Arizona, Kalshi’yi yasa dışı kumarla suçladı: Tahmin piyasalarında eyalet-federal yetki krizi derinleşiyor

칼시(Kalshi) ortak kurucusu Tarek Mansour, Arizona eyaletinde kendisine yöneltilen cezaî suçlamalar için “tam bir ‘yetki aşımı’(total overstep)” ifadesini kullandı. Mansour, federal düzeyde denetlenen bir ‘tahmin piyasası(prediction market)’ borsasının, eyalet bazlı kumar soruşturması çerçevesinde hedef alındığını savunuyor.

Mansour, Bloomberg’e verdiği röportajda yöneltilen suçlamaların “kumar ya da meselenin ‘özüne’(merits) ilişkin olmadığını” belirterek, Arizona eyaletinin tahmin piyasaları üzerindeki yetki mücadelesini eyalet düzeyinde ‘dolaylı yoldan’ çözmeye çalıştığını ileri sürdü. Mansour, dava sürecinin büyümesi halinde de faaliyetlerini savunmaya devam edeceklerini söyledi. Kalshi, CoinDesk’in yorum talebine ise yanıt vermedi.

Arizona Başsavcısı Kris Mayes, bu hafta Kalshi aleyhine 20 ayrı cezaî suçlama yöneltti. Suçlamalarda, Kalshi’nin eyalet sınırları içinde ‘yasa dışı kumar’ faaliyeti yürüttüğü ve özellikle seçim sonuçlarına yönelik bahis imkânı sunduğu ileri sürüldü. Başsavcılık, eyalet yasalarının hem ruhsatsız bahis işletmeciliğini hem de seçim sonuçlarına dayalı bahisleri kesin biçimde yasakladığını vurguluyor.

Kalshi, seçimler, spor karşılaşmaları ve ekonomik veriler gibi gerçek dünya sonuçlarına bağlı sözleşmelerin alınıp satıldığı bir platform olarak faaliyet gösteriyor. Şirket, bu ürünlerin kumar değil ‘olay sözleşmeleri(event contracts)’ olduğunu ve emtia türev ürünlerini denetleyen Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) gözetiminde çalıştığını uzun süredir savunuyor. CFTC’nin son dönemde bu tür platformlara göreli olarak daha yumuşak bir federal yaklaşım sinyali vermesi, tahmin piyasalarına yönelik düzenleme tartışmalarını daha da alevlendirmiş durumda.

CFTC Komisyon Başkanı Mike Selig, sosyal medyada yaptığı açıklamada yaşananları bir ‘yetki alanı(jurisdiction) çekişmesi’ olarak nitelendirdi ve cezaî kovuşturmanın “tamamen uygunsuz(entirely inappropriate)” olduğunu söyledi. Selig, CFTC’nin süreci yakından izlediğini ve farklı seçenekleri değerlendirdiğini de ekledi.

Buna karşın Arizona’nın da aralarında bulunduğu bazı eyalet yönetimleri, Kalshi’nin sunduğu ürünlerin fiilen ‘bahis’e çok yakın olduğunu ve bu nedenle eyaletin kumar düzenlemelerine tabi olması gerektiğini savunmaya devam ediyor. Bu görüş ayrılığı; New York, Tennessee ve Massachusetts gibi birçok eyaletin art arda benzer itirazlar getirmesiyle ulusal çapta bir hukuk çekişmesinin merkezine yerleşmiş durumda. Şu ana kadar eyaletlerin başvurduğu araçlar genellikle ‘faaliyeti durdurma’ (cease-and-desist) emirleri, ihtiyati tedbir talepleri ve hukukî tazminat davalarıyla sınırlıydı. Arizona’nın ise bir adım daha ileri giderek cezaî yaptırım yoluna başvurması, sektör açısından ‘kelime’ düzeyinde yeni ve daha sert bir tırmanma olarak yorumlanıyor.

Brogan Law PLLC kurucusu ve baş avukatı Aaron Brogan, CoinDesk’e yaptığı değerlendirmede, “yorum: ‘Eyaletlerin, federal düzeyde düzenlenen bir piyasayı daraltmak için yeni araçlar denemesi şaşırtıcı değil’ diyerek, çatışmanın beklenen bir gerilim hattı olduğuna işaret ediyor.” Brogan’a göre eyaletler, kumar piyasasını düzenleyerek önemli bir ‘kelime’ gelir elde ederken, tahmin piyasaları federal çerçeveye tabi olduğu için eyalet kontrolü dışında kalıyor ve bu da ‘temel bir çıkar çatışması’ yaratıyor.

Brogan, tartışmanın özünde federal hukukun uygulanıp uygulanmayacağı sorusuna dayandığını belirterek, “Bu, federal hükümet ile eyalet yönetimleri arasında bir uyuşmazlıktır ve karar da o seviyede verilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’de tahmin piyasası işlemlerinin büyük bölümünü Kalshi ile Polymarket oluşturuyor. Dune verilerine göre bu iki platformun ‘kelime’ toplam sözleşme hacminin (notional volume) yüzde 90’ından fazlasını elinde tuttuğu tahmin ediliyor. Bu nedenle Arizona’daki soruşturma ve olası yargılama süreci, ABD genelinde tahmin piyasalarının nasıl düzenleneceğine dair ‘kelime’ temel bir sınav olarak görülüyor. Sektör temsilcileri, alınacak kararların hem benzer platformların hukuki statüsünü hem de eyalet-federal yetki dengesini uzun vadede belirleyebileceğini vurguluyor.