW ve XRP-KRW paritelerinde en fazla işlem gören platform oldu. Bu da, yüksek hacimle birlikte derin emir defterine ulaşma imkânı sayesinde büyük işlemlerin bile sorunsuz şekilde gerçekleşebildiğini gösteriyor. Öte yandan, Coinone ve Korbit gibi borsalar belirgin şekilde düşük *likidite koşulları* gösterdi.

Likidite üzerinde etkili bir diğer faktör ise *piyasa olayları*. 2024 Aralık ayında Başkan Yoon Suk-yeol’un ani şekilde sıkıyönetim ilan etmesi, Kore piyasalarında *belirsizlik* yaratarak işlem hacmini artırırken spread’i genişletti ve piyasa derinliğini azalttı. Bu gibi *stres durumlarında*, bilgi asimetrisi ve emir gecikmesi artarken, hacim ile likidite arasındaki orantı çoğu zaman bozuluyor.

Ayrıca ‘kimchi primi’ ya da Bitcoin(BTC)’in yeni zirveye ulaşması gibi özel durumların da likiditeyi etkilediği belirtiliyor. Kimchi primi, farklı piyasa fiyatlarına dayalı arbitrajı teşvik ederek *likidite hareketliliğini* artırıyor. BTC fiyatının rekor kırdığı dönemlerde ise yeni sermaye girişi, *spread daralması* ve *piyasa derinliği artışı* gibi göstergeler öne çıkıyor. Bu, likiditenin sadece nicel değil, aynı zamanda piyasa psikolojisi ve dış etkenlere bağlı olarak sürekli değiştiğini gösteriyor.

Sonuç olarak kripto paralarda *likiditeyi* yalnızca tek bir gösterge üzerinden anlamlandırmak mümkün değil. İşlem hacmi, spread, derinlik ve slippage gibi farklı mekanizmalar birlikte değerlendirilerek genel likidite profili belirlenebilir. Kore borsaları üzerinden yapılan bu analiz, Kaiko Research'ün çalışmasının gelecekte daha sağlam işlem altyapılarının ve organize piyasa yapılandırmalarının geliştirilmesinde *önemli referans kaynağı* olacağını ortaya koyuyor.