Tezos(XTZ), Tallinn güncellemesiyle blok süresini 6 saniyeye indirdi

Tezos(XTZ) blokzinciri, 20’nci protokol güncellemesi olan ‘Tallinn’ ile önemli bir yeniliğe imza attı. 24’ünde (yerel saatle) devreye alınan bu yükseltme sayesinde blok oluşturma süresi 6 saniyeye indirildi. Bu geliştirme, işlem hızı ve veri depolama açısından hem verimliliği artırıyor hem de Tezos’un daha geniş alanlarda kullanımının önünü açıyor.

Tallinn güncellemesi yalnızca blok süresini azaltmakla kalmadı, aynı zamanda ağ gecikmesini düşürerek ve depolama maliyetlerini iyileştirerek genel ‘işlem nihaiyetini’ büyük ölçüde hızlandırdı. Tezos geliştiricileri, güncellemenin özellikle blokzincirin gerçek dünyada kullanımına dönük performans gereksinimlerini desteklediğini vurguladı.

Yükseltmenin en dikkat çeken yönlerinden biri de yeni doğrulama sistemi oldu. Önceden yalnızca bazı doğrulayıcılar (baker) blok onayına katılıyorken, artık her blok için tüm doğrulayıcılar sürece dahil oluyor. Bu doğrulama tipi, BLS (Boneh–Lynn–Shacham) imzalarının kullanımına olanak tanıyor. Tezos ekibi, yüzlerce imzanın tek iletide birleştirilerek işlenebildiğini ve böylece node (düğüm) üzerindeki yükün ciddi ölçüde azaldığını belirtti. Bu sistemin, ileride daha da hızlı blok üretimi için kapı aralayabileceği ifade edildi.

Bir diğer iyileştirme ise 'adres indeksleme' yapısının yeniden tasarlanması oldu. Önceki sistemde tekrarlanan cüzdan adresi verileri gereksiz yere saklanmaktaydı. Tallinn ile bu tekrarlar ortadan kaldırıldı ve özellikle akıllı sözleşmeler ile merkeziyetsiz uygulamalar için gereken depolama alanı büyük ölçüde azaltıldı. Şirketin açıklamasına göre, bu değişiklik depolama verimliliğini tam 100 kata kadar artırdı.

Tallinn güncellemesi, yalnızca teknik bir yükseltmeden ibaret değil. Giderek daha fazla merkeziyetsiz uygulama talebi ve günlük ödeme ihtiyacının doğduğu günümüzde, işlem hızı ve depolama maliyetleri blokzincir network’lerinin yaygınlaşmasında belirleyici rol oynuyor.

Birinci nesil blokzincir ağları olan Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH), sırasıyla yaklaşık 10 dakikada bir blok üretimi ve saniyede 15-30 işlem ile sınırlı performansa sahip. Bu nedenle her iki ağ da Lightning Network gibi katman-2 çözümlerle ölçeklenebilirliği artırmaya çalışıyor. Öte yandan Solana(SOL) gibi tüm işlemleri tek katmanda yürütebilen ‘monolithic’ mimarilerde, katman-2'ye ihtiyaç duyulmaksızın yüksek işlem hacmine ulaşmak hedefleniyor.

Tezos’un yaptığı bu hamle, ister modüler ister monolithic yapıda olsun, tüm blokzincir projelerinin 'hız + verimlilik' odaklı dönüşüm geçirdiği bir dönemde dikkat çekici bir teknolojik adım olarak öne çıkıyor. Saniyede binlerce işlem ve düşük ücret arayışındaki projeler arasında Tezos’un da altyapısını bu yönde geliştirmesi yorum olarak gelecek hedeflerine dair güçlü bir mesaj niteliği taşıyor.