Avrupa gazında 100 avro senaryosu: depolama yüzde 62'de kaldı

Avrupa doğal gaz piyasasında gündem, kışa girmeden önce depoların ne fiyat seviyesinde doldurulabileceğine kayıyor; artık soru anlık arz sıkıntısı değil, 'yeterli' depolama için gereken fiyat. Goldman Sachs(GS), Orta Doğu'dan enerji ihracatının normalleşmesi gecikirse Aralık 2026'da Hollanda TTF gaz fiyatının megavatsaat (MWh) başına 100 avroyu aşması gerektiği koşullu bir senaryo ortaya koydu.

Goldman Sachs, hafta sonu yayımladığı notta bu tahmini Orta Doğu enerji ihracatının 2027'ye kadar ancak kademeli şekilde normalleşeceği varsayımına dayandırdı. Bu fiyat, bankanın MWh başına 50 avroluk temel senaryosunun yüzde 110 üzerinde.

Aynı not, Kuzeybatı Avrupa'daki depoların ağustos sonunda yalnızca yüzde 51 seviyesinde kalabileceğini öngördü. Mantık şu: depolar düşükken kış talep dönemine girilirse, Avrupa LNG kargolarını kendine çekmek için daha yüksek fiyat teklif etmek zorunda kalır.

Avrupa'nın depolama oranı geçmiş yıllara göre zaten düşük. S&P Global(SPGI), Gaz Altyapısı Avrupa(GIE) verilerine dayanarak AB gaz depolama oranının 15'inde (yerel saatle) yüzde 60,8 olduğunu aktardı. Bu rakam, son beş yılın aynı dönem ortalamasının altında.

Reuters ise Avrupa Birliği Komisyonu açıklamalarına dayanarak 20'sinde (yerel saatle) AB depolama oranının yüzde 62 olduğunu duyurdu. Geçen yıl aynı tarihte bu oran yüzde 74'tü. Yüzde 60,8 ile yüzde 62 arasındaki fark, verilerin farklı günlerde toplanmasından kaynaklanıyor; her iki rakam da geçen yıla kıyasla daha yavaş bir depolama hızına işaret ediyor.

Bu tablonun arka planında Hürmüz Boğazı'ndaki LNG taşımacılığına yönelik aksama endişeleri ve Asya talebi bulunuyor. Uluslararası Enerji Ajansı(IEA), 2026 üçüncü çeyrek gaz piyasası raporunda, 2026'nın ikinci çeyreğinde hem Avrupa TTF'nin hem de Asya Platts JKM'nin 2022'den bu yana en yüksek ikinci çeyrek ortalamasını kaydettiğini belirtti.

Fiyat ilişkisi de değişti. IEA'ya göre mart-haziran döneminde Asya JKM fiyatı, Avrupa TTF'ye kıyasla ortalama milyon BTU başına 2,1 dolar prim taşıdı; bu fark, esnek LNG kargolarının Avrupa'dan Asya'ya yönelmesine yol açtı.

TTF, Hollanda gaz ticaret merkezinin fiyatı olup Avrupa doğal gaz piyasasının 'gösterge' fiyatı işlevi görüyor. JKM ise Asya LNG spot fiyatlarının ölçütü. İki fiyatın birbirine göre seviyesi, Avrupa ile Asya'dan hangisinin daha fazla LNG kargosu çekeceğini belirliyor.

Avrupa, Rusya'dan boru hattıyla gelen gaza bağımlılığını azalttıktan sonra LNG payını artırdı. Bunun sonucunda, Asya'daki spot LNG fiyatı Avrupa'yı geçtiğinde Avrupa'nın depolama doldurma hızı Asya talebiyle daha doğrudan bağlantılı hale geliyor.

Piyasa fiyatları bu gerginliği şimdiden yansıtıyor. S&P Global(SPGI), 14'ünde (yerel saatle) Platts esaslı TTF vadeli fiyatını MWh başına 60,68 avro olarak değerlendirdi. Wall Street Journal ise 24'ünde (yerel saatle) Avrupa gaz fiyatının yüzde 4 yükselerek MWh başına 68,61 avroya çıktığını aktardı.

Yine de mevcut fiyat, Goldman Sachs'ın koşullu senaryosunda öne sürdüğü 100 avrodan hâlâ uzak. 100 avroluk tahmin, Orta Doğu enerji ihracatının normalleşmesinin 2027'ye kadar gecikeceği varsayımına bağlı.

Avrupalı yetkililer ise acil bir arz endişesine mesafeli duruyor. Avrupa Birliği Komisyonu Sözcüsü Eva Hrncirova(Eva Hrncirova), 20'sinde Brüksel'de yaptığı açıklamada "AB'nin doğal gaz arzına ilişkin acil bir endişe yok" dedi. Bu ifade, arz krizi iddiasıyla depolama doldurma baskısının birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Goldman Sachs, mayıs ayında yayımladığı resmi analizde de Hürmüz üzerinden LNG akışındaki aksamanın uzaması halinde Avrupa gaz fiyatının MWh başına 100 avroyu aşabileceğini belirtmişti. Banka o dönem, Hürmüz üzerinden geçen LNG'nin küresel arzın yaklaşık yüzde 19'una denk geldiğini, Katar kaynaklı gazın ise 2024'te Avrupa'nın gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 12'sini oluşturduğunu açıklamıştı.

Bu tartışma, Avrupa'nın düşük depolama oranından ibaret tek bir rakamdan çok, LNG rekabetinin fiyat koşullarını gözler önüne seriyor. Almanya'nın depolama hedefi tartışması ve arz güvenliği değerlendirmesi de Avrupa genelindeki stok doldurma sorunuyla iç içe geçmiş durumda. Goldman Sachs'ın 100 avroluk senaryosu, Orta Doğu ihracat normalleşmesinin gecikeceği varsayımına dayanıyor; Hürmüz'deki normalleşme hızı ve Asya LNG fiyatları farklılaşırsa fiyat patikası da değişebilir.