Fitch, Bitcoin(BTC) teminatlı menkul kıymetleri 'çöp' seviyesinde değerlendirdi

Bitcoin(BTC) teminatlı menkul kıymetlere yönelik ciddi bir uyarı, 24’ünde (yerel saatle) Fitch Ratings tarafından yayımlandı. ABD’nin önde gelen üç kredi derecelendirme kuruluşundan biri olan Fitch, bu tür kripto tabanlı ürünlerin yüksek fiyat oynaklığı ve yapısal riskler nedeniyle ‘çöp’ yani *junk* seviyesinde olduğunu belirtti. Kripto paraların kurumsal finans sistemine entegrasyonu hız kazanırken, bu açıklama sektörün geleceği açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

Raporda, Bitcoin teminatıyla ihraç edilen borçlanma ürünlerinin gerek fiyat oynaklığı gerek karşı taraf riski bakımından yapısal olarak tehlikeler barındırdığı belirtildi. Bu tarz menkul kıymetlerin, Bitcoin veya benzeri dijital varlıkların değerine doğrudan bağlı olması, vade sonunda tahmin edilenden çok daha büyük *kayb* riskleri doğurabiliyor. Fitch, genel risk seviyesinin ‘yatırım yapılabilir’ seviye altına düştüğünü, dolayısıyla spekülatif kredi profiliyle uyuştuğunu vurguladı.

Bitcoin teminatlı menkul kıymetler, tipik olarak önceden belirli miktarda Bitcoin’in teminat olarak gösterilmesiyle oluşturuluyor. Ancak fiyatlar düştüğünde teminat oranları bozulabiliyor. Fitch’in açıklamasına göre, teminatın piyasa değerinin borç oranını karşılamadığı anlarda *zorunlu tasfiye* yaşanabiliyor ve bu da *ani kayıplara* yol açabiliyor. Örneğin, 1 milyon TL değerinde Bitcoin’e karşılık %70 teminat oranıyla 700 bin TL’lik borçlanma yapılması durumunda, fiyatlardaki sert düşüş teminatın yetersiz kalmasına ve otomatik tasfiyeye neden olabilir.

Fitch, 2022-2023 kripto kışı sürecinde iflas eden BlockFi ve Celsius gibi kripto kredi şirketlerini örnek gösterdi. Bu dönemde teminatlı yapıların nasıl hızla çökebildiğini hatırlatan kurum, söz konusu ürünlerin yüksek volatilite içeren piyasa koşullarında *kırılgan* hale geldiğini vurguladı.

Rapor, MicroStrategy(MSTR) gibi büyük Bitcoin odaklı şirketleri de dolaylı yoldan işaret etti. Michael Saylor liderliğindeki bu şirket, yaklaşık 688 bin Bitcoin ile halka açık şirketler arasında en fazla Bitcoin tutan kurum konumunda. MicroStrategy yıllar içinde hem bono hem de teminatlı borç enstrümanları ihraç ederek kritik bir kaldıraç stratejisi izledi. Fitch, doğrudan şirket adlarını anmasa da, bu tarz *BTC destekli borçlanmaların*, şirketin kredi profilini Bitcoin fiyatlarına çok daha duyarlı hale getirdiğini ifade etti. *Yorum: Bu durum, yüksek volatilite dönemlerinde firma değerlemesini ve iflas riskini doğrudan etkileyebilir.*

Ancak Fitch, bu uyarıların spot Bitcoin ETF’leri için geçerli olmadığına dikkat çekti. Spot ETF’ler, teminatlı borç enstrümanı değil, menkul kıymet yapısına sahip fonlardır. Kurum, ETF ürünlerine olan ilginin artmasının, piyasa katılımcı çeşitliliğini artırarak fiyat dalgalanmalarını azaltabileceğini kaydetti. Ayrıca geçen ay da bankaları dijital varlıklardaki yüksek risk nedeniyle uyaran Fitch, bu kez doğrudan kripto tabanlı borç ürünlerini değerlendirmeye aldı.

Kripto para piyasalarının kurumsallaşma süreci devam ederken, Fitch’in bu son değerlendirmesi, finansal sistemin hangi yapıdaki ürünleri kabul edebileceğine dair *kritik bir eşik* çizmiş oldu. Bitcoin temelli ürünlerin yatırım aracı mı yoksa yüksek riskli spekülatif varlık mı olduğu yönündeki tartışmaların, bu analizle birlikte daha fazla gündemde kalacağı öngörülüyor.