GM'de fren arızası soruşturması 1,16 milyon araca genişledi

General Motors(GM)'un elektronik fren sistemindeki olası kusura ilişkin ABD'deki soruşturma, 1 milyon 160 binden fazla araca genişledi. Soruşturma kapsamına Cadillac Lyriq ve Chevrolet Blazer EV gibi elektrikli modellerin yanı sıra bazı içten yanmalı motorlu araçlar da girdi.

ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) bünyesindeki Kusur Araştırmaları Ofisi (ODI), GM'nin 'eBoost' adlı elektronik fren sisteminde soruşturma aşamasını ön değerlendirmeden mühendislik analizine yükselttiğini açıkladı. 24'ünde (yerel saatle), TechCrunch'a göre konuyla ilgili yüzlerce kaza bildirimi, 20'den fazla çarpışma ya da yangın vakası ve en az 6 yaralanma olduğu aktarıldı.

Soruşturma, Nisan 2024'te 2023 model Cadillac Lyriq sürücülerinin şikayetleriyle başladı. Sürücüler, aracı çalıştırırken ya da tamamen durduktan sonra 'Brake System Failure' (Fren Sistemi Arızası) uyarısının belirdiğini ve fren pedalının sertleştiğini bildirdi.

GM, kendi iç incelemesinde sorunun kaynağını eBoost sistemindeki milde oluşabilecek çatlaklara bağladı. Ancak ODI, sonradan gelen bazı şikayetlerin GM'nin açıklamasıyla örtüşmediğini tespit etti.

Ek şikayetler arasında, yavaşlamak için frene basıldığı sırada 'ani fren desteği kaybı' yaşandığı yönünde bildirimler de yer aldı. NHTSA, bu durumun fren mesafesini uzatarak çarpışma ve yaralanma riskini artırabileceğini belirtti.

Mühendislik analizi, ODI'nin yürüttüğü soruşturma aşamaları arasında en üst düzey adımlardan biri. Olası kusuru ve geri çağırma gerekliliğini daha derinlemesine incelemeyi amaçlıyor; ancak bu adım tek başına geri çağırma kararı anlamına gelmiyor.

eBoost, fren pedalı ile fren donanımı arasında geleneksel mekanik bağlantı yerine elektronik kontrol kullanan bir sistem. Sürüş moduna göre fren hissini ayarlayabiliyor, fakat sistemde arıza olduğunda sürücünün beklediği fren desteği devreye girmeyebiliyor.

GM, eBoost'u 2019'da tanıttıktan sonra sistemi zamanla daha fazla modele uyarladı. Soruşturma kapsamındaki elektrikli araçlar arasında Chevrolet Blazer EV, Equinox EV, Cadillac Lyriq, Honda Prologue ve Acura ZDX bulunuyor.

Honda Prologue ve Acura ZDX, GM'nin Honda(HMC) ile iş birliği içinde ürettiği elektrikli modeller. GM'nin 2024'te durdurduğu sürücüsüz elektrikli araç projesi Cruise Origin de eBoost kullanan modeller arasında anıldı.

Soruşturma yalnızca elektrikli araçlarla sınırlı değil. Chevrolet Colorado, GMC Canyon, Buick Enclave ve Envision gibi bazı içten yanmalı motorlu modeller de kapsama alındı.

Şikayet örnekleri arasında, 2025 model bir Lyriq sürücüsünün bir mağaza önündeki park yerine girerken frenleri kaybettiği ve aracın bordürü aşarak mağazanın içine girdiği yönünde ifadesi yer aldı. Bir başka 2024 model Blazer EV sürücüsü ise kavşakta çarpışmayı önlemek için aracı bilinçli olarak beton bordüre yönlendirdiğini belirtti.

Bu gelişme, elektrikli araçlarda fren, direksiyon ve güç kontrolünün yazılım ile elektronik donanıma giderek daha fazla bağlı hale gelmesiyle yakından ilgili. Mekanik bağlantıların azalması kontrol hassasiyetini ve sürüş moduna göre ayarlama esnekliğini artırsa da, elektronik destek sistemlerinde yaşanan arızalarda sürücünün hissettiği risk de büyüyebiliyor.

Otomotiv üreticileri açısından kusurun kaynağını belirlemek ve etkilenen model sayısını daraltmak, doğrudan maliyet ve itibar meselesi. Tüketiciler ve düzenleyici kurumlar için asıl mesele ise, aynı sistemi kullanan modeller genelinde benzer risklerin tekrarlanıp tekrarlanmadığı.

ABD'deki bu otomotiv güvenliği soruşturması, Güney Kore'de elektrikli araçların fren ve direksiyon sistemlerine yönelik denetim standartları tartışılırken referans olarak gündeme gelebilir. Güney Kore'de de elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte kritik güvenlik donanımlarının yazılım yönetimi ve geri çağırma kriterlerine ilişkin tartışmalar sürüyor.

NHTSA, eBoost sistemindeki olası arızayı ve GM'nin açıklamasının yeterliliğini incelemeye devam edecek. Geri çağırma kararı ve kapsanacak modellerin nihai listesi, soruşturma sonucuna göre belirlenecek.