OpenAI IPO'yu erteledi: AI balonunun finansman hattı testte

OpenAI, bu yıl planladığı halka arzı gelecek yıla erteledi. Anthropic'in de IPO takvimini ekimden kasıma çekmesi, AI yatırımlarını destekleyen finansman koşullarını yeniden gündeme taşıdı.

Wall Street Journal (WSJ), 27'sinde AI balonunun ne zaman söneceğini anlamak için teknoloji performansından çok şirketlerin yeni fon bulmaya devam edip edemediğine bakılması gerektiğini yazdı. Yeni fonların kesilmesi ve şirketlerin nakit yakmayı sürdürmesiyle oluşan 'finansman açığı'nın kritik bir dönüm noktası olabileceği belirtildi.

Finansman açığı, bir şirketin kendi nakit akışıyla bağımsız hale gelene kadar ihtiyaç duyduğu fon ile fiilen sağlayabildiği kaynak arasındaki farkı ifade ediyor. Şirketlerin ellerindeki nakdi ne kadar hızlı tükettiğini gösteren 'nakit yakma oranı' ile birlikte finansman sıkıntısını ölçmekte kullanılıyor.

WSJ, 2000 yılındaki dot-com balonu sırasında Pets.com'un yeni finansman bulamayınca çöktüğünü hatırlattı. Pets.com, 10 dolara aldığı ürünü 5 dolara satarken pazarlama için 50 dolar harcıyordu. Şirket, yatırım fonlarının gelmeye devam edeceği beklentisiyle faaliyetlerini sürdürdü.

Ancak sermaye piyasaları donunca Pets.com, Kasım 2000'de faaliyetlerini durdurdu. Bu örnek, yatırım fonları kesildiğinde zarar eden şirketlerin nakit tüketimini sürdürmesinin zorlaştığını gösterdi.

2007 küresel finans krizinin öncesinde ve sonrasında da finansman koşullarındaki kötüleşme önce ortaya çıktı. Freddie Mac, mortgage zararları büyüyünce 6 milyar dolar (yaklaşık 8,14 trilyon won) tutarında imtiyazlı hisse senedi ihraç etti. Ancak zararları karşılayacak yeterli adi hisse sermayesi sağlayamadı. Fannie Mae ve Freddie Mac, 2008'de devlet yönetimine alındı.

Mevcut AI piyasasında finansman kanallarının kapandığını gösteren bir işaret bulunmuyor. OpenAI ve Anthropic'in IPO takvimlerini değiştirmesi, tek başına bu iki şirketin finansman sıkıntısı yaşadığını veya AI balonunun söneceğini göstermiyor.

Her iki şirket de halka açık olmadığı için nakit tüketimi ve kârlılık gibi finansal durumlarını dışarıdan kesin biçimde değerlendirmek zor. Halka arz gerçekleşmese bile özel piyasalardan fon sağlanabilmesi de belirsizliği artırıyor.

OpenAI'nin finansman kapasitesi, AI ekosisteminin tamamıyla bağlantılı. Nvidia(NVDA) ve SoftBank(9984) gibi şirketler OpenAI'ye fon sağlarsa, şirket veri merkezleri ve bilgi işlem altyapısına yatırım yapmayı sürdürebilir.

Buna karşılık fon akışının zayıflaması, OpenAI'yi müşterisi olarak gören ve altyapı yatırımlarını buna göre genişleten şirketler üzerinde de baskı yaratabilir. Veri merkezi yatırımlarına katılan finans kuruluşları ve ekipman tedarikçileri de bu fon akışından etkilenebilir.

Oracle(ORCL), bu bağlantılı yapıyı gösteren örneklerden biri olarak öne çıktı. Oracle, OpenAI için New Mexico'da yürütülen veri merkezi projesinin tamamlanmasının gecikmesi ihtimaline karşı geliştirici şirkete 'mücbir sebep bildirimi' gönderdi. Projeye yaklaşık 18 milyar dolar (yaklaşık 24,426 trilyon won) tutarında kredi sağlandığı bildirildi.

Oracle, projenin planlandığı şekilde ilerlediğini açıkladı. Geliştirici şirket de bildirimin yıllara yayılan projenin finansal taahhütlerini değiştirmediğini belirtti.

Bu nedenle mücbir sebep bildiriminin kendisi, veri merkezi projesinin durduğu veya AI talebinin zayıfladığı anlamına gelmiyor. Ancak veri merkezi projeleri borçlanmaya ve uzun vadeli sözleşmelere dayandığı için finansman koşulları kötüleşirse ilgili şirketlerin üzerindeki baskı artabilir.

AI yatırım yapısında fonlar AI şirketlerine aktarılıyor, AI şirketleri de bu kaynakları veri merkezleri ile yarı iletken ve enerji ekipmanlarına yatırıyor. Ana şirketler ihtiyaç duydukları finansmanı sağlayamazsa veri merkezi inşaatları ve bağlantılı ekipman yatırımları da aksayabilir.

TokenPost daha önce AI balonu tartışmasında faiz oranları ile sermaye sağlayıcıların rolünün temel değişkenler olarak ele alındığını bildirmişti. AI şirketlerinin finansmanının ve veri merkezi yatırımlarının yavaşlaması halinde, risk sermayesi ve dolar likiditesi üzerinden bağlantılı AI ekipmanı yatırımları ile kripto para piyasasındaki fon akışının da etkilenebileceği değerlendirilmişti.

WSJ'nin ortaya koyduğu temel soru, piyasanın odağının 'AI ne yapabilir?' sorusundan 'bir sonraki yatırımı kim finanse edecek?' sorusuna kayıp kaymayacağı. Şimdilik finansman kanallarının kapandığını söylemek için erken olsa da OpenAI ve veri merkezleri çevresindeki fon akışı, AI yatırımlarının sürdürülebilirliğini ölçmek için izlenecek başlıca göstergeler arasında yer alıyor.