ProShares Genius Money Market ETF(IQMM) İlk Günde 170 Milyar Dolarlık Hacimle Tokenize Para Piyasası Fonlarına İlgiyi Alevlendirdi

Geçen hafta ProShares’in(ProShares) piyasaya sürdüğü para piyasası ETF’i ‘ProShares Genius Money Market ETF(IQMM)’, borsaya giriş yaptığı ilk günden itibaren olağanüstü bir işlem hacmine ulaştı. Bu durum, ‘nakde yakın varlık’ yönetimi pazarındaki talebin ne kadar güçlü olduğunu yeniden ortaya koydu. Aynı zamanda para piyasası fonlarının(MMF), blokzincir tabanlı ‘tokenizasyon’ eğilimiyle birleşerek, özellikle stabil kripto paraların(stablecoin) hızla yayıldığı bu dönemde Wall Street’in sunduğu bir alternatif olarak öne çıktığı yorumları yapılıyor.

Para piyasası fonları, ABD Hazine bonoları(T-bill), geri alım anlaşmaları(Repo), şirket borç senetleri(CP) gibi vadesi kısa ve kredi notu yüksek borçlanma araçlarına yatırım yapıyor. Anaparanın korunmasını en öncelikli hedef olarak belirlerken, sınırlı faiz getirisi ve ‘günlük likidite’ sunmaları sayesinde hem kurumsal hem bireysel yatırımcılar için temel bir nakit yönetim aracı haline gelmiş durumda. Faiz oranlarının yüksek seyrettiği dönemlerde ise ‘nakit de getiri sağlayan bir varlık’ olarak yeniden konumlanıyor ve para piyasası ürünlerine yönelik fon akımı belirgin şekilde artıyor.

IQMM, kısa vadeli Hazine kağıtları gibi devlet tarafından ihraç edilen kısa vadeli enstrümanlara odaklanan ‘aktif yönetilen ETF’ yapısına sahip. Bu ETF, geçen hafta perşembe günü(yerel saatle) işlem görmeye başladığı ilk günde 170 milyar dolar (yaklaşık 24 trilyon 5.395 milyar won) tutarında işlem hacmi kaydetti. Yeni bir ETF için ilk gün işlem büyüklüğü açısından son derece sıra dışı bir seviye olarak değerlendiriliyor.

Bloomberg ETF analisti Eric Balchunas(Eric Balchunas), IQMM’nin ilk gün işlem hacminin, geçmişte ‘büyük ilgi gören’ diğer ürünleri açık ara geride bıraktığını vurguladı. Örneğin BlackRock(BlackRock) tarafından çıkarılan iShares Bitcoin Trust(IBIT) borsaya geldiği ilk gün yaklaşık 1 milyar dolar (yaklaşık 1 trilyon 4.435 milyar won) işlem hacmine ulaşmıştı. Yine emeklilik fonlarının sağladığı tohum sermaye ile piyasaya sürülen BlackRock’un ESG ETF’i ise ilk gün yaklaşık 2 milyar dolar (yaklaşık 2 trilyon 8.870 milyar won) civarında işlem görmüştü.

Buna karşılık, IQMM’deki bu yüksek işlem hacminin önemli bir bölümünün ‘tamamen dışarıdan gelen yeni fonlar’dan ziyade, ProShares’in mevcut fonlarındaki nakit varlıkları kendi yeni ETF’ine taşıdığı bir tür iç yeniden konumlandırma işlemi olduğu da belirtiliyor. Yine de sektör temsilcileri, bu tablonun para piyasası ürünlerinin varlık yönetim şirketleri açısından likidite, teminat ve nakit yönetimi alanlarında ne kadar ‘stratejik’ bir ağırlık kazandığını ortaya koyduğunu düşünüyor. Portföy yönetiminde para piyasası fonlarının rolünün büyüdüğü eğilimi, bu örnekle somut rakamlara yansımış oldu.

