ABD Adalet Bakanlığı, OneCoin kripto dolandırıcılığı mağdurları için 40 milyon dolarlık tazmin fonu başlattı

ABD Adalet Bakanlığı, ‘OneCoin’ kripto para dolandırıcılığı mağdurları için yaklaşık 40 milyon dolar (yaklaşık 5.888 milyar won) tutarında bir *tazmin fonu* oluşturduğunu açıkladı. Kripto para tarihinin en büyük dolandırıcılık vakalarından biri olarak görülen OneCoin davasında, mağdurlar için *resmi iade süreci* böylece netleşmeye başladı.

ABD Adalet Bakanlığı’nın pazartesi günü yaptığı duyuruya göre, 2014–2019 yılları arasında OneCoin’in ortak kurucuları Ruja Ignatova ve Karl Sebastian Greenwood, dünya genelinde yaklaşık 3,4 milyon yatırımcıya toplamda yaklaşık 4 milyar dolar (yaklaşık 5,8888 trilyon won) tutarında zarar verdi.

Bulgaristan’ın Sofya kentinde faaliyet gösteren yapı, çok katmanlı pazarlama(MLM) modeliyle ‘OneCoin’ isimli sahte bir kripto para sattı. Yatırımcılardan, token alacakları vaadiyle fon toplandı ancak gerçekte bu varlıklar *blokzincir üzerinde hiç var olmayan* hayali bir coin’den ibaretti. Ağa yeni katılanlardan gelen paralarla eski katılımcılara ödeme yapılan sistem, sözde otomatik coin üretimi ve yapay fiyat manipülasyonu üzerinden klasik bir *Ponzi şeması*na dönüştü.

Adalet Bakanlığı, OneCoin’i “tarihin en büyük küresel dolandırıcılıklarından biri” olarak tanımladı. Sistem 2017’de çökerken, Ruja Ignatova bu süreçte ortadan kayboldu ve hala bulunamadı. ABD, ‘kripto kraliçe’ olarak anılan Ignatova için 2024 Haziran’ında 5 milyon dolar (yaklaşık 7,36 milyar won) ödüllü yeni bir *ihbar çağrısı* yayımladı. Karl Sebastian Greenwood ise 2022’de ağır dolandırıcılık ve kara para aklama suçlamalarını kabul etti.

New York Güney Bölge Başsavcısı Jay Clayton, “OneCoin kurucuları, kripto para kılığına soktukları yalanlarla dünya çapında milyonlarca kişiye büyük zarar verdi” diyerek, elde edilen suç gelirlerinin izini sürmeye ve bunları *mağdurlara iade* etmeye odaklanmaya devam edeceklerini vurguladı.

OneCoin mağdurlarına yönelik bu *tazmin süreci*, kısa süre önce iflas eden kripto borsası FTX’in alacaklılara varlık iadesi adımlarıyla da aynı döneme denk geliyor. FTX, Chapter 11 (iflas koruma) süreci kapsamında dördüncü dağıtım turunda yaklaşık 2,2 milyar dolar (yaklaşık 3,2388 trilyon won) ödemeyi planlıyor. Önceki turlarla birlikte, alacaklılara bugüne kadar geri ödenen toplam tutar 6 milyar doları (yaklaşık 8,8332 trilyon won) aşmış durumda.

Bu tür *büyük ölçekli dolandırıcılık* dosyalarında art arda gelen varlık geri kazanımları, kripto para piyasasının genelinde ‘*güvenin yeniden inşası*’ tartışmasını hızlandırıyor. Ancak yorum, bugüne kadar açıklanan rakamlar, toplam zararlarla karşılaştırıldığında geri ödeme oranlarının hâlâ sınırlı olduğuna işaret ediyor. Yorum, önümüzdeki dönemde ek varlıkların tespiti, uluslararası iş birliği ve yeni el koyma kararlarının, mağdurlara ne kadar daha *ek tazmin* sağlanabileceğini belirleyecek temel faktörler olacağı değerlendiriliyor.