Solana baş ekonomisti Max Reznik’ten Ethereum’a sert eleştiri: 'Harika biri olmak istiyorsan düşman edin'

‘Büyük olmak istiyorsan düşman edin’… Solana baş ekonomisti Max Reznik’in meydan okuması

Max Reznik, Ethereum’a karşı açık bir duruş sergileyip Solana’ya geçen sıra dışı bir ekonomist. Ağı etkileyen *parazitik* yapılara karşı çıkmış ve Katman 1 (L1) genişlemesine odaklanılması gerektiğini savunmuştu. Bu görüşleri Ethereum’un gelişim yönünü dahi etkilemişti. Şimdi ise Solana’nın çekirdek istemcisi Agave’yi geliştiren Anza adlı şirkette baş ekonomist olarak görev yapıyor.

Beyaz Saray stajından Ethereum’la yolları ayırmaya

Reznik, COVID döneminde Trump’ın ilk döneminde Beyaz Saray’da staj yaptı ve bürokrasinin iç yüzünü gördü. Hükümetin gerçeği eğip bükerek siyasi gündemini dayattığını söyleyip *büyük bir hayal kırıklığı* yaşadığını belirtti.

Sonrasında blokzincir dünyasına adım atan Reznik, Ethereum’un ölçeklenme yol haritası üzerine çalıştı ancak zamanla şüpheleri arttı. Özellikle Maksimum Çıkarılabilir Değer (MEV) araştırmalarında Ethereum’un gerçek anlamda sansür direncini önemsemediği kanaatine vardı. L2 ekosisteminin merkeziyetsizlikten çok *gelir elde etmeye* odaklandığını ve bunun da ağı uzun vadede zayıflattığını savunuyor.

Tartışmalı bir figür

2024’teki Bankless podcast yayınına katılan Reznik, L2 yapılarının *parazitik* olduğunu söyleyip “Ethereum şu an Katman 1’i ölçeklendirmeye başlamalı” dedi. Sunucunun “Ethereum iç savaşı mı çıkarmak istiyorsun?” sorusuna “İyi biri olmak istiyorsan arkadaş edin, harika biri olmak istiyorsan düşman edin” cevabını verdi. Bu çıkışı epey yankı uyandırdı.

Ardından Twitter üzerinden Vitalik Buterin’i doğrudan hedef aldı. “Ethereum’un gecikme problemini görmezden gelmesi, Buterin’in Solana ile doğrudan rekabet etmekten korkmasından kaynaklanıyor” diyerek eleştirilerini sürdürdü.

Oysa geçmişte Solana’yı da eleştiren Reznik, 2025’teki Solana geliştirici konferansında ağın *eylem odaklı kültüründen* etkilendiğini açıkladı. Yüksek performansa dayalı mühendislik anlayışı, hızlı karar alma süreçleri ve cesur uygulamaların Ethereum’dan oldukça farklı olduğunu ifade etti.

Solana’da MEV modelini baştan tasarlıyor

Solana’ya baş ekonomist olarak katılan Reznik, işe *sansür direncinin güçlendirilmesi* ve *MEV’nin ortadan kaldırılması* hedefleriyle başladı. 2026’da hayata geçmesi planlanan *Çoklu Önerici (MCP)* yükseltmesiyle, mevcut tek blok öneri yapısından uzaklaşılıp sansür ve MEV risklerinin azaltılması amaçlanıyor.

Reznik, “Sansür veya yeniden sıralama ihtimali olan bir yapı, finansal uygulamalar için çalışamaz” diyerek bunun sadece teknik değil aynı zamanda *ekonomik bir sorun* olduğunu vurguladı. Ayrıca likiditeyi artırmak için *toksik işlem* oranını düşürmeyi de önemli bir hedef olarak öne sürdü.

ACE ve blokzincir genişleme stratejisi

Reznik, Solana’nın kurucularından Anatoly Yakovenko ile birlikte orta vadeli bir yol haritası hazırladı ve *Uygulama Kontrollü Yürütme (ACE)* adını verdikleri yeni bir modeli tanıttı. Bu model, DeFi merkeziyetsiz borsalarına işlem sıralaması ve sonuçlandırma prensipleri üzerinde özel denetim yetkisi veriyor. Bu yaklaşım, Hyperliquid gibi projelerin stratejilerine benziyor.

İlginç bir anekdot da var: Bu özellik ilk başta *Uygulama Özel Sıralama (ASS)* ismini taşıyordu ancak yatırımcı Kyle Samani’nin isteğiyle isim değiştirildi.

Ethereum ve Solana arasındaki kuşak farkı

Z kuşağına mensup olan Reznik, Ethereum’un yaklaşımını “yavaş, dikkatli ama sıkıcı” diyerek tanımlıyor. Ethereum geliştiricilerinin artık *yaşlandığını ve zenginleştiklerini*, dolayısıyla yeni paradigmalar için enerji bulamadıklarını ifade ediyor. Solana’nın ise *hızlı uygulama* ve *pragmatizm* odaklı yapısının kendisine daha uygun olduğunu söylüyor.

Gerçekçi çözümlere yönelmenin önemine dikkat çeken Reznik, “Üçüncü Dünya Savaşı seviyesinde sansür direnci sağlayacağım diye mevcut teknolojilerden vazgeçmek gerçekçi değil” diyerek Ethereum’u fazla *idealist* buluyor. Solana’nın ise uygulanabilir teknolojilerle hızla çözüm üretmesinin çok daha etkili olduğunu savunuyor.

Ethereum’a bakışı da zamanla değişti

Ancak zaman geçtikçe Reznik, Ethereum geliştiricilerine karşı düşüncelerinde yumuşama yaşadı. “Eskiden eleştirdiğim kişiler bile aslında benimkinden daha ağır kısıtlar altında kararlar alıyormuş” diyerek kendi yaklaşımının da erişilmez olmadığını kabul etti. Ethereum ekosistemindeki oyuncuların yalnızca teknoloji değil, *yönetişim* ve *ekosistem dengesi* gibi öğeleri de düşünmek zorunda olduklarını anladığını söyledi.

Sonuç olarak Max Reznik, her iki tarafın zorluklarını deneyimlemiş biri olarak, L1 katmanının ölçeklenebilirliği ve ağ yönetişimi konularında derinlemesine düşünen bir ekonomist. Solana’daki çalışmaları, teknolojik ayrıntıların ötesinde, blokzincirlerin nasıl bir gelecek inşa etmesi gerektiğine dair önemli bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.