Yapay zekâ robotları iş gücünü ne kadar tehdit ediyor? Uzmanlar: ‘Kapsamlı ikame için daha yıllar var’

İnternet bağlantım olmadığı için paylaştığınız Korece metnin orijinal kaynağına doğrudan erişemiyorum, o yüzden aşağıdaki metin, verdiğiniz içeriğin Türkçe haber formatında yeniden yazılmış halidir:

Yapay zekâ(AI) tabanlı insansı robotlar hızla gelişiyor, ancak araştırmacılara göre ‘geniş çaplı iş gücü ikamesi’ için hala zamana ihtiyaç var. Özellikle ‘tekrarlayan işler’ açısından risk artarken, beklenmeyen durumlara uyum sağlama konusunda insanın gerisinde kaldıkları vurgulanıyor.

13’ünde (yerel saatle), CoinDesk’e göre yapay zekâ robot şirketi Figure, birden fazla robotu kullanarak 9 gün boyunca aralıksız kargo ayrıştırma görevi gerçekleştirdiği bir deneme yayımladı. Bu gösteri, robotların *ne kadar hızlı* şekilde ‘sanayi sahasını değiştirebileceği’ tartışmasını yeniden alevlendirdi. Ancak Avustralya’daki New South Wales Üniversitesi’nden robotik doçenti Oliver Obst, bunun ‘büyük ölçekli ikame’den çok belirli görevlerde ‘seçici otomasyon’ anlamına geldiğini belirtti.

Obst, fiziksel işler içinde de özellikle ‘yapısı belirli, düzenli ve tekrar eden görevlerin’ nispeten daha kolay otomasyona uygun olduğuna dikkat çekiyor. Buna karşın, idari işler ve doküman yönetimi gibi *bilgi temelli* alanlarda etkilerin çoktan yazılım tabanlı yapay zekâ ile hissedilmeye başlandığını söylüyor. ‘Humanoid’ robotların ise *güvenilirlik, hız, güvenlik, maliyet ve ani durumlara tepki* gibi başlıklarda hâlâ ciddi engellerle karşı karşıya olduğunun altını çiziyor.

Figure’ın son gösteriminde, insan çalışanların bazı anlarda robottan daha fazla kargo işlediği de görüldü. Robotların düzenli olarak şarj edilmesi gerekti ve bu esnada değişim yapıldı. Bu durum, ‘verimlilik’ tarafında insanların henüz bütünüyle geride bırakılmadığını ortaya koydu. Figure’ın CEO’su Brett Adcock ise “Bir sonraki gösteride insanlar kazanamayacak” diyerek iddialı konuştu. Buna rağmen, sahada gerçek anlamda yaygın kullanım hızının beklentilerin gerisinde kalabileceği yönünde görüşler ağırlık kazanıyor.

Piyasa verileri, otomasyon dalgasının zaten ciddi biçimde ivme kazandığını ortaya koyuyor. Bu yıl 5’inde açıklanan insan kaynakları firması Challenger, Gray & Christmas raporuna göre, ABD şirketleri yapay zekâ etkisi nedeniyle 2026’ya kadar toplam 49.135 kişiyi işten çıkardı. Uluslararası Robotik Federasyonu da geçtiğimiz yıl dünya genelinde endüstriyel robot talebinin son 10 yılda iki katına çıktığını, özellikle ‘depo ve lojistik’ sektörlerinin çok hızlı büyüdüğünü açıkladı.

XYO ortak kurucusu Markus Levin, yapay zekâ modelleri ve otomasyon yazılımlarının ‘tekrarlı görevlerde’ insandan çok daha tutarlı ve uzun süre çalışabildiğini kabul ediyor. Buna karşın, fiziksel robotların hâlâ *şarj, bakım ve insan gözetimi* gerektirdiğine dikkat çekiyor. Levin, “Kapsamlı insan ikamesi için en az birkaç yıl daha var” diyerek, güvenlik, düzenleyici çerçeve, altyapı maliyetleri ve ‘güven’ faktörünün en büyük engeller olduklarını vurguluyor.

New South Wales Üniversitesi’nden Dr. Francisco Cruz Naranjo da benzer bir bakış açısına sahip. Ona göre, fabrikalar gibi kontrolü kolay ve düzenli ortamlarda robotlar oldukça verimli olabilirken, ‘sık değişen ve öngörülmesi zor’ sahalarda uyum sağlamak hâlâ güç. Özellikle hane ortamı ya da düzensiz çalışma alanları gibi bol değişkenli yerlerde insan iş gücünün belirgin avantajını koruduğu ifade ediliyor.

Öte yandan, robotların yaygınlaşmasının yalnızca olumsuz bir süreç olmadığı da hatırlatılıyor. Tehlikeli görevleri azaltarak iş güvenliğini artırmak, iş gücü açığı yaşayan sektörlerde boşlukları doldurmak ve ‘iş-yaşam dengesi’ni iyileştirmek gibi potansiyel faydalar öne çıkıyor. Bununla birlikte, *emek ve ücret* merkezli mevcut ekonomik yapının uzun vadede yeniden tasarlanması gerekebileceği yönünde uyarılar da geliyor.

Uzmanlara göre asıl soru, ‘robotların bir işi yapıp yapamayacağı’ değil, ‘bu işi ne kadar güvenli, istikrarlı ve öngörülebilir biçimde üstlenebileceği’. Yapay zekâ destekli robotlar sanayi sahasına giderek daha fazla girse de, kısa vadede insanı tamamen dışarı itmek yerine, belirli görevleri kademeli olarak devraldıkları bir geçiş dönemi yaşanması bekleniyor.