Binance’ın İran yaptırımı iddiaları ve iç soruşturma ekibi krizi, kripto piyasasında ‘yaptırım riski’ tartışmasını yeniden alevlendirdi. 20 Şubat’ta(yerel saatle), ABD merkezli ekonomi dergisi Fortune’a göre, borsanın *yaptırım uyumu* ve *komployans* yapısına dair soru işaretleri büyürken, iç soruşturma sürecine dahil olan en az 5 komployans çalışanının işten çıkarıldığı iddia edildi.
Fortune’un elde ettiği iç dokümanlar ve birden fazla kaynağa dayandırdığı haberine göre, Binance komployans ekibi, iç inceleme sırasında İran’la bağlantılı olduğu düşünülen bazı cüzdan adreslerinin 2024 Mart ile 2025 Ağustos arasında Binance üzerinden 1 milyar doların(‘yaklaşık 1 trilyon 4448 milyar won’ ifadesi yerine TL karşılığı verilmediği için orijinal para birimi korunmuştur) üzerinde kripto para aldığına dair bulgulara ulaştı. Bu fonların, sabit kripto para Tether(USDT) kullanılarak Tron(TRX) blokzinciri üzerinde taşındığı belirtildi. Bu iddialar doğrulanırsa, ABD’nin İran’a yönelik yaptırım rejiminin ihlali söz konusu olabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Fortune’un aktardığına göre, komployans ekibi şüpheli işlemleri ayrıntılı biçimde derleyerek Binance’in resmi raporlama kanalları üzerinden üst yönetime iletti. Ancak bu süreçten sonra, 2025 sonuna doğru ekibin içinde yer alan en az 5 komployans çalışanının şirketten ayrıldığı, bu kişilerin *işten çıkarılma* yoluyla gönderildiği iddia edildi. İşten atılanlar arasında Avrupa ve Asya’da kolluk kurumlarında deneyim kazanmış uzmanlar da bulunuyor. Kaynaklar, bu isimlerden en az 3’ünün Binance bünyesinde ‘özel soruşturmalar’ ve ‘küresel finansal suç soruşturmaları’ndan sorumlu kıdemli düzey yöneticiler olduğunu belirtiyor. Fortune ayrıca, son 3 ay içinde 4’ten fazla üst düzey komployans yöneticisinin de istifa ettiğini ya da fiilen tasfiye edildiğini yazdı.
Haberin kaynağı olan iç bağlantılı kişiler, olası hukuki sonuçlardan çekindikleri için kimliklerini gizli tutmayı tercih etti. ‘yorum’Bu durum, içeriden gelen uyarıların sadece anonim biçimde ortaya çıkabilmesinin, Binance’in yaptırım uyumu ve iç kontrol yapısına dair güvensizliği güçlendirdiği şeklinde değerlendiriliyor.‘yorum’
Eski ABD Adalet Bakanlığı(DOJ) yaptırım ve İran dosyalarını yönetmiş isimlerden olan, şu anda ABD’li hukuk bürosu Olshan Frome Wolosky ortağı Robert Appleton, Fortune’a yaptığı değerlendirmede “Hükümet tarafından atanmış bir *monitör* gözetimindeyken Binance’in iç soruşturma ekibinin böyle bir durum yaşaması son derece şaşırtıcı” açıklamasını yaptı. Appleton, ABD’nin İran yaptırımlarının uygulanması alanında geçmişte fiilen görev almış bir uzman olarak, bu tür iddiaların ciddiyetine dikkat çekti.
Binance, 2023’te ABD makamlarıyla yaptığı büyük ölçekli uzlaşmayla kara para aklama(AML) ve müşteri tanı(KYC) kurallarını ihlal ettiğini kabul etmişti. Anlaşma kapsamında borsa, yüksek tutarlı bir para cezası ödemiş, ABD hükümetinin atadığı dış denetçi(monitör) ile çalışmayı ve iç kontrol ile yaptırım uyum mekanizmalarını kapsamlı şekilde güçlendirmeyi taahhüt etmişti. İran bağlantılı işlemler iddiası, bu ‘süreç sonrası denetim’ ve yeniden yapılandırmanın gerçekte ne kadar etkili işlediğine dair köklü bir şüphe doğurdu.
