Messari: Akash(AKT) için ilk gerçek deflasyon mekanizması devrede, fiyat yüzde 41,6 yükseldi

Merkeziyetsiz bulut projesi Akash ve token’ı Akash(AKT), 2026’nın ilk çeyreğinde token ekonomisi açısından kritik bir döneme girdi. 15 Mayıs 2026’da yayımlanan Messari Research raporuna göre analist Eric Manoukian, 23 Mart’ta devreye alınan Mainnet 17 yükseltmesiyle birlikte BME yani ‘Burn-Mint Equilibrium’ çerçevesinin aktif hale geldiğini ve bunun Akash(AKT) için ilk gerçek deflasyon mekanizmasını oluşturduğunu belirtti. Bu yeni yapı, ağ üzerindeki tüm bilgi işlem harcamalarını Akash(AKT) piyasasından alım ve yakım sürecine bağlıyor. Rapora göre Akash(AKT), çeyrek boyunca yüzde 41,6 yükselerek 0,50 dolara çıktı. Fiyat toparlanmasının özellikle BME’nin devreye girdiği dönemde hızlanması, token değerlemesinde ‘gerçek kullanım kaynaklı bilgi işlem talebi’nin daha belirleyici hale gelmeye başladığı şeklinde yorumlanıyor.

Akash, Cosmos SDK tabanlı bir katman-1 ağı olarak atıl sunucu kapasitesine sahip sağlayıcılarla bulut bilişim talebi olan kullanıcıları buluşturan merkeziyetsiz bir pazar yeri işletiyor. Sistem, Amazon Web Services, Microsoft Azure(MSFT) ve Google Cloud gibi merkezi çözümlere alternatif olarak konumlanıyor. Ağ üzerinde yapay zeka iş yükleri, oyun sunucuları, blokzincir düğümleri ve internet siteleri gibi konteyner tabanlı çok sayıda uygulama barındırılabiliyor. Son dönemdeyse ekosistem, merkeziyetsiz yapay zeka uygulamaları ve yapay zeka ajanlarının dağıtımına doğru genişliyor.

Raporda asıl dönüm noktası olarak BME modeli öne çıkarıldı. Messari Research’e göre önceki AEP23 yapısında kiracılar bilgi işlem ücretlerini stablecoin olan axlUSDC ile ödüyor, sağlayıcılar da daha öngörülebilir bir gelir elde ediyordu. Bu yapı kurumsal benimsenme açısından avantajlı olsa da, yerel token Akash(AKT) için doğrudan talep üretmiyordu. Yani ağ kullanımı artsa bile token talebi aynı ölçüde artmıyordu. BME tam da bu kopukluğu gidermek için geliştirildi. Yeni modelde tüm bilgi işlem harcamaları önce piyasadan Akash(AKT) alımına çevriliyor, ardından bu token’lar yakılıyor. Bunun karşılığında dolar bazlı, devredilemeyen ödeme token’ı ACT basılıyor ve kira süresi boyunca sistemde tutuluyor.

Bu mekanizma sayesinde kiracılar ile sağlayıcılar işlemlerini hâlâ dolar bazında yapıyor. Ancak ağın iç işleyişinde her yeni bilgi işlem tüketimi Akash(AKT) için piyasa talebi yaratıyor. Sağlayıcılar kira sonunda ellerindeki ACT’yi o andaki piyasa fiyatı üzerinden Akash(AKT) olarak tahsil ediyor. Eğer kiracının ödeme yaptığı an ile sağlayıcının tahsilat aldığı an arasında Akash(AKT) fiyatı yükselmişse, sistem net yakım durumuna geçiyor ve dolaşımdaki arz azalıyor. Bu nedenle ağ kullanımı arttıkça token üzerindeki deflasyon baskısı da güçleniyor. Raporda bu değişim, Akash tarihindeki en büyük ekonomik tasarım dönüşümü olarak tanımlandı.

BME, 23 Mart 2026’da Mainnet 17 yani v2.0.0 yükseltmesiyle etkinleştirildi. Süreçte AEP76, AEP78, AEP80 ve AEP81 dahil dört ayrı iyileştirme önerisi aynı anda hayata geçirildi. AEP76, BME’nin temel yapısını tanımladı. AEP78, CosmWasm akıllı sözleşmelerini devreye alarak bu mantığın denetlenebilir ve güncellenebilir biçimde çalışmasını sağladı. AEP80, fiyat toplama ve zaman ağırlıklı ortalama fiyat hesaplaması için yerel oracle modülünü ekledi. AEP81 ise Pyth Network’ün AKTUSD fiyat verisini Wormhole doğrulama yapısıyla zincir üstüne taşıdı. Böylece sistem, tek bir veri kaynağına bağımlı kalmadan fiyat manipülasyonu riskini azaltmayı hedefledi.

