92.183 dolar: DRAM'in kilogramı 620 gram altına denk geldi

Kore menşeli DRAM ihracat fiyatı bu ay (1-20 Ağustos döneminde) kilogram başına 92.183 dolara (yaklaşık 127,67 milyon won) çıktı. Bu, aynı ağırlıktaki 620 gram altına denk bir değer.

Kore Ticaret İstatistikleri Geliştirme Enstitüsü'nün (TRASS) 26'sında açıkladığı verilere göre, modül hariç tutulan Kore DRAM ihracatının birim fiyatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 401,0 arttı. Aynı dönemde ihracat tutarı yüzde 504,8 yükselişle 9,81 milyar dolara (yaklaşık 13,57 trilyon won) ulaştı.

Yatırım araştırma şirketi Sitri Research, Kore'nin DRAM ihracat istatistiklerini incelediği analizde mevcut ihracat fiyatının, 2023 yılı Ocak ayındaki dip seviye olan kilogram başına yaklaşık 7.400 dolarının 12,5 katına ulaştığını belirtti. Aynı hesaplamaya göre 1 kilogram 'DRAM'in değeri, eşit ağırlıktaki platinin 1,53 katına, gümüşün ise 41,7 katına denk geliyor.

Ancak DRAM'i altın veya gümüş gibi yalnızca ağırlık üzerinden kıyaslamak güç. 2023 başında piyasada öne çıkan spot ürün DDR4 8Gb iken, bugünün piyasa standardı DDR5 16Gb'ye kaydı.

Üretim süreçlerindeki küçülme ve ürün nesil değişimi, aynı alandaki bir çipe daha fazla veri sığdırılmasını sağlıyor. Bu değişim tek başına kilogram bazlı fiyatı yukarı çekebiliyor; bu yüzden ihracat birim fiyatını spot ya da kontrat fiyatlarıyla bire bir aynı gösterge olarak okumak zor.

Yine de son dönemdeki artışın yalnızca ürün nesli değişimiyle açıklanamayacağı yönünde değerlendirmeler var. Micron Technology($MU), 2026 mali yılı üçüncü çeyrek raporunda DRAM gelirinin bir önceki çeyreğe göre yüzde 67 arttığını, ortalama satış fiyatının ise yüzde 60'ın hemen üzerinde yükseldiğini açıkladı.

Aynı dönemde Micron'un bit bazında sevkiyat artışı tek haneli rakamların düşük ucunda kaldı. Yani satış gelirini büyüten esas etken hacim değil fiyat oldu.

Arz-talep baskısının merkezinde yüksek bant genişlikli bellek 'HBM' (High Bandwidth Memory) bulunuyor. HBM, birden fazla DRAM çipini dikey olarak istifleyerek veri işleme hızını artıran bir bellek türü ve Nvidia($NVDA) gibi şirketlerin başını çektiği yapay zeka hızlandırıcı ekosisteminde kilit bileşen olarak kullanılıyor.

HBM üretimi, standart DRAM'e kıyasla daha fazla wafer girdisi gerektiriyor. Bellek üreticileri HBM üretim payını artırdıkça, PC, akıllı telefon ve genel amaçlı sunuculara ayrılan DRAM üretim kapasitesi daralabiliyor.

TrendForce, Haziran ayında yayımladığı raporda Samsung Electronics, SK Hynix ve Micron'un HBM'e ayırdığı wafer girdisi payının 2025'te yüzde 18, 2026'da yüzde 22 ve 2027 sonunda yaklaşık yüzde 30'a çıkabileceğini belirtti. Ancak HBM'in toplam DRAM bit arzındaki payının aynı dönemde sırasıyla yüzde 8, yüzde 9 ve yaklaşık yüzde 13 olacağı öngörüldü.

Bu durum, wafer girdisi hızla artarken gerçek bit arzının aynı oranda büyümediği bir yapıya işaret ediyor. Analize göre HBM talebi büyüdükçe genel amaçlı DRAM arzı da sıkışabilir.

TrendForce, 30 Temmuz'da yayımladığı ayrı bir raporda 2027 yılında DRAM talebinin arz artış hızını geçebileceğini belirtti. Birçok üreticinin kapasite artırma hazırlığında olduğunu, ancak inşaat, ekipman kurulumu, hammadde temini ve üretim stabilizasyonunun zaman aldığını, bu yüzden anlamlı üretim katkısının ancak 2028'de görülebileceğini açıkladı.

Bu tablo Kore'li yatırımcılar için yalnızca yarı iletken hisseleriyle sınırlı bir mesele değil. Yapay zeka veri merkezleri, bulut yatırım harcamaları ve bellek fiyatları kripto altyapısıyla da kesişiyor. TokenPost, Kore'nin DRAM ihracat fiyatındaki yükselişin yapay zeka altyapısı genişlemesinin bir başka yüzünü yansıttığını daha önce aktarmıştı.

Madencilik, doğrulayıcı (validator) işletmeciliği ve yapay zeka destekli hizmetler gibi yüksek performanslı sunucu maliyetine duyarlı alanlarda bellek fiyatları altyapı maliyeti değişkeni olarak öne çıkabilir. Şu an elde edilen veriler, DRAM ihracat fiyatındaki artış ile HBM üretim darboğazının aynı yönde ilerlediğini gösteriyor.

Yine de kilogram başına fiyat; ürün karışımı, nesil, depolama kapasitesi ve ihracat kalemlerindeki değişime göre farklılaşabilir. İhracat istatistikleri bellek piyasasının genel gidişatını gösteren bir gösterge olsa da, tek başına ürünlerin spot ya da kontrat fiyatlarının yerini tutmuyor.