Zelenskiy: “Enerji ateşkesi sağlanamazsa Rusya da çetin bir kış geçirecek”

Ukrayna ile Rusya enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşamazsa, kış aylarında iki ülkenin altyapısına yönelik saldırılar daha da şiddetlenebilir. Ukrayna, Rusya’nın aynı adımı atması halinde Rus enerji ve ihracat altyapısına yönelik saldırıları durdurabileceğini belirtiyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (Volodymyr Zelenskyy), 23’ünde ABD’nin New York kentindeki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda “Bu kış bizim için çok çetin geçebilir ancak karşılık olarak Rusya için de acı verici bir kış yaratmak zorunda kalacağız” dedi. Reuters’in aktardığı açıklama, enerji ateşkesi sağlanamazsa Ukrayna’nın Rusya’daki rafinerileri ile enerji ve ihracat altyapısını hedef almaya devam edebileceği anlamına geliyor.

Görüşmelerin merkezinde, iki ülkenin birbirlerinin enerji tesislerine saldırmamasını öngören ayrı bir anlaşma yapıp yapamayacağı bulunuyor. Zelenskiy, Hollanda Başbakanı ile görüşmesinde de Rusya’nın aynı adımı atması halinde Ukrayna’nın Rus enerji ve ihracat altyapısını hedef almamayı kabul edebileceğini söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanlığı, Rusya’nın balistik füze ve jet motorlu drone saldırılarını sürdürdüğünü açıkladı. Zelenskiy, “Şu anda Rusya’nın böyle bir iradesi görünmüyor ve balistik füze ile jet motorlu drone saldırıları devam ediyor” dedi. Açıklama, Rus saldırıları sürerken enerji ateşkesi görüşmelerinin devam ettiğini gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 22 Eylül’de Zelenskiy ile enerji tesislerine karşılıklı saldırıların durdurulması seçeneğini görüştü ancak somut bir anlaşmaya varılamadı. Ayrıntılı bir anlaşma metni yayımlanmadı ve Ukrayna, Rusya’nın vereceği sözleri tutup tutmayacağından emin olmanın zor olduğunu belirtti.

Bu görüşmelerin ardından da iki ülkenin enerji altyapısına yönelik saldırıları sürdü. AP, Rusya ve Ukrayna’nın saldırılarına devam ettiğini bildirdi.

Enerji ateşkesi, elektrik şebekeleri, santraller ve rafineriler gibi enerji tesislerine yönelik saldırıların belirli bir süre durdurulmasını öngören anlaşma anlamına geliyor. Bu görüşmelerde saldırıların kapsamı, uygulanacağı süre ve anlaşma ihlallerinin nasıl tespit edileceğinin de belirlenmesi gerekiyor.

Birleşmiş Milletler bünyesindeki Ukrayna Uluslararası Soruşturma Komisyonu, Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının kış öncesinde Ukrayna’daki sivillerin kırılganlığını artırdığını açıkladı. Komisyon, 2025-2026 kışında Rus güçlerinin saldırıları nedeniyle elektrik ekipmanları, iletim hatları ile ısıtma ve gaz tesislerinin hasar gördüğünü veya yıkıldığını belirtti. BM’nin Ukrayna ofisi, enerji tesislerindeki hasarın sivillerin günlük yaşamıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekti.

Ukrayna, elektrik şebekeleri ile ısıtma tesislerinin korunmasını kış güvenliğinin temel unsurlarından biri olarak görüyor. Rusya, Ukrayna’nın elektrik şebekesini ve yakıtla bağlantılı tesislerini hedef alırken, Ukrayna da Rus rafinerileri ve enerji altyapısına drone saldırılarıyla karşılık verdi.

Bu saldırılar yalnızca askeri tesislerle sınırlı kalmayarak yakıt tedariki, elektrik üretimi ve ihracat altyapısına yayılabilir. Saldırıların durdurulmasına yönelik bir anlaşma yapılsa bile hangi tesislerin enerji altyapısı sayılacağı, uygulama konusunda tartışmalara yol açabilir.

Enerji altyapısına yönelik saldırılar, iki ülkenin savaşı sürdürme kapasitesinin yanı sıra sivillerin kış aylarındaki yaşam koşullarını da etkiliyor. Ancak görüşmelerin uluslararası petrol fiyatları veya finans piyasaları üzerindeki kesin etkisi henüz doğrulanmadı.

Rus rafinerileri ve ihracat altyapısının saldırı kapsamına alınması halinde yakıt tedariki ve ihracat akışı müzakerelerin temel başlıkları arasında yer alabilir. TokenPost, Rusya’nın dizel ihracatının birkaç yılın en düşük seviyelerine gerilediğini daha önce bildirmişti.

El Cezire, Ukrayna’nın enerji ateşkesini kabul etmeye hazır olduğunu açıkladığını ancak Rusya’nın resmi katılımının doğrulanmadığını bildirdi. Ukrayna’nın koşullu onayı, iki ülke arasında ateşkes ilan edildiği anlamına gelmiyor.

Şu ana kadar doğrulanan gelişmeler, Ukrayna’nın koşullu onay iradesi ile Rus saldırılarının devam ettiği gerçeğiyle sınırlı. Somut anlaşma metni, saldırıların kapsamı ve ihlallerin doğrulanmasına yönelik prosedür yayımlanmadan müzakerelerin fiilen uygulanıp uygulanmadığını değerlendirmek mümkün olmayacak.

Enerji ateşkesi görüşmelerinin sonraki sonuçları ve Rusya’nın resmi açıklaması takip edilecek.