63 dolarlık dizel marjı tahmini: Goldman Sachs öngörüsünü iki katına çıkardı

Goldman Sachs(GS), 2027 yılı için ABD dizel rafineri marjı tahminini varil başına 63 dolara yükseltti. Şirket aynı dönem için Avrupa tahminini de varil başına 49 dolara çıkardı.

OilPrice.com, Goldman Sachs'ın Orta Doğu ve Rusya'daki rafineri aksaklıkları ile düşen yakıt stoklarını gerekçe göstererek önceki tahminini iki kattan fazla yukarı çektiğini bildirdi. Şubat ayında 27 dolar olarak açıklanan ABD tahmini 63 dolara, 19 dolar olan Avrupa tahmini ise 49 dolara revize edildi.

Rafineri marjı, ham petrolün dizel, benzin ve jet yakıtı gibi ürünlere dönüştürülüp satılmasından elde edilen kâr payını ifade ediyor. Bu gösterge, yalnızca ham petrol fiyatına bakarak görülemeyen rafineri darboğazlarını ve ürün arz-talep baskısını ortaya koyuyor.

Dizel; taşımacılık, sanayi ve tarımda yaygın biçimde kullanılıyor. Arz aksaklığı uzadıkça lojistik ve üretim maliyetlerine yansıyabildiği için dizel, ham petrol fiyatından ayrı izlenen bir enerji maliyeti göstergesi olarak takip ediliyor.

Goldman Sachs, 24 Haziran'da (yerel saatle) yayımlanan bir Reuters brifinginde 2027 için ABD ve Avrupa dizel marjı tahminlerini sırasıyla 38 dolar ve 25 dolar olarak paylaşmıştı. Yaklaşık iki ay içinde bu tahminler 63 dolara ve 49 dolara yükseltilmiş oldu.

Nitin Jindal, Goldman Sachs Küresel Emtia Başkanı, şirketin resmi podcastinde "ürün piyasası çok sıkı" dedi. Jindal, Basra Körfezi ve Rusya'dan rafine ürün arzının azaldığını, Çin'de de bakım amaçlı arz kısıtlamaları yaşandığını aktardı. Goldman Sachs bu açıklamaları 28 Ağustos'ta (yerel saatle) yayımladığı raporda paylaştı. Açıklama, marj artışının kaynağının ham petrolden çok rafine ürün tarafındaki arz sıkışıklığı olduğuna işaret ediyor.

Tahmin revizyonunun temelinde, arz sıkıntısının ham petrolden çok rafine ürün tarafında daha belirgin olduğu değerlendirmesi yatıyor. OilPrice, Goldman Sachs analizine dayanarak rafineri kesintilerinin mevsimsel ortalamanın yüzde 60 üzerinde seyrettiğini, Basra Körfezi'nden yapılan rafine ürün ihracatının ise savaş öncesi seviyenin yaklaşık yüzde 40'ında kaldığını aktardı.

Aynı bölgede ham petrol ihracatının savaş öncesi seviyenin yüzde 70-80'inde olduğu belirtildi. Ham petrol arzı kısmen toparlansa bile, dizel ve jet yakıtı gibi ürünleri üreten tesislerde ve lojistikte yaşanan tıkanıklık, tüketicinin hissettiği yakıt fiyatı baskısını ayrı bir şekilde artırabiliyor.

Avrupa piyasasında da dizel kıtlığına işaret eden sinyaller görüldü. Reuters, 13 Ağustos'ta (yerel saatle) LSEG verilerine dayanarak Avrupa'da dizel yük fiyatlarının yaklaşık bir yıl aradan sonra ilk kez jet yakıtını geçtiğini bildirdi.

Avrupa'nın jet yakıtı ithalatı Ocak ayında günlük 612 bin varilden Haziran'da günlük 750 bin varile yükseldi. Aynı dönemde dizel ithalatı ise günlük 1 milyon 970 bin varilden Temmuz'da günlük 1 milyon 560 bin varile geriledi.

Goldman Sachs analistleri Reuters'e "kışa girerken ham petrolden çok dizelde kalıcı bir kıtlık fiyatlaması görme riski daha yüksek" dedi. Bu ifade fiyat yönünü kesinleştiren bir tahmin değil; dizel arz-talebinin ham petrole kıyasla daha dar bir aralıkta hareket edebileceğine dair bir risk değerlendirmesi.

Enerji ithalatına bağımlı piyasalar için de dizel marjı, ham petrol fiyatından ayrı izlenmesi gereken bir gösterge. Yalnızca ham petrol fiyatı değil, dizel ve jet yakıtı gibi rafine ürünlerdeki arz-talep değişimi de maliyet baskısıyla bağlantılı olabiliyor.

TokenPost daha önce Rusya'nın dizel ihracatının yıllar sonra görülen en düşük seviyeye gerilediğini ve ABD dizel kırılma marjının (crack spread) varil başına 102 doları aştığı seyri aktarmıştı.

Kırılma marjı (crack spread), ham petrol fiyatı ile rafine ürün fiyatı arasındaki farkı gösteren bir rafineri marjı göstergesi. Rafineriler genellikle ham petrol alıp ürün olarak sattığı için, ürün fiyatı ham petrolden daha hızlı yükseldiğinde veya rafineri kapasitesi daraldığında bu fark büyüyor.

Goldman Sachs'ın açıkladığı 63 dolar ve 49 dolarlık rakamlar kesinleşmiş fiyatlar değil, birer tahmin. Gerçekleşecek marj; Orta Doğu ve Rusya'daki rafineri aksaklıklarına, ürün stoklarına, ihracat kısıtlamalarına ve kış talebindeki değişime göre farklılaşabilir.