Malezya'nın yapay zekâ yasasını 2027'nin ilk çeyreği sonunda parlamentoya sunması hedefleniyor

Malezya, yapay zekâ yönetişimine ilişkin yasa tasarısını 2027'nin ilk çeyreği sonuna kadar parlamentoya sunmayı hedefliyor. Kamuoyu istişaresine açılan taslakta risk temelli düzenleme ve merkezi denetim sistemi öngörülüyor; ayrıntılı ölçütler ile yürürlük takvimi henüz kesinleşmedi.

Malezya Dijital Bakanı Gobind Singh Deo, 10 Eylül 2026'da yasa taslağının tamamlanarak kabineye sunulmasının planlandığını açıkladı. Malay Mail, hükümetin tasarıyı 2027'nin ilk çeyreği sonuna kadar parlamentoya sunmayı hedeflediğini bildirdi. Bu tarih yalnızca parlamentoya sunma hedefi; yasanın kabul edileceği ya da yürürlüğe gireceği tarih anlamına gelmiyor.

Malezya Dijital Bakanlığı, Temmuz 2026'da yayımladığı açıklamada tasarıyı farklı sektörlere ortak biçimde uygulanacak yatay bir düzenleme çerçevesi olarak tanımladı. Tasarı mevcut yasaların yerini almayacak, onları tamamlayacak. Sorumlulukların yapay zekâ sistemlerinin riskine, yaşam döngüsündeki rollerine ve kontrol düzeylerine göre dağıtılması planlanıyor. Açıklamada, yapay zekâ çıktılarının doğrudan düzenlenmeyeceği ve yasa dışı içeriğin mevcut yasalar kapsamında ele alınacağı da belirtildi.

Kamuoyu istişaresine sunulan taslakta yapay zekâ kullanımları risk düzeyine göre üç kategoriye ayrılıyor. Kabul edilemez risk taşıdığı değerlendirilen bazı kullanımlar yasaklanabilecek. Yüksek riskli sistemler için etki değerlendirmesi, denetim ve belgelendirme yükümlülükleri öngörülürken, düşük riskli sistemlere temel uyum standartlarının uygulanması planlanıyor.

Risk sınıflandırmasının ayrıntılı ölçütleri ve yükümlülüklerin kapsamı nihai tasarıda değişebilir. Malezya'nın kamu istişaresi portalında görüş bildirme süreci 1 Ağustos 2026'da sona erdi. Görüşler arasında ülke çapında ortak standartları destekleyen değerlendirmelerin yanı sıra yüksek risk tanımının ve kamu ile finans sektörlerinin sorumluluk kapsamının belirsiz olduğuna yönelik eleştiriler de yer aldı.

Taslak, güvenlik yönetimi, soruşturma ve yaptırım uygulama ile sektöre destek görevlerini üstlenecek merkezi bir yapay zekâ otoritesi kurulmasını da öngörüyor. Kişisel verilerin işlenmesi mevcut Kişisel Verilerin Korunması Yasası (PDPA) ile bağlantılı olacak. Denetim yetkilerinin mevcut düzenleyici kurumlar arasında nasıl paylaşılacağı ve yasalar arasındaki olası örtüşmelerin nasıl giderileceği nihai tasarıda belirlenecek.

Malezya, 2024'te yapay zekâ yönetişimi ve etik kurallarını yayımlamış; ardından teknoloji standartları platformu ile Ulusal Yapay Zekâ Eylem Planı üzerinde çalışmaya başlamıştı. Dijital Bakanlık, yasanın düzenleyici çerçevede açıklığı ve güveni artırarak yapay zekânın sorumlu biçimde geliştirilip kullanılmasını desteklemesini beklediğini açıkladı. Hükümet, yatırımcı güveninin güçlenmesini ve ülkenin bölgesel bir yapay zekâ geliştirme merkezi olmasını da olası katkılar arasında gösterdi.

Kamuoyu istişaresine katılan Workday, ülke çapında ortak standartların sektörel uzmanlığı ve uygulamaya dönük desteği tamamlayabileceğini değerlendirdi. Şirket ayrıca düzenlemelerin riskle orantılı olması ve sınır ötesi faaliyetlerde uygulanmasının kolaylaştırılması gerektiğini önerdi. Görüş bildiren katılımcılardan biri ise yüksek risk tanımı ile kamu ve finans sektörlerinin sorumluluk kapsamındaki boşluklara dikkat çekti.

Sıradaki aşamalar kabine incelemesi ve tasarının parlamentoya sunulması olacak. Ayrıntılı ölçütler ve yürürlük takvimi henüz kesinleşmedi.