Güney Kore’den Dijital Won Hamlesi: Bankalarla Mevduat Tokeni ve P2P Ödemelerde 2. Aşama Testler Başladı

한국은행, 9 시중은행과 함께 ‘디지털 원화’ 실증의 2단계에 착수 etti. Bu aşamada, merkez bankası altyapısı üzerinde bankalar tarafından çıkarılan ‘mevduat tokeni’ büyük ölçekte test edilecek. Amaç, bu yapının devlet teşvik ödemeleri ile ülke çapında para transferi ve ödemelerde kullanılmaya uygun olup olmadığını görmek.

‘Proje Han Nehri’ olarak adlandırılan çalışmanın 2. aşamasında, Kore wonuna endeksli mevduat tokenleri kapsamlı şekilde deneniyor. Mevduat tokeni, banka mevduatını dijital forma dönüştüren bir varlık ve Kore Merkez Bankası’nın kurduğu toptan CBDC (merkez bankası dijital para birimi) katmanı üzerinde çalışıyor. Bu turda, mevcut 7 katılımcı bankaya Gyeongnam Bankası ve IM Bank da eklendi. Yerel basına göre katılımcı kurumlar, gerçek ticari ortama mümkün olduğunca yakın koşullarda ihraç, transfer ve ödeme süreçlerini test etmeyi planlıyor.

Merkez bankasının bu aşamadaki temel hedefi, ‘işlem maliyetlerini düşürmek’. Testler; kart komisyon yükü yüksek olan küçük esnaftan, işlem hacmi yüksek büyük şirketlere kadar geniş bir kesimi kapsayacak. Böylece mevduat tokeni tabanlı ödemelerin maliyet açısından rekabetçi olup olamayacağı ölçülecek. Chosun Ilbo’ya konuşan, Kore Merkez Bankası Dijital Para Planlama Ekibi’nin başındaki Kim Dong-seop, katılımcı bankaların büyük şirketler ve kamusal niteliği yüksek küçük esnaf gibi farklı kullanım alanlarını aktif şekilde belirlediğini, dijital para ödemelerinde komisyonları ‘kayda değer ölçüde’ azaltma potansiyeline odaklandıklarını söyledi. Merkez banka cephesi de mevduat tokenleriyle mevcut ödeme altyapısına kıyasla daha düşük maliyetli bir alternatif sunulabileceği görüşünde.

2. aşama testleriyle, ilk fazda teknik olarak zorlayıcı olduğu için hayata geçirilemeyen kişi-den-kişiye (P2P) transferler mümkün hale gelecek. Bu özellik, mevduat tokeninin yalnızca ‘iş yeri ödemeleriyle’ sınırlı kalmayıp, günlük para gönderme ihtiyacını da karşılayıp karşılayamayacağını görmek açısından kritik. Bankalar açısından da P2P fonksiyonu, kullanıcı deneyimini ve yayılma hızını doğrudan etkileyen bir unsur. Sektörde, bir ödeme hizmetinin ülke çapında büyümesinde “para gönderme ve ödeme işlemlerinin ne kadar doğal biçimde birbirine bağlandığı” belirleyici bir faktör olarak görülüyor.

Hükümetin, yılın ilk yarısında dijital para aracılığıyla teşvik ödemelerini başlatmayı hedeflediği aktarılıyor. Kim, hükümetin belirli teşvikleri dijital para formunda dağıtma planı üzerinde çalıştığını, ilk kullanım alanı olarak elektrikli araç şarj altyapısı teşviklerinin gündemde olduğunu belirtti. Teşvik sonrası ödemeler, dijital wonun politika amaçlı kullanım potansiyelini test etmek için önemli bir zemin oluşturacak. Burada dikkatle izlenen noktalar; ödeme ve harcama kayıtlarının ne ölçüde verimli şekilde uzlaştırılabildiği ve süreçteki idari maliyetlerin anlamlı ölçüde azalıp azalmadığı.

2. fazın başlaması, ülkedeki dijital varlık düzenlemelerinin yavaş ilerlediği döneme denk geliyor. Kripto para ticareti ve ihraç süreçlerini kapsayan ‘Dijital Varlık Temel Yasası (DABA)’, stabil kripto paraların (stablecoin) çıkarılması konusunda düzenleyici kurumlar arasındaki fikir ayrılıkları nedeniyle gecikiyor. En büyük tartışma başlıklarından biri, Kore wonuna endeksli stabil kripto paraları yasal olarak hangi tarafın çıkarma yetkisine sahip olacağı. Piyasada, yasal çerçeve netleşmedikçe özel sektör stabil kripto para girişimlerinin zora gireceği endişesi dile getirilirken, Kore Merkez Bankası’nın mevduat tokeni ve toptan CBDC tabanlı testlerini genişletmesiyle ‘kamu altyapısı merkezli’ dijital ödeme denemelerinin ivme kazanacağı yorumları da yapılıyor.

Merkez banka, mevduat tokenlerinin ‘yapay zeka ajanları’ için ödeme aracı olarak kullanılmasını da gündeme getirdi. Yapay zeka ajanları, kullanıcı adına ürün ve hizmet arayan, karşılaştıran ve satın alma işlemini otomatik yürüten sistemler olarak tanımlanıyor. E-ticaretin gelecekte ‘kullanıcının tıklamasından’ ‘yapay zekanın otomatik icrasına’ kayması halinde, düşük tutarlı ve sık tekrar eden ödemelerin artabileceği öngörülüyor. Kore Merkez Bankası’nın yapay zeka ajanı ödemelerini de kapsayan bir vizyon ortaya koyması, dijital won testlerinin yalnızca yeni bir teknoloji gösterimi olmadığını, aynı zamanda gelecek nesil ödeme talebini önden yakalamaya dönük stratejik bir hamle olarak okunuyor.