Citrea, ctUSD ile Bitcoin(BTC) tabanlı DeFi devrimini başlattı

Bitcoin(BTC) tabanlı rollup projesi Citrea, ana ağını resmi olarak başlatarak ‘ctUSD’ adını verdiği kendi sabit kripto parasını tanıttı. Tokenlaştırılmış varlıklar, BTC teminatlı kredi ve merkeziyetsiz işlem çözümleriyle öne çıkan Citrea, ‘uyuyan Bitcoin’leri merkeziyetsiz finans(DeFi) sisteminin temel teminatı haline getirmeyi hedefliyor.

Citrea, Founder’s Fund ve Galaxy Ventures’ın desteklediği bir sıfır bilgi rollup (ZK-Rollup) girişimi olarak dikkat çekiyor. Ana ağın devreye alınmasıyla birlikte BTC türev ürünleri, BTC teminatlı kredi imkânları ve ctUSD ile çalışan ödeme yöntemleri de hayata geçirilmiş oldu. Proje ekibi, platformun ilk birkaç ay içinde yaklaşık 50 milyon dolarlık (~715 milyar TL) DeFi tabanlı likiditeye ulaşmasını bekliyor.

Citrea’nın vizyonu, ekonomik olarak atıl durumda bulunan Bitcoin’i *gerçek finansal varlık* haline getirmek. DeFi işlemleri ve ödeme sistemlerine entegrasyon yoluyla kullanıcıların etkileşimlerini doğrudan Bitcoin’in ana katmanına bağlamayı amaçlıyor. Ancak bu yaklaşım, *Bitcoin topluluğunda uzun süredir süregelen* “kısıtlı blok alanı nasıl kullanılmalı?” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Bir kesim, blok ödüllerinin zamanla azalacağı göz önüne alındığında, işlem ücretlerine dayalı bir ekosisteme geçilmesi gerektiğini savunuyor. Diğerleri ise Bitcoin’in şeffaf ve sansüre karşı dirençli bir ödeme aracı olarak kalması gerektiğini düşünüyor.

Citrea ekosisteminin temel birimi olan ctUSD, MoonPay tarafından ihraç ediliyor. Kendi düzenleyici uyumlu yapısı, fiat on/off-ramp altyapısı ve ödeme sistemleriyle tanınan MoonPay, ctUSD’yi *regülasyon dostu* bir sabit kripto para olarak konumlandırıyor. ctUSD; nakit ve kısa vadeli ABD devlet tahvilleriyle 1:1 oranında teminatlandırılıyor. Bu yönüyle daha önce Bitcoin ağında kullanılan Tether(USDT) ya da USD Coin(USDC) türü wrap edilmiş tokenlardan ayrışıyor.

Citrea’nın geliştirici şirketi Chainway Labs’ın CEO’su Orkun Mahir Kılıç, Cointelegraph’a yaptığı açıklamada “ctUSD dış ağlardan köprülenen bir varlık değil, doğrudan Citrea içerisinde oluşturulan *yerel bir kripto para birimi*” olduğunu vurguladı. Kılıç’a göre köprülenmiş tokenlar güvenlik açığı taşıma riski barındırırken, ctUSD doğrudan Citrea’nın güvenlik altyapısına bağlı olduğu için daha sağlam bir yapı sunuyor.

Finansal altyapı tarafında ise ctUSD, kullanıcılarına ‘sanal IBAN (vIBAN)’ sistemi üzerinden sanal banka hesapları oluşturma imkânı tanıyor. Böylece kullanıcılar, geleneksel banka transferleri yoluyla ctUSD alabiliyor. Otomatik döviz dönüşü ve zincir içi mutabakat işlemleri sayesinde hem kullanım kolaylığı hem de fiat girişlerinde artış bekleniyor.

Rollup yapısı gereği işlemler Ethereum Sanal Makinesi(EVM) üzerinde gerçekleştirilirken, nihai veriler Bitcoin blok zincirine işleniyor. Bitcoin’in çekirdek geliştiricilerinden Jameson Lopp, bu yaklaşımı “blok alanı talebi yaratan bir başka deney” olarak nitelendirdi. Buna karşın bazı topluluk üyeleri ise Bitcoin’in bir işlem defteri olmaması gerektiğini, Citrea’nın tıpkı bir *fiş gibi* EVM işlem sonuçlarını Bitcoin bloklarına yazmakla eleştirildiğini dile getirdi. Ayrıca tek sıralama noktası (sequencer) ve 10 kuruluşun yer aldığı çoklu imza yapısı üzerinden *merkeziyetsizlikten uzaklaşma* yönünde eleştiriler geldi.

Citrea’nın verdiği bilgilere göre, testnet sürecinde bile kendi veri kullanımları toplam Bitcoin ağının aylık bant genişliğinin yaklaşık %10’una tekabül etti. Bu durum, rollup mimarisinin Bitcoin içerisinde aslında ne kadar *gerçek blok alanı* tüketebileceğini gösteren önemli bir ölçüt olarak değerlendirilmekte.

Citrea CEO’su Orkun Kılıç, ctUSD’yi önümüzdeki 6 ila 12 ay içerisinde *Bitcoin ekonomisinin standart likidite katmanı* haline getirmeyi hedeflediklerini belirtti. Bunun için mevzuatlara uyum ve geleneksel finansla bağlantılar ön planda tutuluyor. Bu vizyon, Citrea’nın Bitcoin blok alanını nasıl ve ne şekilde kullandığı konusunda yeni bir tartışmanın fitilini de ateşleyebilir.

Bitcoin blok alanının yapılandırılmış finans veya sabit kripto para ihracı gibi işlemler için kullanılıp kullanılmaması gerektiği yönündeki tartışmalar sürecek gibi görünüyor. Ancak bir gerçek var ki: Citrea’nın bu hamlesi, Bitcoin’i sadece *değer saklama aracı* olmaktan öteye taşımaya yönelik cesur bir adım olarak kayda geçiyor.