JPMorgan Chase’e 328 Milyon Dolarlık Kripto Ponzi Davası: Goliath Ventures İçin ‘Uyarı Sinyallerini Gördü, Göz Yumdu’ Suçlaması

JPMorgan Chase, kripto para yatırım havuzu ‘Goliath Ventures’ yatırımcıları tarafından toplu davayla karşı karşıya kaldı. Yatırımcılar, bankanın ‘uyarı işaretlerini(red flags)’ görmezden gelerek hesap hizmeti sunması sayesinde 328 milyon dolar (yaklaşık 4.882 milyar won) büyüklüğünde olduğu iddia edilen kripto para ponzi dolandırıcılığının mümkün hale geldiğini öne sürüyor. Belgelerde, zarar gören kişi sayısının 2.000’i aştığı belirtiliyor.

Dava dilekçesi çarşamba günü ABD Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi’ne sunuldu. Yatırımcılar, JPMorgan Chase’in ponzi yapısının işlemesi için gerekli ‘çekirdek bankacılık altyapısını’ sağladığını, yatırımcı mevduatlarını işleyerek, para transferlerini destekleyerek ve çeşitli ödemeleri mümkün kılarak yatırımcılara ‘normal ve sürdürülebilir bir getiri varmış gibi göründüğünü’ savunuyor. Davacılar, sadece para akışına bakıldığında bile yeterince ‘uyarı işareti’ görülebileceğini iddia ediyor. Dilekçede, ‘Bankanın perspektifinden bakıldığında dolandırıcılık yapısı açıkça ortadaydı’ ve ‘Bu büyüklükte bir dolandırıcılığın tek bir banka üzerinden gizlice yürütülmesi zordur’ ifadeleri yer alıyor.

Dava dosyasına göre, Goliath operasyonunu yöneten Florida sakini Christopher Alexander Delgado, geçen ay ABD federal makamları tarafından tutuklandı. Delgado’ya yöneltilen suçlamalar arasında ‘elektronik dolandırıcılık(wire fraud)’ ve ‘kara para aklama’ bulunuyor. Ceza soruşturmasının ise henüz ilk aşamalarında olduğu kaydediliyor. Yatırımcılar, bu gelişmeleri de gerekçe göstererek, bankanın hesap işletimi sırasında olağan uyum prosedürleri(KYC, AML vb.) yoluyla şüpheli işlem modellerini fark edebileceğini, buna rağmen ‘göz yumduğunu’ öne sürüyor.

Davacı Robby Alan Steele adına sunulan dilekçede, Goliath’ın tek bankasının JPMorgan Chase olduğu yazıyor. Belgelere göre 2023 Ocak’tan 2025 Haziran’ına kadar Goliath ile bağlantılı Chase hesaplarına yaklaşık 253 milyon dolar (yaklaşık 3.766 milyar won) giriş oldu. Bu tutarın yaklaşık 123 milyon doları (yaklaşık 1.831 milyar won) kripto para borsası Coinbase’e aktarılırken, yaklaşık 50 milyon dolar (yaklaşık 744 milyar won) ise yatırımcılara ‘getiri’ adı altında ödendi. Davacı tarafı, bu yapının ‘sonradan gelen yatırımcının parasıyla önceki yatırımcıya ödeme yapılan’ klasik ponzi yapısıyla büyük benzerlik taşıdığını savunuyor.

Dava dilekçesinde net bir tazminat tutarı belirtilmemekle birlikte, metin boyunca tekrarlanan temel argüman ‘sadece para akışından bile dolandırıcılığın tespit edilebilmesi gerektiği’. Özellikle kısa sürede yoğunlaşan büyük meblağlı para girişleri, bu fonların önemli kısmının dış borsalara taşınması ve bir bölümünün yatırımcılara ‘getiri’ görüntüsüyle geri dönmesi, bankaların kara para aklama izleme(AML) sistemlerinde kritik alarm unsurları arasında gösteriliyor. Yorum Bu durum, geleneksel bankaların kripto bağlantılı işlemlerde ne ölçüde sorumluluk taşıması gerektiği tartışmasını da güçlendirebilir.

Dilekçede ayrıca, JPMorgan CEO’su Jamie Dimon(Jamie Dimon)’un uzun süredir kripto paralara yönelik eleştirel ve sert açıklamalarına da atıf yapılıyor. Davacılar, Dimon’un kamuoyu önünde kriptoya mesafeli durmasına rağmen, pratikte Goliath hesapları üzerinden yatırımcı fonlarının karışmasına(commingle) ve ‘bilerek’ devam etmesine izin verildiğini iddia ediyor. Belgelerde, sonraki yatırımcıların parasıyla önceki yatırımcılara ödeme yapılmasının ‘klasik bir ponzi dolandırıcılığı’ olduğu da vurgulanıyor. JPMorgan sözcüsü ise CoinDesk’e yaptığı açıklamada konuya ilişkin ‘yorum yapmayı reddettiklerini’ iletti.

Olay, kripto para piyasasının geleneksel finans sistemiyle entegrasyonu derinleştikçe, tartışmanın yalnızca ‘dolandırıcılık olup olmadığı’ çerçevesini aşarak bankaların kara para aklamayı önleme yükümlülükleri ve özen borcunun sınırlarına kadar genişleyebileceğine işaret ediyor. Özellikle mağdur sayısının ve toplam tutarın büyüklüğü dikkate alındığında, mahkemenin bankanın ‘uyarı sinyallerini’ fark edebilme imkanını ve buna rağmen hesap hizmetini sürdürmesinin sorumluluk düzeyini nasıl değerlendireceği, hem geleneksel finans hem de kripto piyasaları tarafından yakından izlenecek gibi görünüyor.