30-50 kat büyüyebilecek anahtar ve imza boyutu: Kuantum geçiş maliyeti tartışılıyor

Post-kuantum kriptografi geçişi, Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) için uzun vadeli bir güvenlik sorunu haline geldi. Şu an için kuantum bilgisayarların mevcut şifrelemeyi kırdığı bir aşamadan söz edilmiyor; asıl tartışma, açık anahtar ve imza sistemlerini değiştirmenin maliyetinin işlem ücretlerine ve depolama yüküne nasıl yansıyacağı.

ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü(NIST), 13 Ağustos 2024'te (yerel saatle) üç post-kuantum kriptografi standardını resmen onayladı. Standartlar; anahtar değişimi için ML-KEM, kafes tabanlı dijital imza için ML-DSA ve hash tabanlı dijital imza için SLH-DSA'dan oluşuyor.

Post-kuantum kriptografi, kuantum bilgisayar saldırılarına karşı dayanıklı olacak şekilde tasarlanan şifreleme teknolojisi anlamına geliyor. NIST'in standardı kesinleştirmesiyle genel bilgi teknolojileri alanında bir geçiş kriteri oluştu, ancak blok zincirlerinde her işlem imza verisi taşıdığı için geçiş maliyeti çok daha doğrudan hissediliyor.

Crypto Briefing, Charles Guillemet(Charles Guillemet) Ledger Teknoloji Direktörü'nün (CTO) değerlendirmesine dayanarak Bitcoin ve Ethereum'un ML-DSA yerine SLH-DSA'yı değerlendirebileceği görüşünü aktardı. 'Hash tabanlı imzalar yeni matematiksel varsayımlar yerine hash fonksiyonu güvenliğine dayandığı için, tutucu blok zinciri operatörlerine anlatması daha kolay' şeklindeki bu yorum dikkat çekiyor.

Ancak bu değerlendirme Ledger tarafının yorumu. Ethereum'un resmi belgeleri ve topluluk tartışmaları hash tabanlı ve kafes tabanlı adayları birlikte ele alıyor; dolayısıyla sektörde kesinleşmiş bir görüş birliğinden söz etmek mümkün değil.

Ledger, Temmuz 2026'da yayımladığı bir belgede SDK'sına ML-KEM ve ML-DSA API'lerini eklediğini duyurdu. Aynı belge, ML-DSA'yı mevcut ECDSA'nın yerini alabilecek bir imza yöntemi olarak tanımlarken, yeni anahtar ve imzaların mevcuduna göre '30 ila 50 kat' daha büyük olabileceğini belirtti.

Bu fark, blok zincirlerinde sadece teknik bir detaydan ibaret değil. Her işlem bir imza içeriyor ve imza boyutu büyüdükçe gas ücretleri, işlem masrafları, node depolama alanı ve ağ yayılım maliyeti birlikte artabiliyor.

Ethereum'un resmi belgelerine göre, standart hesaplar şu anda işlemleri secp256k1 eğrisi üzerinde ECDSA ile imzalıyor. Kuantuma dayanıklı geçiş ise 2029 civarını hedefleyen uzun vadeli bir yol haritası olarak sunuluyor.

Ethereum'un geçiş rotası tek bir standarda anında geçiş şeklinde değil. Konsensüs katmanında hash tabanlı leanXMSS tartışılırken, yürütme katmanında hesap soyutlaması üzerinden imza çevikliği gündemde; veri kullanılabilirliği ve sıfır bilgi kanıtı alanlarında ise hash tabanlı ve kafes tabanlı adaylar birlikte inceleniyor.

Topluluk tartışmaları da bölünmüş durumda. Ethereum Magicians platformunda PQTS, ERC-8231 ve frame işlemleri gibi öneriler gündemde; bazı tartışmalarda Falcon ve Dilithium ailesinden kafes tabanlı imzalar da pratik alternatif olarak değerlendiriliyor.

Bu konu, yayınımızın daha önce aktardığı Ethereum'un hash tasarımını yeniden düzenleme tartışması ile de örtüşüyor. Buradaki asıl mesele, belirli bir teknolojinin hemen benimsenmesinden çok, kuantuma dayanıklı geçişe göre şifreleme tasarımı önceliklerinin yeniden belirlenmesi süreci.

Bitcoin ise daha tutucu bir seyir izliyor. Bitcoin geliştirici belgeleri, açık anahtarların secp256k1 tabanlı ECDSA kullandığını açıklıyor; BIP-361 taslağı ise mevcut ECDSA ve Schnorr imzalarını kademeli olarak sonlandırıp kuantum güvenli adreslere geçiş önerisini içeriyor.

Ancak BIP-361'in durumu hâlâ 'taslak (Draft)'. Bitcoin Core'un kuantuma dayanıklı cüzdan desteğine ilişkin araştırma konusu da 'planlanmıyor (not planned)' notuyla kapatıldı.

Bu fark teknolojiden çok yönetişimden kaynaklanıyor. Ethereum, yol haritası, araştırma ekipleri ve hesap soyutlaması tartışmaları üzerinden seçenekleri paralel şekilde ele alırken; Bitcoin'de önce cüzdanlar, borsalar, madenciler ve node operatörleri arasında uzlaşı sağlanması gerekiyor.

Yatırımcılar için bu konu, kısa vadeli bir fiyat unsurundan çok saklama altyapısı ve ağ güvenliğine dair orta-uzun vadeli bir değişken. Şu an için kesinleşen tek şey; NIST standardının hazır olduğu, Ledger'ın SDK aşamasında uygulamaya geçtiği ve Bitcoin ile Ethereum'un birbirinden farklı hızlarda geçiş tartışması yürüttüğü.