human.tech, Ika(Ika) ağı üzerine kurduğu cüzdan protokolünü AI ajanları ve merkeziyetsiz uygulamalar için dağıtık imza altyapısına genişletti. Şirketin amacı, cüzdanı tek bir servis sağlayıcının yönettiği bir yapı yerine, dağıtık imza ile yetki kontrolünü birleştiren bir protokol olarak sunmak.
human.tech, 24'ünde yayımladığı basın açıklamasında 'Protokol Olarak Cüzdan' (Wallet-as-a-Protocol, WaaP) yaklaşımını Ika tabanlı 'Squid Mode' ile birlikte tanıttı. WaaP'ın resmi sitesine göre Squid hesapları, Ika ağıyla birlikte 2PC-MPC yöntemiyle imzalanıyor.
2PC-MPC, imza yetkisini iki parçaya bölerek taraflardan hiçbirinin tek başına işlem onaylayamamasını sağlayan bir yöntem. WaaP yapısında imza anahtarı, WaaP altyapısı ile Ika'nın dağıtık doğrulayıcı ağı arasında paylaştırılıyor. Böylece tek bir ajan ya da sunucunun anahtarın tamamına sahip olmasının önüne geçildiği belirtiliyor.
Açıklamanın odağı, klasik cüzdan servisleriyle rekabetten çok AI ajanlarının yetki yönetimi sorununa yönelik. human.tech'in resmi dokümanı, AI ajanlarının özel anahtar veya ham API anahtarlarını doğrudan elinde bulundurmaması gerektiğini vurguluyor. Ajanlar işlemleri WaaP cüzdanı üzerinden yapıyor; kritik adımlar ise doğrulanmış bir kişinin onayı ve önceden belirlenmiş yetki sınırları içinde gerçekleşiyor.
human.tech dokümanı bu yapıyı △devredilmiş saklama △kimlik bilgisi ayrımı △insan onayı △sınırlı kapsamlı yetki başlıklarıyla anlatıyor. Amaç, ajanların ödeme, API çağrısı ve otomasyon görevlerini yürütürken ortaya çıkabilecek fon kaçağı riskini azaltmak. Sınırlamanın bir politika belgesiyle değil, protokol katmanında zorunlu kılındığı öne çıkarılıyor.
Ika ile human.tech'in iş birliği yeni ortaya çıkmış tek seferlik bir anlaşma değil. İki taraf, 22 Ekim 2025'te WaaP'ı ilk kez tanıtarak cüzdan imzalama ve erişim kontrolünü dağıtık ağa taşıma planını duyurmuştu. O dönemde Ika 2PC-MPC imza katmanını, human.tech ise mevcut 'Servis Olarak Cüzdan' (Wallet-as-a-Service, WaaS) modelinin komisyon, kilitlenme ve parçalanma sorunlarının yerini alacak bir cüzdan altyapısını öne çıkarmıştı.
WaaS genellikle şirketlerin kullanıcı cüzdanı oluşturma ve yönetim işlevlerini bir servis olarak sunduğu model. WaaP ise tek bir işletmenin cüzdanı tamamen yönettiği yapı yerine, birden fazla tarafın imzalama ve erişim kontrolünü paylaştığı protokol tipi bir altyapıyı hedefliyor. AI ajanlarının fon ve yetki yönettiği örnekler arttıkça bu tür kontrol yapılarının önemi artıyor.
Rakamlarda ise fark var. human.tech'in resmi dokümanı, 7 Ağustos itibarıyla 43 milyondan fazla kimlik bilgisi verildiğini, 2 milyondan fazla doğrulanmış kişi bulunduğunu ve 500 milyon dolardan fazla varlığın korunduğunu belirtiyor. Buna karşılık basın açıklamasının yeniden dağıtılan versiyonunda 51 milyon kimlik bilgisi, 2,1 milyon hesap ve 512 milyon dolar korunan varlık rakamları yer alıyor.
Yükseltilmiş rakamların hangi tarihte ve hangi hesaplama yöntemiyle güncellendiği ayrı bir belgeyle doğrulanmadı. Haber aşamasında resmi doküman rakamları ile basın açıklaması yeniden dağıtım rakamlarının birbirinden ayrı okunması gerekiyor. Operasyonel göstergeler hızlı değişse de referans tarihi ve hesaplama yöntemi farklıysa iki seti aynı rakammış gibi yan yana koymak doğru olmaz.
Desteklenen ağ listesinde de bir miktar farklılık var. WaaP'ın resmi sitesi çoklu ağ desteği bölümünde EVM, Stellar(Stellar) ve Sui(SUI) ağlarından söz ediyor. Basın açıklamasının yeniden dağıtılan versiyonunda ise EVM, Sui ve Solana(SOL) yazıyor.
Ika'nın Solana için ayrı bir köprüsüz varlık kontrol katmanı duyurduğu biliniyor. Ancak bu cüzdan protokolüne ait ürün sayfası ile basın açıklaması metni birebir örtüşmüyor. Solana desteğinin WaaP ürünü içinde tam olarak hangi biçimde uygulanacağı için ek açıklama gerekiyor.
Bu gelişme, AI ajanlarının ödeme altyapısı konusundaki daha geniş eğilimin bir kolu olarak okunabilir. TokenPost daha önce Algorand'da x402 mutabakatının artışını ve Rain'in AI ödeme koalisyonunun kuruluşunu aktararak ajanların ödeme ve yetki yönetme biçiminin kripto sektöründe ayrı bir deneme alanı haline geldiğini bildirmişti.
Bu açıklama, söz konusu eğilimde cüzdan yetkisi ve imza yapısını ön plana çıkaran bir örnek. x402 ya da ajan ödeme koalisyonu ödeme mesajları ve mutabakat sürecine odaklanırken, WaaP ajanların fon erişim yetkisini nasıl devraldığı ve nasıl sınırlandırıldığıyla ilgileniyor. Bu da ödeme gerçekleşmeden önceki kontrol mekanizmasına daha yakın bir konum.
Kamuoyu tepkisi şimdilik proje hesapları ve yakın topluluklarla sınırlı görünüyor. WaaP ve human.tech hesapları 2PC-MPC yapısı ile ajan cüzdanı mesajlarını tekrar tekrar paylaştı. Bağımsız medyanın derinlemesine doğrulaması ya da geniş çaplı geliştirici benimsemesine dair bir gösterge bu inceleme kapsamında görülmedi.
human.tech, AI ajanlarının özel anahtarı doğrudan elinde tutmadan, insan onayı ve sınırlı yetki çerçevesinde hareket ettiği yapıyı temel mesaj olarak öne çıkarıyor. Bundan sonraki kritik nokta, basın açıklamasındaki genişleme anlatısının gerçek kullanım, güvenlik doğrulaması ve ağ bazlı ürün uygulamasına ne ölçüde yansıyacağı.
Yorum 0