Vitalik Buterin: Ethereum internetin Linux'u olmalı

Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, ağın geleceğine dair vizyonunu paylaştı ve Ethereum’u açık kaynaklı işletim sistemi Linux’e benzetti. Ona göre, Linux'un milyarlarca kullanıcıya hizmet eden bir kamu altyapısı olarak işlev görmesi gibi, Ethereum da ‘değer ve güven temelli açık internetin altyapısı’ haline gelmeli.

Buterin, Ethereum’un Linux gibi açık kaynaklı olduğunu ve kullanım amacına göre özelleştirilebileceğini dile getirdi. Linux’ta yazılım geliştiricilerin sistemi uyarlayarak genişlettiğini, Ethereum’da ise bunun Layer 2 ağları aracılığıyla sağlandığını söyledi. Ayrıca Ethereum’un temel katmanı (L1) bireyler ve kurumların finans, kimlik, sosyal etkileşim ve yönetişim gibi alanlarda aracısız kullanım sunan otonom bir altyapı haline gelmesi gerektiğini vurguladı.

Bu mesaj, Ethereum Vakfı’nın uzun vadeli hedefleriyle paralellik gösteriyor. Buterin’e göre Ethereum, merkezi olmayan işlem gücü, değer transferi, risk paylaşımı ve mutabakata olanak sağlayan bir internet işletim sistemi rolü üstlenmeli.

Bugün Ethereum ekosisteminde 127 adet Layer 2 ağ bulunuyor. Bu veri, Layer 2 analiz platformu L2Beat tarafından sağlandı. Ancak bu büyüme farklı değerlendirmelere neden oluyor. Geliştiricilere ve kullanıcılara esneklik sağladığı savunulan bu çeşitlilik, aynı zamanda aşırı parçalanma nedeniyle gelir düşüşü ve ekosistem bölünmesi riskini de barındırıyor.

Bazı eleştirmenler, 2024 yılının Mart ayında uygulamaya alınan Dencun yükseltmesinden sonra Ethereum’un L1 gelirlerinde ciddi düşüş yaşandığını öne sürüyor. Kullanıcı etkinliklerinin Layer 2’lere kayması, işlem ücretlerinden elde edilen geliri azaltmış durumda.

Diğer yandan, Layer 2 ağların savunucuları bu çeşitliliğin kullanıcı tercihi artırdığını ve deneyimi geliştirdiğini savunuyor. Polygon(MATIC) kurucu ortağı Anurag Arjun da bu görüşte. Ona göre Ethereum’un modüler genişleme stratejisi, temel katman üzerine yüksek işlem hacimli zincirler inşa edilmesini sağlıyor. Bu yapı, farklı işlem ortamlarını ve blok işlem sürelerini test etme imkanı sunuyor.

Ancak Arjun aynı zamanda uyarıda da bulundu. Yüksek işlem hacimli ama birlikte çalışabilirliği olmayan Layer 2 çözümlerinin çoğalması, ekosistemi parçalayabilir ve kullanıcı fonlarını izole edilmiş havuzlara hapsedebilir. Bu durum, kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebilir ve Ethereum’un işlevselliğini zayıflatabilir ‘yorum’.

Buterin’in yaptığı benzetme, Ethereum’un yalnızca bir akıllı sözleşme platformu değil, herkesin erişimine açık merkeziyetsiz bir değer interneti altyapısına dönüşmesi gerektiği düşüncesini yansıtıyor. Bu vizyon, dijital kimlik, sosyal ağlar ve yönetişimi de kapsayan bir yapıya evrilmeyi öngörüyor. Bunun sonucu olarak, Linux’un tarafsız altyapı modeli blok zincir ortamına taşınmış oluyor.

Bu yaklaşım aynı zamanda Ethereum’un genişleme stratejisiyle doğrudan ilişkili. Layer 2 ağların çeşitliliği ve deneysel yapısı, ekosistemin ilerlemesi için bir fırsat sunuyor. Ancak kalıcı başarı için birlikte çalışabilirlik ve tutarlı kullanıcı deneyimi şart.

Sonuç olarak, Ethereum’un ‘internetin işletim sistemi’ haline gelebilmesi için yalnızca teknik esneklik değil, aynı zamanda ekosistem içi uyum ve kullanıcı güveni de kazandırılması gerekiyor. Linux’un yıllardır kamu hizmeti olarak işlev görmesinin arkasında yatan prensiplere benzer şekilde, Ethereum’un da katı merkeziyetsizlik ilkeleri ve akıllı genişleme planlarıyla hareket etmesi gerektiği ifade ediliyor ‘yorum’.