Yabancıların Tayvan’dan ekim net çıkışı 8,78 trilyon won; ilk 10 ayda 138,47 trilyon won net giriş

Yabancı yatırımcılar ve Çin ana karasından yatırımcılar ekimde Tayvan’dan 6,461 milyar dolar (yaklaşık 8,78 trilyon won) net para çıkışı gerçekleştirdi. Ocak-ekim dönemindeki toplam net akış ise 101,929 milyar dolar (yaklaşık 138,47 trilyon won) net giriş oldu.

Tayvan Finansal Denetim Komisyonu (Financial Supervisory Commission) bünyesindeki Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Bürosunun (Securities and Futures Bureau, SFB) 5 Kasım’da yayımladığı istatistiklerde ekim ayı net para akışı çıkış olarak kaydedildi. Aynı istatistiklere göre, yılın ilk 10 ayında borsada işlem gören ve tezgâh üstü hisselerdeki toplam net satış 2 trilyon 294 milyar 710 milyon Tayvan dolarına ulaştı; bu tutarın ölçtüğü kalem para transferlerinden farklı.

Bu nedenle aylık para çıkışı ile ilk 10 ayın net girişi farklı dönemlere ait veriler; hisse işlemlerinin tutarı da ayrı bir gösterge. Bu rakam, Tayvan borsasında yabancıların ekimde rekor düzeyde net hisse satışı yaptığını konu alan önceki haberimizdeki hisse işlem tutarıyla da aynı ölçüt değil.

Tayvan Merkez Bankasının (Central Bank of the Republic of China (Taiwan), CBC) açıkladığı kapanış kuruna göre, dolar/Tayvan doları kuru 30 Ekim’de 32,478, 5 Kasım’da 32,876 ve 6 Kasım’da 32,768 oldu.

6 Kasım’da bir dolar almak için gereken Tayvan doları miktarının azalması, para biriminin bir önceki güne kıyasla kısmen değer kazandığını gösterdi. Ancak ekim sonuyla karşılaştırıldığında dolar almak için daha fazla Tayvan doları gerektiğinden, para birimi o döneme göre daha zayıftı.

Tayvan Bütçe, Muhasebe ve İstatistik Genel Müdürlüğünün (Directorate-General of Budget, Accounting and Statistics, DGBAS) açıkladığı verilere göre, ekim tüketici fiyat endeksi (CPI) yıllık bazda yüzde 2,33 arttı. Meyve, sebze ve enerji hariç çekirdek CPI artışı yüzde 2,23 oldu. Her iki oran da eylül ayına göre geriledi.

DGBAS’ın resmi İngilizce verilerinde eylül CPI artışı yüzde 2,73, çekirdek CPI artışı yüzde 2,52 olarak yer aldı. MUFG Research’ün 6 Kasım tarihli notunda eylül CPI artışı yüzde 2,74 olarak belirtildi; bu, resmi istatistikten 0,01 yüzde puan farklı.

Ekim CPI’ındaki aylık artış yüzde 0,06 oldu. DGBAS, giyim ile konaklama ve seyahatle ilgili fiyatların aylık enflasyonu yükselttiğini; elektrik tarifeleri ve sebze fiyatlarındaki düşüşün ise artışı kısmen dengelediğini açıkladı.

Çekirdek CPI aylık bazda yüzde 0,54 yükseldi. Yıllık ve aylık artış oranları farklı karşılaştırma dönemlerini esas alıyor.

MUFG Research, 6 Kasım’da yayımladığı “Asia FX Talk” notunda Tayvan dolarının son dönemde yarı iletken hisselerine ve yabancı hisse senedi fonlarının hareketlerine duyarlı seyrettiğini değerlendirdi. ABD’de yarı iletken hisselerindeki düşüş ve yapay zekâ yatırımlarına ilişkin endişelerin, yabancı yatırımcıların Tayvan hisselerini satmasına ve dolara yönelmesine yol açtığı yorumunu da yaptı.

Bu, MUFG Research’ün piyasa değerlendirmesi. Aynı dönemde yabancıların net para çıkışı ve Tayvan dolarındaki zayıflığın birlikte görülmesi, kur hareketinin tek bir nedene bağlanması için yeterli değil.

CBC, ekim ayında döviz rezervlerinin önceki aya göre 4,308 milyar dolar (yaklaşık 5,85 trilyon won) azaldığını açıkladı. Rezervlerdeki değişimin etkenleri arasında yatırım gelirleri, diğer para birimlerinin dolar karşısındaki kur hareketleri ve döviz piyasasını istikrara kavuşturmaya yönelik müdahaleler yer aldı.

Döviz rezervlerindeki düşüşün tamamı piyasa müdahalesi olarak yorumlanamaz; değişimde müdahale dışındaki etkenler de rol oynuyor.

CBC, eylül ayında politika iskonto oranını yıllık yüzde 2,00 seviyesinde tuttu. Karar ve kurul üyelerinin faiz artışına ilişkin farklı görüşleri, Tayvan Merkez Bankasının para politikası hakkında daha önce yayımladığımız haberde de yer aldı.

Tutanaklarda, Tayvan dolarındaki zayıflığın başlıca nedenini faiz farkından çok yabancı sermaye çıkışı olarak değerlendiren görüş ile enflasyon ve faiz farkına dayanarak faiz artışı olasılığının ele alınmasını savunan görüş birlikte kayda geçti. Bir sonraki para politikası toplantısının 17 Aralık’ta yapılması planlanıyor.