Rusya bağlantılı yasa dışı kripto işlemleri 2025'te 158 milyar dolara ulaştı

Rusya bağlantılı kripto para faaliyetleri, geçtiğimiz yıl itibarıyla küresel düzeyde yasa dışı kripto para akışını son 5 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Özellikle, devlet destekli finansal altyapıların kripto teknolojisiyle pekiştiği ve bu sayede uygulanan yaptırımların ötesine geçen bir ekonomik yapılanma modelinin ortaya çıktığı görülüyor.

Blockchain analiz firması TRM Labs’ın verilerine göre, 2025 yılı boyunca yasa dışı kripto cüzdanlara giren toplam tutar yaklaşık 158 milyar dolar oldu. Bu rakam, 2024’teki 93.5 milyar dolarlık tutarla karşılaştırıldığında iki katı aşarken, aynı zamanda son beş yılın en yüksek seviyesi olarak kaydedildi. Bu büyük artışın arkasındaki temel etken ise Rusya bağlantılı yaptırım kapsamındaki faaliyetlerde yaşanan çarpıcı yükseliş oldu.

Rapordaki bulgulara göre yalnızca ‘A7A5’ adlı token aracılığıyla giren yasa dışı fon miktarı yaklaşık 72 milyar dolarken, bu token ile bağlantılı ‘A7 cüzdan kümesi’ne aktarılan tutar da 39 milyar dolara ulaştı. Bu işlemlerin büyük bölümü Rusya merkezli kişi ve platformlarla — özellikle Garantex, Grinex ve A7 ile ilişkili aktörlerle — bağlantılıydı.

TRM Labs’a göre, yasa dışı işlemlerdeki bu yükseliş yalnızca uygulanan yaptırımların çevresinden dolaşma çabasıyla açıklanmıyor. Asıl nedenlerden biri olarak, daha önce radar altında kalmış büyük kripto cüzdanların yeni yaptırım listelerine dahil edilmesiyle birlikte bu fonların görünür hale gelmesi gösteriliyor. Buna ek olarak, blockchain analiz tekniklerindeki iyileşme de yasa dışı işlem adreslerinin takip edilmesini kolaylaştırmış durumda.

Raporda, ‘A7’ sisteminin Rusya’nın finansal stratejilerinde önemli bir rol üstlendiği belirtiliyor. Rusya merkezli bu yapı, Çin, Güneydoğu Asya ve İran gibi ülkelerle kurulan bağlantılar aracılığıyla tam teşekküllü bir ‘kripto tabanlı devlet finans altyapısı’ oluşturmayı hedefliyor. Özellikle Rus rublesine endeksli ‘stablecoin’lerin piyasa sürülmesiyle birlikte, ABD doları merkezli küresel finans sistemine olan bağımlılığın azaltılmasına yönelik adımlar atıldığı vurgulanıyor. Bu nedenle, A7A5 token ile gerçekleştirilen yüksek hacimli işlemlerin yalnızca yaptırımlardan kaçma amacı taşımadığı, aynı zamanda Rusya’nın ulusal çıkarlarını desteklemeye yönelik daha geniş kapsamlı ekonomik faaliyetlerin parçası olduğunun altı çiziliyor.

Öte yandan, yaptırım bağlantılı işlemlerdeki artışa rağmen, yasa dışı faaliyetlerin genel kripto işlem hacmi içindeki payı azalmış durumda. 2025 yılı boyunca yasa dışı kripto para işlemleri toplam ‘on-chain’ hacmin %1,2’sini oluştururken, bu oran 2023’te %2,4 seviyesindeydi ve yıldan yıla düşüş eğilimine girdi. Benzer bir şekilde, kripto hizmet sağlayıcıları (VASP) üzerinden gerçekleşen yasa dışı para girişlerinin payı da 2023’te %6,0’dan 2025’te %2,7’ye geriledi.

Yorum: Verilere bakıldığında, kripto dünyasında yasa dışı faaliyetlerin yüzdesel oranları giderek düşse de, mutlak işlem hacmindeki artış dikkat çekiyor. Bu durum, kripto teknolojisinin sadece bireysel kullanıcılar için değil, aynı zamanda devlet politikaları için de stratejik bir araç haline geldiğini gösteriyor.

TRM Labs’ın bu kapsamlı analizi, kripto paraların artık yalnızca merkeziyetsizlik odaklı teknolojiler değil, aynı zamanda politik güçlerin etkili bir finansal enstrümanı haline geldiğini ortaya koyuyor. Özellikle Rusya gibi ülkelerde stablecoin uygulamaları ile yasa dışı finans sistemlerinin birleşmesi, kripto piyasalarının geleceği ve küresel finansal düzenin dengeleri için belirleyici bir unsur hâline gelmiş durumda.