5 milyon 79 bin endüstriyel robot… İnsansı robotlarda kârlılık sınavı

Dünya genelindeki fabrikalarda çalışan endüstriyel robotların sayısı 2025 sonu itibarıyla 5 milyon 79 bine yükseldi. Endüstriyel robot pazarı büyürken insansı robotlar gerçek satış ve kârlılıklarını kanıtlama aşamasında bulunuyor.

Uluslararası Robot Federasyonu (IFR), 24’ünde yayımladığı ‘World Robotics 2026’ raporunda, 2025 yılında endüstriyel robotların operasyonel stokunun önceki yıla göre yüzde 9 arttığını açıkladı. Aynı dönemde yeni kurulum sayısı yüzde 11 artışla 603 bine ulaştı. Bu istatistik; otomotiv, elektronik ve metal gibi imalat alanlarında tekrarlayan işleri yapan endüstriyel robotları kapsıyor ve insansı robotların yaygınlık düzeyini göstermiyor.

Çin, 2025’te 354 bin endüstriyel robot kurarak dünya genelindeki yeni kurulumların yüzde 59’unu oluşturdu. Ülkede yerli üretim robotların pazar payı yüzde 55 oldu. ABD, yaklaşık 38 bin 500 kurulumla Japonya’yı geride bırakarak dünyanın ikinci büyük pazarı olurken, Japonya’daki kurulumlar yüzde 19 düşüşle 36 bin 219’a geriledi.

Güney Kore, yaklaşık 30 bin kurulumla dünyanın dördüncü büyük pazarı konumunu korudu. Kurulum sayısı önceki yıla göre yüzde 1 azaldı. IFR, ‘World Robotics 2026’ raporunda, 2025 sonu itibarıyla otomotiv sektöründeki yeni yatırımların 2027 ve 2028’de hayata geçirilmesi durumunda Güney Kore’de robot talebinin 2027’de artabileceğini belirtti.

IFR, aynı raporda dünya genelindeki yeni endüstriyel robot kurulumlarının 2026’da 655 bine, 2029’da ise 806 bine ulaşacağını öngördü. Bu tahmin tüm endüstriyel robotları kapsıyor; yalnızca insansı robotlara ilişkin bir veri niteliği taşımıyor.

Endüstriyel robotlar hâlihazırda üretim hatlarına ve tedarik zincirlerine girerek tekrarlayan işleri yürütüyor. İnsansı robotların ise insanlar için tasarlanmış çalışma alanlarında kullanılabilmesi avantaj olarak gösteriliyor. Ancak bu robotların sahada istikrarlı biçimde çalışıp maliyetini karşılayıp karşılayamayacağının ek olarak doğrulanması gerekiyor.

TokenPost daha önce insansı robotların saatlik işletme maliyetinin 10-12 dolar düzeyinde gösterildiğini ve ABD’deki depo ve üretim tesislerinin ilk talep noktaları arasında değerlendirildiğini aktarmıştı. Benimseme etkisini ölçmek için yalnızca işletme maliyetinin değil, gerçek çalışma oranı ile arıza müdahale giderlerinin de görülmesi gerekiyor.

Boston Dynamics, ocak ayında elektrikli insansı robotu Atlas’ın ürün versiyonunu tanıttı. Şirket, robotu 2026’da Hyundai Motor Group ve Google DeepMind’e yerleştirmeyi, ek müşteri kazanımını ise 2027’nin başından itibaren sürdürmeyi planladığını açıkladı.

Boston Dynamics’in resmi ürün açıklamasında Atlas’ın Hyundai tesislerinde gerçek iş akışlarını test ettiği belirtiliyor. Ancak satış fiyatı, müşteriye göre yatırım getirisi ve toplam ticari kurulum sayısı açıklanmadı.

İnsansı robotların ticarileşme düzeyini değerlendirmek için gösterim görüntülerinden çok tekrarlayan işlerdeki çalışma oranı, bakım maliyeti ve müşterilerin üretkenlik artışı incelenmeli. Temel ölçütler, geniş çaplı kurulumların devam edip edemeyeceği ve müşterilerin yatırım maliyetini geri kazanıp kazanamayacağı olacak.

Çin’de insansı robot şirketlerinin halka arz başvurularına ilişkin tartışmalar da büyüyor. Reuters, Çinli düzenleyicilerin insansı robot şirketlerine gayriresmî bir ‘pencere yönlendirmesi’ yaptığını bildirdi. Ancak yetkililerin açıklamaları, fiilî bir halka arz dondurması olduğu yönündeki iddia ile resmî bir yasak bulunmadığı yönündeki görüş arasında farklılaştı.

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC), Reuters’ın yorum talebine yanıt vermedi. Reuters, düzenleyicilerin yerel yönetim projelerinden veya veri toplama merkezlerinden elde edilen gelirlerin bağımsız özel sektör talebini yansıtıp yansıtmadığını incelediğini aktardı.

Unitree Robotics, Şanghay borsasındaki ilk işlem gününde halka arz fiyatının 5 katından fazla yükseldi. Reuters, hissenin daha sonra zirve seviyesine göre yüzde 55 gerilediğini bildirdi. Associated Press (AP) ise ilk işlem günündeki seans içi yükselişi yüzde 629 olarak verdi. İki veri, farklı zaman ve fiyat ölçütlerine dayandığı için doğrudan karşılaştırılamaz.

Çin’deki insansı robot şirketlerine yönelik yatırımcı duyarlılığı seçici bir nitelik kazanıyor. Reuters’ın aktardığı S&P Global Market Intelligence analisti, Çin’de robot yatırımlarına yönelik duyarlılığın ‘genel iyimserlikten seçici rasyonalizme’ kaydığını değerlendirdi.

Endüstriyel robotların kümülatif kurulum tabanındaki büyüme ile insansı robot şirketlerinin ticari uygulanabilirlik sınavı birbirinden ayrı ilerliyor. Geleneksel endüstriyel robotlar kurulum sayıları ve üretim hatlarındaki uygulama sonuçlarıyla pazarını genişletirken, insansı robot şirketlerinin 2026’daki kurulum ve 2027’nin başından itibaren ek müşteri kazanma planlarını gerçek sözleşmelere, gelire ve tekrarlanabilir operasyonlara dönüştürmesi gerekecek.