BIS’ten USDT ve USDC Gibi Stablecoin’ler İçin ‘Banka Hücumu’ ve Finansal İstikrar Uyarısı

Uluslararası Ödemeler Bankası(BIS), özellikle ABD doları’na endeksli ‘stablecoin’lerin hızlı büyümesinin *finansal istikrar* açısından ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulundu. USDT ve USDC gibi büyük stablecoin’ler şu anda 1 dolar çevresinde işlem görse de, BIS’e göre bu yapının içinde büyüyen ‘yapısal kırılganlıklar’ ileride hem kripto hem de geleneksel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açabilir.

13’ünde (yerel saatle), CoinTelegraph’e göre BIS, 2026 Nisan’ında Tokyo’da düzenlenen bir etkinlikte stablecoin’lerin hacmi büyüyüp geleneksel para birimleriyle rekabet edecek seviyeye gelmesi durumunda ‘finansal istikrar üzerinde önemli etkiler’ yaratabileceğini vurguladı. BIS Başkanı Pavlo Hernandez de Kos(Pablo Hernández de Cos), stablecoin’lerin ödemeler, alım-satım işlemleri ve sınır ötesi para transferlerinde hızla yaygınlaştığını, ancak özünde bir ‘para’ değil, daha çok bir ‘finansal ürün’ gibi davrandığını belirtti.

De Kos, “Bu açıdan bakıldığında, mevcut stablecoin’ler paradan çok ‘borsa yatırım fonu(ETF)’ gibi işliyor” ifadelerini kullandı. Stablecoin’lerin normal koşullarda 1 dolar seviyesine sabit görünse de, piyasa sarsıldığında bu ‘bağın’ bozulabileceğini, böyle bir kopuşun da kullanıcı nezdinde paniğe yol açabileceğini söyledi.

BIS’in en çok endişe ettiği nokta ise olası bir ‘banka hücumu(banking run)’ senaryosu. Stablecoin ihraççıları genellikle kısa vadeli devlet tahvilleri ve banka mevduatları gibi varlıkları rezerv olarak tutuyor. Ancak kriz dönemlerinde yatırımcılar toplu halde ‘itfa’ ya da ‘geri ödeme’ talep ederse, bu kuruluşlar söz konusu varlıkları *hızla* elden çıkarmak zorunda kalabilir. Yorum: Bu tip ani satışlar, tahvil piyasasında likiditenin kurumasına, faizlerde sert hareketlere ve bankacılık sistemine yayılabilecek ek streslere neden olabilir. BIS’e göre bu zincirleme etki hem kripto ekosistemini hem de klasik finans sektörünü baskı altına alabilir.

De Kos, stablecoin’lere yönelik bir banka hücumunun “piyasa şoklarını tetikleyebileceğini” ve bu riskleri önleyecek koruma mekanizmalarının henüz yeterince gelişmediğini vurguladı. Ayrıca, işlemlerin büyük bölümünün ‘açık blokzincir’ yapıları ve kişisel cüzdanlar üzerinden gerçekleşmesi nedeniyle ‘kara para aklama ile mücadele’ ve benzeri regülasyon alanlarında ciddi boşluklar bulunduğunu, bunun da *ilave bir sistemik risk* oluşturduğunu söyledi.

Düzenleyici otoriteler de bu tablo karşısında farklı stratejiler geliştirmeye başladı. Avrupa’da euro’ya endeksli stablecoin’ler için daha sıkı kurallar getirilmesi gündemde ve Avrupa Merkez Bankası(ECB) özellikle ‘likidite riski’ konusunda politika yapıcıları uyarıyor. İngiltere’de ise stablecoin’lerin banka mevduatlarını çekip çekmeyeceği, hatta tam anlamıyla bir ‘banka krizi’ benzeri süreci tetikleyip tetikleyemeyeceği tartışılıyor. Buna karşılık İsviçre, daha ‘kontrollü ve regüle’ bir ortamda stablecoin testleri yaparak, bu varlıkları mevcut finansal sistem içine belli kurallar çerçevesinde entegre etmenin yollarını arıyor.

Önümüzdeki dönemde stablecoin alanında küresel ölçekte *daha katı regülasyonlar* gündeme gelebilir. BIS, bu riskleri hafifletmek için stablecoin ihraççılarının mevduat sigortası benzeri koruma şemsiyelerine ya da merkez bankası likidite desteği gibi mekanizmalara erişmesinin değerlendirilebileceğini savunuyor. Ayrıca stablecoin’lere faiz ödenmesini sınırlamak da, bu ürünlerin banka mevduatına kıyasla cazibesini azaltarak ‘mevduat kaçışını’ önleyebilecek bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Yorum: 1 doların yaklaşık 1.472,60 TL seviyesinde olduğu bir dönemde, küresel dolar likiditesiyle sıkı bağları bulunan stablecoin piyasasına yönelik bu tartışmalar, sadece kripto endüstrisi için değil, *geleneksel finans piyasaları* için de önemli sonuçlar doğurabilir. BIS’in stablecoin uyarısı, hem regülasyon cephesinde hızlanmaya hem de kripto temelli ödeme ve tasarruf ürünlerinin tasarımında köklü değişikliklere yol açma potansiyeli taşıyor.