Yönetişim tarafında da süreç sorunsuz ilerledi. BME için 17 Şubat’ta teşvikli testnet başlatıldı. Yaklaşık 250 katılımcının yer aldığı bu aşamada 10’dan fazla test kategorisi denendi ve 10 bin doların üzerinde ödül dağıtıldı. Ardından Mainnet 17 yükseltme önerisi olan 318 numaralı teklif, 6-13 Mart tarihleri arasında yapılan oylamada yüzde 99,7 destek aldı. Ağ, 23 Mart’ta 26063777 numaralı blokta yükseltmeyi uyguladı ve eski x/take modülü kaldırıldı. 31 Mart itibarıyla BME kapsamında yakılan Akash(AKT) miktarı 53 bin 520 adede ulaştı.

Piyasa da bu değişime hızlı tepki verdi. Rapora göre Akash(AKT), 1 Ocak 2026’da 0,37 dolardan işlem görürken 5 Şubat’ta 0,28 dolara kadar geriledi. Ancak çeyreğin ikinci yarısında güçlü bir toparlanma yaşandı ve fiyat 21 Mart’ta 0,60 dolara kadar yükseldi. Çeyrek sonu kapanışı ise 0,50 dolar oldu. Dolaşımdaki piyasa değeri de önceki çeyrek sonundaki 104 milyon dolardan 130,7 milyon dolara çıkarak yüzde 30,2 arttı. Messari Research, yükselişin özellikle 23 Mart’taki BME aktivasyonu çevresinde yoğunlaşmasına dikkat çekti. Bu da piyasanın Akash(AKT) için oluşan yeni talep kanalını fiyatlamaya başlamış olabileceğine işaret ediyor.

Buna karşın ağın gerçek kullanım verileri tamamen güçlü bir tablo sunmadı. 2026’nın ilk çeyreğinde yeni kira sayısı 43 bin 540’a yükseldi ve bir önceki çeyreğe göre yüzde 27,1 artış gösterdi. Böylece üç çeyrektir üst üste büyüme kaydedildi. Fakat aynı dönemde kira gelirleri 460 bin 510 dolardan 253 bin 250 dolara gerileyerek yüzde 45 düştü. Ortalama aktif kira sayısı da 610’dan 583’e inerek yüzde 4,4 azaldı. Bu tablo, sözleşme adedi artsa da daha düşük fiyatlı ve daha küçük ölçekli iş yüklerinin öne çıktığını gösteriyor. Başka bir ifadeyle talep geri dönüyor ancak yüksek katma değerli iş yüklerinin henüz yeterince gelmediği anlaşılıyor.

Ağ ücretleri de benzer bir sinyal verdi. Kira gelirleri, ilk çeyrekte oluşan toplam 257 bin 580 dolarlık ağ ücretinin yüzde 98’ini oluşturdu. Ancak toplam ağ ücreti bir önceki çeyreğe göre yüzde 44 düştü. Bu durum, Akash’ın hâlâ büyük ölçüde kira faaliyetlerine bağımlı olduğunu ve işlem ücretleri ya da diğer gelir kalemlerinin anlamlı bir genişleme göstermediğini ortaya koyuyor. ‘Gerçek kullanım artışı’ ile ‘token değer yakalama’ arasındaki bağ BME sayesinde kurulmuş olsa da, bu modelin güçlü sonuç üretmesi için ağ üzerindeki bilgi işlem tüketiminin daha da büyümesi gerekiyor.

Arz tarafında da daralma dikkat çekti. Ortalama aktif sağlayıcı sayısı bir önceki çeyrekteki 63 seviyesinden 58’e geriledi. Bu düşüş yüzde 8,4’e karşılık geliyor ve son dönemlerin en düşük çeyreklik seviyesi olarak kayda geçti. GPU, CPU, depolama ve RAM tarafında hem toplam kapasite hem de fiili kullanım azaldı. GPU ortalama kullanımı 84 adede gerileyerek yüzde 57,4 düştü. Kullanılabilir GPU kapasitesi de 334 adet ile yüzde 57,5 azaldı. Buna rağmen kullanım oranı yüzde 33,7’de kaldı. CPU kullanım miktarı 2.420 vCPU ile yüzde 21,1 düştü. Toplam kapasite ise 11.690 vCPU’ya inerek yüzde 46,5 azaldı. Bu nedenle kullanım oranı yüzde 17,7’den yüzde 26,1’e yükseldi. Veriler, sağlayıcıların zayıflayan talebe göre atıl kaynaklarını hızla sistemden çektiğini gösteriyor.