IQMM’ye yönelik ilginin bir diğer nedeni, para piyasası fonlarının ‘tokenizasyon’ sürecinin hızlanmasıyla bağlantılı. Son dönemde blokzincir üzerinde tokenize edilmiş para piyasası fonları, klasik stabil kripto paralardan farklı olarak ‘faiz geliri üreten nakit benzeri varlık’ konumuna yerleşiyor. Bu sayede hem ödeme alanında hem de merkeziyetsiz finans(DeFi) ekosisteminde ağırlığını kademeli olarak artırıyor. Dolar endeksli stabil kripto paralar ekosistemin temel ödeme aracı haline geldikçe, düzenlemelere uyum ve getiri potansiyelini aynı anda sunan tokenize para piyasası fonlarının ‘tamamlayıcı ürün’ olarak konumlanabileceği fikri güç kazanıyor.

IQMM’nin ‘GENIUS’ markasıyla sunulması da piyasada dikkat çekti. ETF tarafı, geçen yıl kabul edilen ‘GENIUS Yasası(GENIUS Act)’ kapsamındaki gereklilikleri karşılayacak şekilde tasarlandığını vurguluyor. Söz konusu yasa, ödeme amaçlı stabil kripto paralara ilişkin federal düzeyde bir düzenleyici çerçeve ortaya koyuyor; rezerv varlık kompozisyonu, şeffaflık ve denetim standartları gibi başlıklarda kriterler tanımlıyor. Sonuç olarak ‘yüksek kaliteli likit varlıklar’ın dijital doları desteklemesi gerektiği yönündeki anlayış güçlenirken, kısa vadeli Hazine bonolarına dayalı para piyasası fonu yapılarının blokzincir tabanlı finansal altyapıyla entegrasyonu için alan açıldığı değerlendiriliyor.

Wall Street stratejistleri arasında tokenize para piyasası fonlarını stabil kripto paralara karşı ‘rekabetçi bir yanıt’ olarak gören yaklaşımlar da yayılıyor. 2023’ün Temmuz’unda Cointelegraph’ın aktardığına göre, JP Morgan stratejisti Theresa Ho(Theresa Ho), tokenize para piyasası fonlarının özellikle teminat piyasasında kurumsal yatırımcılar için stabil kripto paralara bir alternatif olabileceğini dile getirdi. Nakit ya da doğrudan Hazine bonosu teminat göstermek yerine, para piyasası fonu paylarını teminat olarak kullanmanın, teminat süresi boyunca faiz gelirinden vazgeçme zorunluluğunu ortadan kaldırabileceğine dikkat çekti. Ho, Goldman Sachs(Goldman Sachs) ile New York Mellon Bankası(BNY Mellon) ortaklığında yürütülen tokenize para piyasası fonu projelerini örnek göstererek, “Nakit veya Hazine bonosu yerine para piyasası fonu paylarının teminat gösterilebilmesi ve buna rağmen faiz gelirinin korunması, bu ürünlerin ‘kullanım alanı’nı net biçimde ortaya koyuyor” yorumunu yaptı.

Uluslararası Ödemeler Bankası(BIS) da 2023’ün Kasım’ında yayımladığı bir raporda tokenize para piyasası fonlarını “hızla büyüyen bir teminat ve tasarruf aracı” olarak nitelendirmiş ve bu alana daha yakından bakılması çağrısında bulunmuştu. Ancak BIS, inovatif yönünün yanı sıra, yeni bir teminat sınıfının yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkabilecek sistemik risklerin ve piyasa yapısındaki olası değişimlerin dikkatle analiz edilmesi gerektiği uyarısını da eklemişti.

Sonuç olarak IQMM’nin rekor seviyedeki ilk gün performansı, sadece tek bir ETF’in piyasaya başarılı bir giriş yapmasından ibaret değil. Bu gelişme, para piyasası fonlarının ‘nakit yönetimi’ gibi geleneksel rollerini sürdürürken aynı anda tokenizasyon ve stabil kripto para regülasyonlarındaki dönüşümle birlikte yeni bir rekabet alanı oluşturduğunu da gösteriyor. Dolar bazlı stabil kripto paraların küresel ölçekte daha hızlı benimsendiği bir ortamda, faiz getiren tokenize para piyasası fonlarının dijital finans dünyasının temel varlık sınıflarından biri olarak hangi ölçüde büyüyeceği, piyasanın en yakından takip ettiği konular arasında yer alıyor.