ABD’nin CLARITY Yasası, Stabil Kripto Para Faizini Yasaklama Yolunda: Kripto ile Bankalar Arasında Yeni Güç Dengesi

ABD Kongresi’nde gündemde olan ‘CLARITY yasası’ taslağının *stabil kripto para(stablecoin) faizi yasaklama* yönünde şekillenmesi, piyasadaki düzenleme tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzun süredir en kritik başlık olan ‘faiz / getirili ürün izni’ fiilen kapatılırken, kripto sektörü ile geleneksel finans arasındaki güç dengesi yeniden kurulmaya çalışılıyor.

24’ünde (yerel saatle) Washington D.C.’deki Capitol Hill’de yapılan kapalı oturumda taslağın son versiyonu katılımcılarla paylaşıldı. Kripto para ekosisteminin önde gelen isimleri, bu belge üzerinden ABD’nin *stabil kripto para* politikasının yeni çerçevesini tekrar görmüş oldu. Yasa metni, yaklaşık iki aydır müzakereleri kilitleyen ‘faizli stablecoin’ tartışmasını doğrudan hedef almasıyla dikkat çekiyor.

Yeni taslağa göre borsalar, brokerlar ve diğer dijital varlık hizmet sağlayıcıları, kullanıcıların *stabil kripto para* bakiyelerine ‘doğrudan ya da dolaylı’ herhangi bir getiri sağlayamayacak. Banka mevduatına benzer görünen kurgular da bu kapsama dahil ediliyor. Yani yalnızca klasik faiz ödemesi değil, mevduat benzeri her tür yapı mercek altına alınmış durumda.

Düzenlemenin odağında ise yalnızca ihraççı şirketler yok. Platform ekosistemi bütünüyle hedefe konuyor. Bağlı ortaklıklar ve ilişkili şirketler de kapsama alınıyor; ayrıca ‘ekonomik ya da işlevsel olarak faizle aynı sonucu doğuran’ modeller de yasak kapsamına giriyor. Bu yaklaşım, ‘dolaylı faiz’ ya da ‘arka kapıdan mevduat benzeri ürün’ eleştirilerini tamamen kesme girişimi olarak yorumlanıyor.

Bu sert çizgi, ocak ayında Senato Bankacılık Komitesi’nde gündeme gelen ilk taslaktan sonra büyüyen krizin devamı niteliğinde. O dönemde taslak, DeFi sınırlamaları ve *stabil kripto paralara faiz izni* gibi maddeler yüzünden sektörün sert tepkisini çekmiş, müzakereler de neredeyse tamamen durmuştu. Bankacılık tarafı ise baştan beri, ayrı bir *stabil kripto para yasası* olan ‘GENIUS yasası’nın finansal istikrar için risk oluşturacağını savunuyor; özellikle kripto şirketlerinin fiilen ‘mevduat ürünü’ sunar hale gelmesinden rahatsızlığını açıkça dile getiriyordu.

Yeni CLARITY taslağı, buna karşı bir tür *kompromi* de içeriyor. Kullanıcılara, *faiz* niteliğinde olmayan bazı ödül ve teşvikler sınırlı biçimde serbest bırakılıyor. Örneğin hesap açılışı için verilen kampanya ödülleri, harcamaya bağlı ‘cashback’ kampanyaları veya sadakat (loyalty) programları belirli koşullarda mümkün olacak. Buna karşılık, yalnızca *stabil kripto para* bakiyesini cüzdanda tutmaya dayalı düzenli getiri programları tamamen yasaklanıyor.

Yine de bu ödüller de risksiz değil. Eğer sunulan avantaj, düzenleyici kurumlar tarafından ‘faiz ile ekonomik açıdan eşdeğer’ sayılırsa, aynı yasak kapsamına alınabilecek. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC), Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC) ve Hazine Bakanlığı, gelecek 1 yıl içinde bu ‘ekonomik eşdeğerlik’ kriterlerini netleştirmekle görevlendiriliyor. Yani ayrıntılı teknik çizgiler henüz belli değil; yorumu düzenleyiciler belirleyecek.

Beyaz Saray da bugüne kadar iki taraf arasında yürütülen pazarlıklarda aktif rol aldı. Dijital Varlıklar Danışma Konseyi’nden Patrick Wieht, kısa süre önce yaptığı değerlendirmede, pratikte ‘boşta duran stabil kripto para bakiyelerine getiri sağlanması ihtimalinin masadan kalktığını’ söyleyerek tartışmanın alanını daraltmıştı. ‘Yorum’ Bu, yürütmenin de bankacılık lobisinin kaygılarına yaklaştığı şeklinde okunabilir. ‘yorum’

Sektörün tepkisi ise karışık. Bazı temsilciler, yeni taslağın ‘önceki tartışmalara kıyasla çok daha kısıtlayıcı’ olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle ‘ekonomik eşdeğerlik’ ifadesinin gri alan yaratması ve gelecekte SEC ile CFTC’nin bunu son derece katı şekilde yorumlayabileceği ihtimali öne çıkıyor. Diğerleri ise ortaya çıkan çerçeveyi ‘beklenen sınırlar içinde makul bir denge’ olarak görüyor. Bu görüşe göre taslak, işlem hacmine dayalı teşvikleri korurken, *stabil kripto paraların* doğrudan mevduatın yerini almasının önünü net bir biçimde kapatıyor.

Taslağın, bankacılık sektöründen gelecek geri bildirimler doğrultusunda tekrar elden geçirilmesi bekleniyor. Ancak tablo şimdiden belli bir yönü işaret ediyor: Düzenleyici belirsizlik sürse de, ABD’de *stabil kripto paralar* için politika çizgisi adım adım ‘mevcut finans sistemiyle keskin sınır çizme’ eksenine doğru kayıyor. Bu da orta vadede, faiz kazancı arayan yatırımcıların *Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH)* gibi diğer kripto varlıklara veya geleneksel para piyasası araçlarına yönelmesini hızlandırabilir.