Depolama tarafında ortalama kullanım 23,5 TB, toplam kapasite ise 646,3 TB oldu. Bu da sırasıyla yüzde 40,9 ve yüzde 37,5 düşüş anlamına geliyor. Kullanım oranı yalnızca yüzde 3,6 seviyesinde kaldı. RAM tarafında ortalama kullanım 5,4 TB’ye, kapasite ise 66,5 TB’ye geriledi. Buradaki düşüşler sırasıyla yüzde 40,6 ve yüzde 41,7 olarak ölçüldü. Buna rağmen kullanım oranı yüzde 8,1 ile büyük ölçüde sabit kaldı. Messari Research, Akash ağındaki yapay zeka odaklı iş yüklerinin ağırlıklı olarak GPU ve CPU üzerinde çalıştığını, bu nedenle depolama ve bellek kullanımının daha zayıf kaldığını belirtti.

Yine de çeyreğin son bölümünde dikkat çekici yeni hamleler görüldü. Bunlardan biri, 26 Mart’ta tanıtılan Akash Agents platformu oldu. Bu platform, OpenClaw ve Hermes gibi yapay zeka ajanlarının tek tıkla dağıtılmasına imkan vererek merkeziyetsiz yapay zeka bilgi işlem ortamına giriş bariyerini düşürüyor. Rapora göre lansman sonrasında günlük kira sayısında hızlı bir artış gözlendi. Eğer yapay zeka ajanlarına yönelik talep sürerse, Akash bu ilgiyi doğrudan bilgi işlem tüketimine ve ağ gelirine dönüştürebilecek bir pozisyon elde etmiş olabilir.

Bir diğer stratejik ürün ise Akash Homenode oldu. 25 Şubat’ta erken erişime açılan bu çözüm, bireysel donanım sahiplerinin evlerinden RTX 4090, RTX 5090 ve RTX 6000 Ada gibi tüketici veya profesyonel segment GPU’ları ağa bağlayarak gelir elde etmesini amaçlıyor. Akash’ın mevcut sağlayıcı tabanı daha çok veri merkezi oyuncularından oluşurken, Homenode bu yapıyı bireysel kullanıcılara doğru genişletmeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, merkezi veri merkezlerine bağımlılığı azaltma ve coğrafi olarak daha dağınık bir yapay zeka çıkarım altyapısı oluşturma potansiyeli taşıyor.

Protokol cephesindeki güncellemeler de eş zamanlı ilerledi. Mainnet 16, 4 Mart’ta devreye alınarak CometBFT Tachyon güvenlik düzeltmeleri, veri deposu geçişi ve zincir üstü kira sonlandırma nedeni kaydı gibi yenilikler getirdi. Bu sürüm, BME geçişi öncesi teknik hazırlık olarak değerlendiriliyor. Ayrıca ilk çeyrek boyunca kabul edilen yedi önemli yönetişim önerisi, GPU kapasitesinin korunması, piyasa yapıcılığının desteklenmesi, BME için temel mühendislik finansmanı ve Homenode MVP gibi başlıklara odaklandı.

Topluluk tarafında ise yapay zeka altyapısı anlatısını güçlendiren etkinlikler öne çıktı. AI Agent Build Night, Continual Learning Hackathon, Open Agents Hackathon ve Penn Blockchain Conference gibi organizasyonlarla geliştiriciler ve girişimler ekosisteme çekilmeye çalışıldı. Bu adımlar, kısa vadeli fiyat hareketlerinden çok uzun vadeli talep tabanı oluşturma amacı taşıyor. Akash’ın artık sadece merkeziyetsiz bulut sağlayıcısı değil, aynı zamanda yapay zeka iş yükleri için ‘açık bilgi işlem katmanı’ olma hedefini daha net biçimde ortaya koyduğu görülüyor.

Genel tabloya bakıldığında Akash(AKT), 2026’nın ilk çeyreğinde hem token ekonomisinde hem de ürün stratejisinde yapısal bir dönüşüm başlattı. Eric Manoukian’ın Messari Research raporundaki değerlendirmesine göre BME, stablecoin tabanlı eski ödeme sisteminde ortaya çıkan talep kopukluğunu gidererek Akash(AKT)’yi ağın gerçek kullanımıyla doğrudan bağlayan önemli bir eşik oldu. Ancak yeni kira sayısındaki artışa rağmen kira gelirlerinin, aktif sağlayıcıların ve toplam bilgi işlem kapasitesinin gerilemesi, çözülmesi gereken sorunların sürdüğünü gösteriyor. Sonuç olarak Akash(AKT) için orta ve uzun vadeli değer hikayesi yalnızca BME tasarımına değil, Akash Homenode ve Akash Agents gibi ürünlerin gerçek yapay zeka talebini ne kadar hızlı biçimde zincir üstü tüketime dönüştüreceğine bağlı olacak.