15 yıla varan şebeke gecikmesi: İngiltere’de veri merkezleri gazla elektrik üretimini değerlendiriyor

İngiltere’de veri merkezi geliştiricileri, 15 yıla kadar uzayabilen elektrik şebekesine bağlantı gecikmelerini aşmak için doğal gazla kendi elektriğini üretmeyi değerlendiriyor. Gaz şebekesinin kullanılması enerjiye erişimi öne çekebilir ancak yenilenebilir enerjiye geçişi ve karbon azaltım hedeflerini yavaşlatabileceği yönünde endişeler bulunuyor.

Future Energy Networks, veri merkezi geliştiricilerinin 2024-2025 döneminde gaz şebekesine bağlantı için 113 başvuru yaptığını açıkladı. 2025’teki başvuru sayısı bir önceki yıla göre yaklaşık üç kat artarken, 46 başvuru halen inceleniyor.

Bunlardan yedisine bağlantı onayı verildi. Toplam kapasite 15,4 TWh olarak kaydedildi. Future Energy Networks, bu miktarın yaklaşık 1,3 milyon haneyi ısıtabilecek enerjiye karşılık geldiğini belirtti. Söz konusu rakam onaylanan gaz bağlantı kapasitesini ifade ediyor; gerçek elektrik üretimi veya yıllık doğal gaz tüketimiyle aynı anlama gelmiyor.

Gaz şebekesine bağlantı genellikle 6-24 ay sürerken, elektrik şebekesine bağlantı 15 yıla kadar uzayabiliyor. Yapay zeka (AI) veri merkezlerinin inşaat hızı, elektrik altyapısının genişleme hızını geride bırakıyor. Bu durum, geliştiricilerin tesislerin yakınına üretim ekipmanı kurmasını alternatif olarak değerlendirmesine yol açıyor.

Elektrik talebinin bağlantı sırası da büyüdü. Ofgem’in verilerine göre elektrik talebi bağlantı sözleşmelerinin toplam hacmi Kasım 2024’te 41 GW iken Haziran 2025’te 125 GW’a yükseldi.

Ofgem’in Temmuz 2026’da yayımladığı açıklamada, veri merkezleriyle bağlantılı bağlantı hacmi en az 80 GW olarak verildi. Ayrı bir istişare belgesinde yaklaşık 140 veri merkezinin 50 GW’lık bağlantı talebi sunduğu belirtildi. Belgelerdeki ölçüm yöntemleri ve kapsamlar farklı olduğu için bu rakamlar doğrudan toplanamaz.

Ofgem, spekülatif projelerin bağlantı sırasını işgal ederek gerçekten uygulanabilir projelerin bağlantısını geciktirdiğini belirtti. Bu nedenle veri merkezlerinin başvurularını koruyabilmesi için belirli bir ilerleme düzeyini kanıtlaması ve MW başına 237.500-712.500 sterlin bağlantı taahhüt ücreti ödemesi önerildi.

İngiltere hükümeti de AI veri merkezleri ve sanayi tesisleri gibi ekonomik etkisi ve istihdam yaratma potansiyeli yüksek projelere öncelik verecek bir bağlantı sistemi reformu üzerinde çalışıyor. Bağlantı sırasında kalabilmek için mali koşulların ve proje ilerleme kanıtlarının sıkılaştırılması planlanıyor.

Öne çıkan örneklerden biri Essex bölgesindeki Loughton veri merkezi projesi. Nscale, 2025’te yaptığı resmi açıklamada tesisin 50 MW kapasiteyle başlayacağını, 90 MW’a kadar genişletilebileceğini ve 2026’nın dördüncü çeyreğinde faaliyete geçmesinin hedeflendiğini belirtti.

Crypto Briefing ve Property Week, elektrik şebekesine bağlantıdaki gecikmeler nedeniyle Nscale’ın Bloom Energy’nin doğal gazla çalışan katı oksit yakıt hücrelerini değerlendirdiğini bildirdi. Ancak Nscale ile Bloom Energy arasında nihai bir sözleşme imzalandığı doğrulanmadı. Bu nedenle Loughton tesisinin gerçek elektrik tedarik yöntemi kesinleşmiş sayılmıyor.

Katı oksit yakıt hücreleri, doğal gaz gibi yakıtları elektrokimyasal olarak elektriğe dönüştüren cihazlardır. Geleneksel gaz jeneratörlerine kıyasla doğrudan emisyonları daha düşük olabilir ancak doğal gaz kullandıkları için karbon salımı olmayan enerji kaynakları değildir.

Gaz sektörü, kendi elektriğini üretmenin AI sektörünün büyümesini ve enerji sisteminin karbonsuzlaşmasını aynı anda destekleyebileceğini savunuyor. Future Energy Networks CEO’su James Earl, “Gaz ve elektrik sistemlerinin potansiyelinden yararlanmalıyız” dedi. Bu açıklama gaz sektörünün yaklaşımını yansıtıyor; doğal gaz bazlı elektrik üretiminin karbon emisyonları konusundaki tartışma ise sürüyor.

Karşı görüşler de bulunuyor. Energy UK, veri merkezi bağlantılarına öncelik verilmesi halinde yenilenebilir enerji projelerinin ve diğer sanayi tüketicilerinin elektrik şebekesine bağlanması için gereken kaynakların geri plana itilebileceği uyarısında bulundu.

İngiltere Parlamentosu Çevre Denetim Komitesi’nin duruşmasında, gaz üretimine bağımlılığın artması halinde oluşabilecek emisyonlara ilişkin bir tahmin de sunuldu. VIRTUS Data Centres CEO’su Adam Eaton, veri merkezi elektriğinin yaklaşık yüzde 95’inin gazla üretilmesi senaryosunda 2035’te karbondioksit emisyonlarının 9,4 milyon tona ulaşabileceğini söyledi. Bu rakam VIRTUS’un kendi senaryosuna dayanıyor.

İngiltere Parlamentosu’na sunulan SGN belgesinde, gaz bağlantısının iki yıl içinde sağlanabileceği ve veri merkezi inşaatıyla eş zamanlı yürütülebileceği savunuldu. SGN, uzun vadede biyometan, hidrojen ve elektrik şebekesine geçiş yolları da sundu ancak bunlar politika önerisi olarak ifade edildi.

İngiltere’de veri merkezlerinin gazla elektrik üretimini değerlendirmesi, AI altyapısının genişlemesi ile elektrik şebekesindeki reform arasındaki zaman farkını ortaya koyuyor. Gelecekteki elektrik tedarik yöntemi; şebeke bağlantısının onaylanmasına, kendi üretim tesisleri için sözleşme imzalanmasına ve biyometan-hidrojen geçiş planlarına göre değişebilir.