Çin, internetsiz Bitcoin(BTC) mesajlaşma uygulaması Bitchat’i App Store’dan kaldırtı: Apple baskı altında

Trump yönetiminin ‘daha sıkı regülasyon’ çizgisi sürerken, Çinli makamlar da interneti kullanmayan ‘çevrimdışı iletişim’ kanallarını kesmeye başlayarak kontrol alanını genişletti.

Çin Ulusal İnternet Bilgi Ofisi(CAC), 2026 Şubat’ında Apple’a başvurarak Jack Dorsey(Jack Dorsey) tarafından geliştirilen ‘Bitchat’ isimli mesajlaşma uygulamasının ülke içi App Store’dan kaldırılmasını istedi. Bu karar, 6 Nisan’da Dorsey’nin X(eskiden Twitter) hesabı üzerinden doğrulandı ve aynı anda TestFlight beta erişimi de engellendi.

Bitchat’in en kritik özelliği, ‘internet bağımsız’ yapısı. Uygulama, Bluetooth Low Energy(BLE) tabanlı bir ‘mesh’ ağ kullanarak cihazlar arasında mesaj iletimini sağlıyor. Yaklaşık 100 metre aralıklarla sinyal aktarılarak, ‘wifi’, ‘mobil şebeke’ ya da ‘sunucu’ olmadan çalışabiliyor. Kullanıcı hesabı veya telefon numarası doğrulaması da gerekmiyor.

Bu yapı, yalnızca mesaj değil, ‘Bitcoin(BTC) işlem verisi’nin de cihazlar arasında doğrudan iletilmesine olanak veriyor. Böylece, ‘merkezi otoriteden bağımsız’ bir ödeme ve iletişim aracı olarak kullanılabiliyor.

‘Mevcut internet altyapısını tamamen baypas eden’ bu mimariye rağmen Çin’in uygulamayı hedef alması dikkat çekiyor. Bu adım, sadece bir uygulamayı engellemenin ötesinde, ‘internet dışındaki’ iletişim biçimlerini de regülasyon kapsamına almaya dönük bir hamle olarak öne çıkıyor.

Çin CAC, 2018’de yürürlüğe giren bir düzenlemeyi hukuki dayanak gösterdi. Söz konusu kurallar, ‘kamuoyu oluşumuna katkı sağlayan’ veya ‘toplumsal seferberlik yaratma kapasitesine sahip’ tüm servisler için önceden güvenlik incelemesini zorunlu kılıyor.

Anonimlik ve ‘merkezsiz’ yapı sunan Bitchat gibi uygulamalar doğrudan bu kriterlere takılabiliyor. Çünkü ‘yetkililer açısından sansürlenemeyen ve izlenemeyen iletişim kanalları’ anlamına geliyor.

Bu kararın teknik boyutu da dikkat çekici. Bitchat, Çin’in yerel internet altyapısına bağlanmadığı için klasik ‘Büyük Güvenlik Duvarı(Great Firewall)’ mekanizmalarıyla engellenmesi zor. Bunun yerine Çin yönetimi, doğrudan ‘uygulama dağıtım kanalı’ olan App Store’u hedef seçti. Apple ise ‘ülke yasalarına uyma zorunluluğunu’ gerekçe göstererek uygulamayı hızlı şekilde kaldırdı.

Bu durum, ‘Apple’ın fiilen ulusal regülasyonların uygulama aracı haline geldiğini’ ortaya koyuyor. Aynı zamanda, ‘büyük teknoloji platformlarının devlet otoritesi karşısındaki kırılganlığını’ da bir kez daha gündeme taşıdı.

Dikkat çekici bir başka nokta, mevcut kullanıcıların durumu. Bitchat daha önce yüklenmiş cihazlarda sorunsuz çalışmaya devam ediyor. Çünkü uygulama, kurulum sonrası herhangi bir sunucuya bağlanmayı ya da ek kimlik doğrulaması gerektirmiyor.

Buna karşın yeni kurulumun tamamen engellenmesi, ‘uygulamanın yayılma hızını ciddi biçimde sınırlayacak’ gibi görünüyor. Son dönemde Madagaskar, Uganda, İran gibi internet kesintilerinin sık yaşandığı ülkelerde Bitchat indirme sayısının hızla artması da dikkate alınırsa, bu hamlenin ‘küresel sansür ortamına’ etkisi daha da kritik hale geliyor.

Sonuçta bu örnek, ‘internetsiz iletişim’ çözümlerinin bile devlet kontrolüne takılabildiği yeni bir döneme girildiğini gösteriyor. Özellikle Android tarafındaki ‘sideloading’ imkânlarının ve benzer BLE tabanlı uygulamaların da hedef alınıp alınmayacağı, ‘gelecekteki regülasyon dalgasının kapsamını’ belirleyecek temel unsurlardan biri olacak.