Solana(SOL)’da depozito yüzde 90 azalıyor, aktivasyon kademeli sürüyor

Solana(SOL), Agave 4.2 güncellemesiyle zincir üzerinde veri depolamak için istenen depozitoyu yüzde 90 oranında azaltan bir teklifi devreye soktu. Geliştiricilerin ve hizmet sağlayıcıların kullanıcı hesabı açarken önden kilitlemesi gereken sermaye yükü hafifliyor.

Solana Vakfı (Solana Foundation), ‘Reduced Rent’ başlıklı dokümanında SIMD-0437 teklifinin depolama depozitosunu belirleyen ‘lamports_per_byte’ değerini 6960’tan 696’ya indirdiğini açıkladı. İndirim tek seferde değil, 6333, 5080, 2575, 1322 ve 696 olmak üzere beş aşamada uygulanacak; her aşama ayrı bir özellik kapısından geçiyor.

Burada sözü edilen 'rent', tekrarlayan bir ücret değil. Solana hesaplarının zincirde veri tutabilmesi için önceden yatırdığı, hesap kapandığında geri alınabilen bir depozitoya daha yakın.

Düzenlemenin odağı işlem ücretlerini düşürmek değil, hesap durumunu ayakta tutmak için baştan kilitlenmesi gereken SOL miktarını küçültmek. Kullanıcı sayısı yüksek, hesap açma sıklığı fazla olan hizmetler bu maliyet yapısından doğrudan etkileniyor.

Agave 4.2 sürüm özetine göre standart bir SPL token hesabı için depozito örneği yaklaşık 0,159 dolardan 0,0159 dolara geriliyor. Aynı varsayımla 1 milyon token hesabı açan bir ödeme sağlayıcısı için toplam maliyet 159 bin dolardan 15 bin 900 dolara düşüyor.

Bu değişiklik; ödeme, token dağıtımı, sadakat programları ve büyük çaplı airdrop gibi kullanıcı başına çok sayıda token hesabı açan hizmetleri doğrudan ilgilendiriyor. Solana, düşük ücretleri ve hızlı işlem onayıyla öne çıkan bir katman 1 blok zinciri olarak biliniyor; bu düzenleme de maliyet yapısının hesap açma kısmını hedef alıyor.

Ancak ana ağda yüzde 90’lık indirimin tamamının devreye girdiğini söylemek erken. Solana’nın resmi güncelleme panosu, 28’inde (Kore saatiyle) Agave 4.2’yi ana ağa uygulanmış olarak gösterse de, Reduced Rent, Reduced Slot Times ve Larger Transaction Sizes özelliklerinin üçünü de 'aktivasyon bekliyor' anlamına gelen 'Pending Feature Activation' olarak sınıflandırıyor.

Yazılım sürümü ile özellik kapısının etkinleştirilmesi birbirinden ayrı ilerliyor. Yüzde 90’lık indirim, beş aşamanın tamamı bittiğinde ulaşılacak hedef değeri; ilk aşamanın devreye girmesi indirimin tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Anza’nın Agave 4.2 takvimi de benzer bir tabloyu doğruluyor. Takvime göre test ağında özellik aktivasyonu için hedef tarih 13 Temmuz, gerçekleşme tarihi ise 3 Ağustos olarak kaydedildi. Ana ağ beta aşamasında özellik aktivasyonu 17 Ağustos hedefiyle planlandı ve 18 Ağustos’ta teslim edildi.

Ne var ki takvimin kendisi 'geçici' olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla takvimdeki tarihler sürecin ilerlediğine işaret sayılabilir, ama her özelliğin ağda hangi aşamaya kadar açıldığını anlamak için pano üzerindeki durumla birlikte değerlendirmek gerekiyor.

Helius, Agave 4.2’yi yüzde 90 depolama depozitosu indirimi, 4096 bayt işlem boyutu ve 200 milisaniyelik slot süresi kısalmasını bir araya getiren bir güncelleme olarak tanıttı. Aynı yazıda rent indiriminin beş bağımsız kapı üzerinden ilerlediği, ağın her fiyat seviyesinde uygulama tepkisini ve durum büyümesini gözlemleyebileceği belirtildi.

Daha temkinli bir okuma da var. CryptoSlate, Agave 4.2’nin hedef tarihlerinin geldiğini, ancak ana ağdaki kilit özellik kapılarının hâlâ teyit beklediğini aktardı. Bu 'yorum', yüzde 90’lık indirim rakamının sürecin tamamlandığı anlamına gelmediğini, ilk aşamanın tüm indirimi ifade etmediğini vurguluyor.

Solana Vakfı’nın veri analizi yazısı, depozitonun düşmesinin durum şişmesi riskini aynı oranda azaltmayacağını açıkladı. Çünkü saldırganın gereksiz durum tutmak için aşması gereken sermaye engeli de düşüyor. Aynı analiz, 10 kat hafifletmeden sonra bile mevcut hesap veritabanı depolama tamponunu tüketmek için yaklaşık 17,2 milyon dolarlık sermaye gerektiğini tahmin ediyor.

Sonuçta bu düzenleme, geliştirici maliyetlerini düşürürken doğrulayıcı kaynak kullanımının yakından izlenmesi gereken kademeli bir deney niteliği taşıyor. Solana Vakfı’nın dokümanı, beklenmedik bir durum artışı görülmesi halinde eski 6960 seviyesine dönülebilecek ayrı bir kapı da bulunduğunu belirtti.