OKX CEO’su Xu: USDe krizi, kripto çöküşünün asıl nedeni ve FTX’ten daha büyük

OKX CEO’su Starr Xu, geçtiğimiz yıl 10 Ekim'de yaşanan kripto para piyasası çöküşünün arkasındaki ana nedenin yalnızca makroekonomik şoklar olmadığını, aksine ‘USDe’ isimli bir sabit kripto para etrafında dönen yüksek kaldıraç faaliyetleri olduğunu söyledi. Xu, olayın ardından piyasadaki mikro yapının kökten değiştiğini ve zararın FTX çöküşünden bile daha büyük olduğunu ifade etti.

Xu, 24’ünde yaptığı açıklamada, “USDe merkezli bazı kurumlar, sorumsuzca yüksek getiri pazarlamasıyla piyasayı felakete sürükledi. Bu süreçte 16 milyonun üzerinde yatırımcı zarar gördü ve yalnızca zorunlu tasfiyelerdeki kayıp 19 milyar doları aştı” dedi.

USDe adlı sabit kripto paranın, teoride geleneksel sabit coin’lerle aynı işlevi görse de pratikte hedge fon seviyesinde riskler barındırdığını belirten Xu, kullanıcıların %10’u aşan getiri vaadiyle USDe’ye yöneldiğini anlattı. Bu coin’le aşırı kaldıraçlı pozisyonlar oluşturulduğunu, kullanıcıların USDT ve USDC varlıklarını USDe’ye çevirip teminat göstererek krediler aldığını ve bu sermaye ile yeniden yatırım yaptığını kaydetti. Xu’ya göre, bu ‘sonsuz kaldıraç döngüsü’ sistemik riski tehlikeli boyutlara taşıdı.

Çöküş ise 10 Ekim’de USDe’nin sabit değerini kaybetmesiyle (depegging) başladı. Piyasa oynaklığı artarken, USDe fiyatı çakıldı ve birçok borsada zincirleme tasfiyeler yaşandı. Aynı anda WETH ve BNSOL gibi ana varlıklarda da risk yönetimi açıkları ortaya çıktı ve bazı token’lar neredeyse ‘0’a kadar düştü. Xu, “Bu durum yalnızca OKX değil, küresel yatırımcı ağının tamamını etkiledi. Kayıpların telafisi yıllar sürebilir” dedi.

Starr Xu, açıklamasında doğrudan Binance’i hedef almadığını da vurguladı. Binance’in geçtiğimiz günlerde çöküşü “makroekonomik etkenler ve sistemsel faktörler” gibi genel nedenlere bağlamasını ise “sorumluluktan kaçınma” olarak nitelendirdi. Binance, kendi raporunda piyasadaki yüksek kaldıraç, ağ tıkanıklığı ve likidite yokluğuna dikkat çekerken sistemlerinin başarıyla çalıştığını savunmuştu. Ancak Xu’nun geçmişte kalitesiz token fiyat manipülasyonları ve “çok katmanlı dolandırıcılığa” benzer yöntemler konusunda üstü kapalı uyarıları, sektörde bazı kişilerce yine Binance'e gönderme olarak yorumlandı.

Ekim çöküşünü tetikleyen dışsal bir unsur ise Trump'ın Çin ürünlerine %100 gümrük vergisi açıklamasıydı. Küresel belirsizlik ortamında, zaten kırılgan olan kaldıraçlı yapılar bu ek baskıyla yıkıldı. ARK Invest CEO’su Cathie Wood(Cathie Wood) da konuya dair yaptığı açıklamada, “Bu çöküş, yalnızca teknik hatalarla değil, zincirleme etkilere açık yapı nedeniyle gerçekleşti. Binance’teki yazılım sorunu da bu kırılgan yapının artçısı oldu” yorumunda bulundu.

Xu, bu tür krizlerin tekrarının önüne geçilmesi için sektörün tüm oyuncularının yapısal sorunları ciddiyetle değerlendirmesi gerektiğini belirtti. “Borsalar, yatırımcılar ve geliştiriciler artık kaçamayacakları bir sorumlulukla karşı karşıya. Piyasanın uzun vadeli sürdürülebilirliği için sistemin zayıf noktaları dürüstçe masaya yatırılmalı” sözleriyle çağrıda bulundu.

Bu gelişmeler, kripto para ekosisteminde kaldıraç yapılarının ve sabit coin tasarımlarının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Gelecek dönemde regülasyon kurumlarıyla daha sıkı bir eşgüdüm gerekeceği düşünülüyor.