Amazon'da 530 milyon dolarlık otomasyon planı: Şirket 'henüz erken fikir' dedi

Amazon(AMZN) içinde, teslimat öncesi son aşamada paket ayırma ve araç yükleme işlerini robot ve yapay zeka ile otomatikleştirecek bir 'teslimat istasyonu' konseptinin masaya yatırıldığı ortaya çıktı. Business Insider'ın 24'ünde (yerel saatle) ulaştığı iç belgelere göre, 2028 için 103 milyon dolarlık bir pilot uygulama ve 2029 yılına kadar 530 milyon doları aşan bir yatırım planı gündemde.

Business Insider, konseptin şirket içinde 'Proje Tetromino (Project Tetromino)' adıyla tartışıldığını yazdı. Teslimat istasyonu, dağıtım merkezinden gelen ürünlerin müşteri teslimat araçlarına yüklenmeden önce güzergaha göre ayrıldığı ve dağıtıldığı son durak olarak tanımlanıyor.

Belgelerde 2028'de başlayacak pilot sürecinin ardından 2029'da 5, 2030'da ise 10 ek tesise yayılması öngörülüyor. Yeni tasarımın, mevcut teslimat istasyonlarına kıyasla işlem hızını 2,5 kat artırabileceği de belgeler arasında yer alıyor.

Ancak Amazon, rakamların ve takvimin kesinleşmiş bir plan olmadığının altını çizdi. Şirket sözcüsü Business Insider'a yaptığı açıklamada konsepti 'erken aşama fikir' olarak tanımladı ve belgelerdeki mali rakamlarla yol haritasının 'hatalı olduğunu ve mevcut planları yansıtmadığını' söyledi.

Amazon açıklamasında, 'operasyonun genelinde güvenliği ve teslimat deneyimini iyileştirmek için yeni teknolojileri araştırıyor ve test ediyoruz' ifadesini kullandı. Bu açıklama, iç değerlendirmenin otomasyonun genişleme yönünü gösterse de yatırımın ya da tesis yerleşiminin kesinleştiği anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.

Tetromino'nun odak noktası, bugüne kadar otomasyonu zor olan teslimat öncesi son işlemlere yönelik. Teslimat istasyonlarında boyutu ve ağırlığı farklı kutuların güzergaha göre ayrılması, ayrıca sürücünün araca kolayca yükleyebileceği sırayla dizilmesi gerekiyor.

Basit ve tekrarlayan bir iş gibi görünse de sahada alan, sıralama, ağırlık ve güzergah aynı anda hesaba katılıyor. Bu durum, lojistik otomasyonunun depo içi saklama ve toplama işlerinin ötesine geçip 'son mil' öncesindeki aşamaya doğru genişlediği bir eğilim olarak yorumlanıyor.

Amazon daha önce de teslimat istasyonu otomasyonu denemelerini kamuoyuyla paylaşmıştı. Şirket 2025 yılında Almanya'nın Dortmund kentindeki Son Mil İnovasyon Merkezi'nde Tipper, Echelon, Agility, Matrix, ZancaSort ve VASS adlı yeni sistemleri tanıtmıştı.

Bu sistemler, manuel boşaltma, tarama, ayırma ve yükleme yükünü azaltmaya odaklanıyor. Amazon, teslimat istasyonu çalışanlarının müşteri siparişlerini son teslimat aşamasına hazırladığını açıklamıştı.

Bu yıl tanıtılan Blue Jay ve Proje Eluna da aynı çizgide yer alıyor. Amazon, Blue Jay'in birden fazla robot kolu koordine ederek toplama, saklama ve birleştirme işlerini tek bir alanda yürüttüğünü belirtti.

Proje Eluna ise operatörlerin darboğazları tespit edip personel dağılımı yapmasına yardımcı olan 'ajan tabanlı' bir yapay zeka sistemi. Bu da otomasyonun yalnızca lojistik ekipmanla sınırlı kalmayıp saha operasyon kararlarını destekleyen yazılım alanına doğru genişlediğini gösteriyor.

Lojistik otomasyonunda rekabet de büyüyor. Supply Chain Dive'ın haberine göre Amazon Finans Direktörü (CFO) Brian Olsavsky, 30 Temmuz'daki bilanço açıklamasında 2026 yılına kadar sahip olunan robot kolu sayısını iki kattan fazla artırmayı planladıklarını söyledi.

Association for Advancing Automation kuruluşundan pazar bilgisi direktörü Aaron Prather, aynı yayına yaptığı açıklamada 'otomotiv dışı sektörler artık endüstriyel robotların en büyük alıcısı haline geldi' dedi. Bu da geleneksel imalat sektörünün ötesinde lojistik ve perakendenin robot talebinin ana eksenlerinden biri haline geldiği anlamına geliyor.

Tetromino için olası teknoloji ortağı olarak adı geçen Boxbot da son teslimat noktasını hedefliyor. Boxbot, resmi sitesinde son mil teslimat istasyonlarına yönelik bir sistemi tanıtarak araç yükleme hızını 10 kata kadar artırabileceğini iddia ediyor. Ancak Boxbot'un Amazon projesine fiilen dahil olup olmadığı doğrulanmadı.

Amazon şu ana kadar kesinleşmiş bir yatırım planı açıklamış değil; ancak son teslimat öncesindeki yükleme ve sıralama işlerinin de otomasyon kapsamına alınmış olması, lojistik otomasyonunun bir sonraki durağını gösteriyor. İstihdam ve iş güvenliğine etkisi, somut bir yerleşim planı açıklandıktan sonra değerlendirilecek bir konu. Şu an için kesinleşen tek şey, şirketin iç değerlendirme sürecinde bulunduğu ve konseptin henüz erken aşamada olduğu.