İran, Didamar Adası'ndaki seyrüsefer sistemini imha ettiğini öne sürdü

Umman'ın Didamar Adası'nda patlamaların eşlik ettiği bir saldırı meydana geldi. Ada, Hürmüz Boğazı'nın güney geçiş hattının yanında, tanker seyrine yardımcı tesislerin bulunduğu bir noktada yer alıyor.

İran devlet medyası 10 Kasım'da Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin adadaki “düşman seyrüsefer sistemini” imha ettiğini duyurdu. İran devlet televizyonu, adadaki personel ve ekipmanın “düşmanın petrol kaçakçılığı akışına yardım ettiğini” öne sürdü.

Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nden bir yetkili, Fars Haber Ajansı'na (Fars) yaptığı açıklamada boğazın güneyindeki seyrüsefer yardımcı tesislerinin imha edildiğini söyledi. Yetkili, İran'ın “izinsiz” saydığı gemilerin gece boyunca bu güzergâhtan geçmediğini de belirtti.

Reuters'ın görüştüğü ve konu hakkında bilgi sahibi üç kaynak saldırıyı doğruladı. Kaynaklar hasarın boyutunu açıklamadı; Reuters, seyrüsefer sisteminin gerçekten imha edilip edilmediğini bağımsız olarak doğrulayamadı. Ajans ayrıca adadan duman yükseldiğini gösteren görüntüleri inceledi.

Umman Sahil Güvenliği'nden bir yetkili de adada patlama yaşandığını doğruladı ancak ek bilgi vermedi. Avrupa'nın Sentinel-2 uydusunun 8 Kasım'da çektiği görüntülerde radar ve telsiz ekipmanlarının çevresinde yanık izleri görülüyor. Görüntü, İran devlet medyasının saldırıyı duyurmasından iki gün önce kaydedildi.

Little Quoin Adası olarak da bilinen Didamar, Umman'daki Musandam Yarımadası'nın ucunun açığında, güney geçiş hattının hemen yanında bulunuyor. Adada 1914'te inşa edilen bir deniz fenerinin yanı sıra gemileri izlemeye ve geçişi düzenlemeye yarayan kıyı radarı ile telsiz ekipmanları var.

Reuters'ın görüştüğü denizcilik sektöründen iki kaynak ve bir deniz güvenliği kaynağı, başka noktalarda alternatif sistemlerin bulunduğunu söyledi. Kaynaklar, saldırının ticari gemi trafiğine etkisinin sınırlı kalacağını değerlendirdi.

Güney güzergâhı, savaş sırasında Körfez bölgesinden petrol çıkışı için kullanıldı. Reuters, ABD ordusunun desteğiyle Körfez'den yapılan petrol ihracatının eylül ve ekim aylarında savaş öncesi seviyenin yüzde 80'inden fazlasına döndüğünü bildirdi. Çok büyük ham petrol tankerleri, yüklerini Umman'ın Sohar kenti ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) Füceyre yakınlarındaki gemiden gemiye aktarma noktalarına taşıyor. Bu aktarımda petrol denizde bir tankerden diğerine yükleniyor. Suudi Arabistan da Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden sevkiyatını artırdı.

Devrim Muhafızları 8 Kasım'da, İran'ın “yasadışı güzergâh” olarak adlandırdığı sularda üç tankerin mayına çarparak yandığını öne sürdü. 10 Kasım'da ise “izinsiz güzergâhta” üç tankerin daha hasar gördüğünü açıkladı.

Adadaki saldırıdan önce ABD ordusu 2 Kasım'da İran'ın Keşm Adası'nı bombaladı. Birkaç gün sonra ABD Başkanı Donald Trump ek saldırıları “küçük çaplı” diye niteledi. ABD Donanması İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürüyor.

Trump 9 Kasım'da, Katar'ın arabuluculuğundaki müzakerelerde savaşı sona erdirmeye yönelik ivme gördüğünü söyledi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei ise 11 Kasım'da X'te, “ABD İran'a yeniden saldırırsa Batı Asya'dan Avrupa'ya kadar saldırıya katılan tüm askerî üsler İran'ın hedefi olur” diye yazdı. Açıklama, olası yeni bir ABD saldırısına bağlı bir uyarı niteliği taşıyor.