EPA hayvancılık tesisleri için emisyon yöntemini durduruyor, 2005 anlaşmasını sona erdirmeyi planlıyor

ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), hayvancılık tesislerinin hava kirliliği emisyonlarını tahmin etmek için geliştirilen federal yöntemin çalışmalarını durdurduğunu ve sektörle 2005’te imzalanan anlaşmayı sona erdirmeyi planladığını açıkladı. Temiz Hava Yasası kapsamındaki tesis yükümlülükleri ise devam ediyor.

EPA, 30 Ekim tarihli duyurusunda bildirimin yaklaşık 2.600 Hayvan Besleme Operasyonuna (Animal Feeding Operations, AFO) gönderileceğini ve bu tesislerin yaklaşık 14.000 çiftliği temsil ettiğini belirtti. Kararın gerekçesi olarak, hesaplama yönteminin geliştirilmesinde kullanılan Ulusal Hava Emisyonu İzleme Çalışması (NAEMS) verilerinin sınırlılıklarını gösterdi.

AFO, çiftlik hayvanlarının veya kümes hayvanlarının yoğun biçimde yetiştirildiği tesisleri ifade ediyor. Yoğun Hayvan Besleme Operasyonları (Concentrated Animal Feeding Operations, CAFO) ise AFO’lar arasından ayrı ölçütlerle sınıflandırılıyor; iki terimin kapsadığı alan aynı değil.

EPA, eski araştırma verilerinin günümüzdeki ahır tasarımlarını, yetiştiricilik ölçeğini ve gübre yönetimi yöntemlerini yeterince yansıtmadığı sonucuna vardı. Araştırmada amonyak, hidrojen sülfür, ince partikül madde ve uçucu organik bileşikler incelendi.

EPA, 2024’te hesaplama yöntemine ilişkin bir taslak değişiklik yayımlayarak kamuoyu görüşü aldı. Ancak kurum, mevcut verilerin temsil gücü ve ölçüm döneminden kaynaklanan sorunların giderilemediğini belirtti. Bu nedenle federal düzeyde bir hesaplama yöntemi kesinleştirilmeyecek.

Verilerin toplandığı dönem EPA belgelerinde farklı biçimlerde kaydedilmiş. Son duyuruda NAEMS verilerinin 2005-2007 arasında toplandığı yazıyor. EPA Genel Müfettişlik Ofisinin (OIG) 2017 tarihli raporunda ise izleme çalışmalarının 2010’un başında sona erdiği belirtiliyor. EPA’nın önceki teknik raporu, araştırmanın 2007-2010 yıllarında yürütüldüğünü kaydediyor. Duyuruda belgeler arasındaki bu farklılığın nedeni açıklanmadı.

2005 anlaşması, EPA emisyon hesaplama yöntemini hazırlarken katılımcı tesislere belirli ölçüde hukuki yaptırım koruması sağlıyor, araştırma masraflarını ise sektör karşılıyordu. Yöntemin, tek tek tesislerin emisyonlarının Temiz Hava Yasası kapsamındaki izin eşiklerine girip girmediğini belirlemesi bekleniyordu.

EPA OIG, 2017 tarihli raporunda yöntemin kesinleşmemesinin tesislere özgü yasal gerekliliklerin belirlenmesini zorlaştırdığını bildirdi. Raporda, katılımcı tesislere sağlanan hukuki yaptırım korumasının beklenenden uzun sürdüğü de değerlendirildi.

Rapora göre koruma hükmü, EPA yöntemi kesinleştirene veya geliştirmenin mümkün olmadığını ilgili tesislere bildirene kadar geçerliydi. Yöntem kesinleşmemişken anlaşmadaki korumanın tesislere özgü yasa uygulamasından nasıl ayrılacağı belirsizliğini koruyor.

EPA Bilim Danışma Kurulu (SAB), 2013’te ilk hesaplama yöntemi taslağının sınırlı sayıdaki örneğe dayandığını ve ülke genelindeki tesislere uygulanmasının zor olduğunu değerlendirdi. Kurulun değerlendirme belgesinde, tesislerin farklı yapı ve işletim biçimlerinin yalnızca örneklem verileriyle yeterince yansıtılamayacağı belirtildi.

Ulusal Süt Üreticileri Federasyonu (National Milk Producers Federation, NMPF) kararı memnuniyetle karşıladı. Federasyon, süt sektörü için hazırlanan taslak modelin beş çiftlikte yapılan ölçümlere dayandığını savundu. Açıklamasında, “Yıllar önce birkaç çiftlikte elde edilen rakamlarla binlerce çiftliğin standartları belirlenemez” dedi ve örneklemin temsil gücünü sorguladı.

Çevre kuruluşu Food & Water Watch’ın hukuk direktörü Tara Heinzen, kararın büyük hayvancılık tesislerindeki hava kirliliğini düzenleme çabalarından fiilen vazgeçilmesine yol açabileceğini söyleyerek eleştirdi. Heinzen, Inside Climate News’e verdiği röportajda, “Federal yasalara uyma yükümlülüğü de ortadan kalkmıyor” dedi.

Heinzen, emisyonları eşik değerleri aşan tesislerin izin alma yükümlülüğünün sürdüğünü belirtti. EPA da kararın Temiz Hava Yasası’nı uygulama yaklaşımını değiştirmediğini açıkladı.

Ancak EPA, yeni bir federal hesaplama yöntemi olmadan tesislerin gerçek emisyonlarının ve izin yükümlülüklerinin nasıl belirleneceğini açıklamadı. Kararın temel noktası, hesaplama yöntemi çalışmalarının durdurulmasıyla Temiz Hava Yasası kapsamındaki yükümlülüklerin birbirinden ayrı olması.

EPA daha önce ayrı bir işlem kapsamında, elektrik santrallerinin sera gazı emisyonlarına yönelik düzenlemelerin çoğunu kaldırmayı ve ilgili standartların tamamını ortadan kaldırmayı öngören ek bir teklif yayımlamıştı. Bu teklif, hayvancılık tesislerine ilişkin hesaplama yöntemi kararından ayrı bir konu.

EPA, katılımcı tesislere bildirimde bulunduktan sonra anlaşmayı sona erdireceğini açıkladı. Bildirimlerin tamamlanıp tamamlanmadığı ve anlaşmanın hangi tarihte sona ereceği kamuoyuyla paylaşılmadı.