Kriptoda ‘token patlaması’ krizi: Aşırı arz, gerçek değeri seyreltiyor

Kripto piyasasını sarsan ‘token patlaması’: Değer ‘seyrelmesi’ uyarısı

Blockworks ortak kurucusu Michael Ippolito, kripto para piyasasındaki ‘aşırı token arzı’ sorununa sert çıktı. Ona göre piyasadaki token sayısı hızla artarken, tekil varlıkların yarattığı gerçek değer buna ayak uyduramıyor ve sektör yapısal bir ‘varoluşsal’ krize sürükleniyor. ‘yorum: Buradaki vurgu, fiyatlardan çok işin temelindeki değer üretimine kaydırılıyor.’

Ippolito, X’te yaptığı değerlendirmede toplam kripto para piyasa değeri görece sağlam kalsa da, token başına ‘ortalama değer’in hâlâ 2020 seviyesinin biraz üzerinde olduğunu, 2021 zirvesine kıyasla ise yaklaşık %50 aşağıda seyrettiğini paylaştı. Çoğu token’ın tüm zamanlar zirvesinden yaklaşık %80 gerilediğini, bu nedenle getirilerin büyük ölçüde birkaç büyük varlıkta toplandığını belirtti. ‘Bitcoin(BTC)’ ve ‘Ethereum(ETH)’ gibi lider coin’ler piyasayı taşırken, geri kalan token’ların performansı belirgin şekilde zayıf kalmış durumda.

Bu tablonun ana nedeni olarak ise ‘arz patlaması’ öne çıkıyor. Ippolito, “Yeni varlıkları inanılmaz bir hızla yarattık ama toplam piyasa değeri hâlâ yerinde sayıyor” diyerek, yalnızca token sayısının şiştiği bir piyasada ‘değerin doğal olarak seyrelmesi’nden kaçış olmadığını savundu. Özellikle 2021 döneminde ‘on-chain gelirler’ ile token fiyatları arasında görece uyum varken, son dönemde protokol gelirleri toparlansa bile fiyatların aynı ölçüde tepki vermediğini, yani ‘piyasa değeri ile temeller’ arasındaki bağın zayıfladığını vurguladı.

Ippolito’ya göre bu eğilim, token’ların başlangıçta vaat ettiği ‘değer yakalama aracı’ olma özelliğini aşındırıyor. DeFiance Capital kurucusu Arthur Cheong(Arthur Cheong) da bu görüşe katılarak, token ekonomilerinin acilen yeniden tasarlanması gerektiğini savunuyor. Cheong, piyasanın ‘Bitcoin(BTC)’ ve ‘Ethereum(ETH)’ gibi birkaç ana varlığa daha da yoğunlaşması hâlinde, genel ‘kripto ekosisteminin görünürlüğü ve etkisinin’ zayıflayabileceğini düşünüyor.

Sermayenin yeni token’lardan ‘halka açık kripto şirketleri’ne doğru kaydığına dair işaretler de artıyor. DWF Labs’in Şubat tarihli raporuna göre projelerin %80’inden fazlasının token’ları, ‘token oluşturma etkinliği(Token Generation Event, TGE)’ fiyatının altında işlem görüyor. Çoğu token, listelendikten sonraki ilk 3 ay içinde %50–70 arasında değer kaybediyor. ‘Airdrop’ dağıtımları ve ‘erken yatırımcı kilit açılışları’ gibi sürekli arz baskıları yüzünden, gerçek ürün veya çalışan protokole sahip projeler bile satış dalgasından tam olarak kaçamıyor. ‘yorum: Yani sorun sadece “çöp proje”lerde değil, yapısal arz baskısı iyi projeleri de eziyor.’

Bu tartışma, kripto piyasasının bugün artık “kaç tane token yaratabiliriz?” yerine “bu token’lar gerçekte hangi ‘kalıcı değeri’ üretiyor?” sorusuyla yüzleştiğini gösteriyor. Token ihracı aynı hızla sürerken fiyatlarla temeller arasındaki kopukluk giderilemezse, piyasa likiditesinin daha da hızlı biçimde ‘bir avuç büyük varlık’ ile ‘borsada işlem gören kripto şirketleri’ne akması ve geri kalan token’ların ‘giderek görünmezleşmesi’ olası görünüyor.