Öte yandan Binance kurucu ortağı ve eski CEO’su Changpeng Zhao(CZ), iddialara açıkça karşı çıktı. Zhao, ilgili haber üzerine yaptığı açıklamada olayın “detaylı olgusal arka planını bilmediğini” vurgularken, Fortune’un anlattığı senaryonun “mantıksal açıdan tutarlı görünmediğini” savundu. Zhao’ya göre, haberdeki iddialar doğru olsa bile, işten çıkarılan komployans çalışanlarının bu işlemleri göz göre göre engellememiş olma ihtimali de bulunuyor. Yani söz konusu personelin, şüpheli fon akışını yeterince erken tespit edemediği ya da durduramadığı için sorumlu tutulmuş olabileceği iddia ediliyor.
Zhao ayrıca, tartışma konusu olan işlemlerin gerçekte üçüncü taraf bir AML aracı, yani kolluk kuvvetlerinin de kullandığı seviye dış denetim sistemleri tarafından fark edilip edilmediğinin netleştirilmesi gerektiğini söyledi. Kendi yönetimi dönemine atıf yapan Zhao, “Bizim dönemimizde bütün işlemler birden fazla dış AML izleme sistemiyle süzgeçten geçiriliyordu” diyerek Binance’in teknik gözetim altyapısına dikkat çekti.
Buna ek olarak Zhao, haberin yalnızca ismini açıklamayan mevcut ve eski çalışanların beyanlarına dayanmasını da eleştirdi. İsimsiz tanıkların kişisel memnuniyetsizlik ya da başka saiklerle hareket etmiş olabileceğini, bu tür anonim açıklamalara yaslanarak kolaylıkla olumsuz bir anlatı oluşturulabileceğini öne sürdü.
Fortune haberi kamuoyunda yayılırken, Binance Coin(BNB) fiyatında oynaklık arttı. Günlük grafik bazında son 1 haftada dalgalanmanın belirginleştiği, BNB’nin yaklaşık 615 dolar civarında işlem gördüğü bildiriliyor. ‘yaptırım’, ‘komployans’ ve ‘düzenleyici risk’ başlıklarının yeniden masaya geldiği bu ortamda, olası büyük ölçekli bir yaptırım ihlali tespitinin Binance ve BNB ekosistemi üzerindeki baskıyı daha da sertleştirebileceği konuşuluyor.
Sektör yorumcularına göre, 2023’teki ABD uzlaşması sonrası “düzenleyici olgunluğa” geçiş dönüm noktası yakaladığı düşünülen Binance, İran yaptırımı şüphesi ve iç soruşturma ekibi kriziyle birlikte yeniden önemli bir sınavla karşı karşıya. Özellikle ABD ve Avrupa’da kripto para borsalarının yaptırım uyumu ve AML yükümlülüklerine yönelik baskı artarken, bu olayın küresel borsalar genelinde komployans standartlarını yeniden sorgulatma potansiyeli yüksek görülüyor.
Ancak şu aşamada iddialar, Fortune’un haberi ve anonim iç kaynakların beyanları temelinde şekillenen bir *kuşku* düzeyinde. Gerçek etkinin, olası resmi soruşturmaların seyri, yeni iç yazışmaların veya belgelerin ortaya çıkması ve Binance’in kamuoyuna yapacağı ayrıntılı açıklamaların içeriğine göre netleşeceği ifade ediliyor. Piyasada, Binance’in İran yaptırımları ve AML yapısını nasıl yeniden çerçeveleyeceği, yatırımcı güveninin ne hızla toparlanacağı ve düzenleyici kurumların hangi sertlikte karşılık vereceğinin ana belirleyicisi olacak beklentisi hakim.
Yorum 0