XRPL’in günlük zincir gelirleri 400 doların altında kalarak, ‘düşük maliyetli ağ’ söyleminin arka planını tartışmaya açtı. Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH), Solana(SOL), Tron(TRX) gibi büyük ağlarla kıyaslandığında, XRP Ledger(XRPL) üzerindeki *gerçek ücret geliri* neredeyse yok denecek kadar az. Bu tablo, hem ağın ‘ucuz’ yapısını hem de piyasa değeriyle kullanım değeri arasındaki ‘uçurumu’ daha görünür hale getiriyor.
DeFiLlama verilerine göre 13’ünde (yerel saatle) XRPL’in bir günde topladığı zincir ücretleri 400 doların altında kaldı. Bir diğer veri kaynağı Bithomp da son 24 saatte ağda *yakılan* XRP miktarını 327 adet olarak hesapladı. XRP fiyatı 1,11 dolar civarında seyrederken, bu hacmin parasal karşılığı 400 doları bulmuyor.
Süre bir haftaya çıkarıldığında da tablo değişmiyor. XRPL’in son 1 haftalık zincir ücreti sadece 3100 dolar civarında. 1 aylık dönemde ise toplam yaklaşık 16.000 dolar seviyesinde. Aynı gün, Bitcoin(BTC) kullanıcıları yaklaşık 183.000 dolar, Ethereum(ETH) 323.000 doların üzerinde, Solana(SOL) ise 358.000 dolar civarında ücret ödedi. Tron(TRX) tarafında ise günlük ücretler 1 milyon doları aştı. *yorum: Bu kıyas, XRPL’in gelir tarafındaki göreli ‘küçüklüğünü’ çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.*
XRPL’de ücretlerin bu kadar düşük olmasının temel sebebi, ağın tasarımından kaynaklanıyor. XRPL, her işlemde küçük bir miktar XRP yakarak ‘spam’ işlemleri engelleyen bir model kullanıyor. Temel maliyet 0,00001 XRP, yani 10 ‘drops’. XRP fiyatı 1,11 dolar seviyesindeyken tek bir işlemin zincir maliyeti, 1 cent’in binde birinin bile altında kalıyor. Başka bir deyişle, kullanıcı açısından ‘neredeyse sıfır maliyetli’ bir yapı söz konusu.
Bu ‘ultra ucuz’ sistem, ağ ne kadar yoğun olursa olsun zincir ücret gelirinin neredeyse hiç artmaması anlamına da geliyor. XRPL halen günde 1 milyonun üzerinde işlemi işleyebiliyor; ancak bu işlemlerin önemli bir kısmı doğrudan ödeme yerine, veri talebi gibi farklı türde etkileşimleri de içeriyor. Mevcut fiyatlarla, 1 milyon işlemin toplamında yakılan XRP miktarı yaklaşık 10 adet ile sınırlı kalıyor. Bu da toplam zincir maliyetinin 20 doları bile bulmadığı bir yapı yaratıyor.
Asıl tartışma yaratan nokta, ‘ücretlerin düşüklüğü’nden çok, bu yapının ağ aktivitesi ile piyasa değeri arasındaki uçurumu daha da belirginleştirmesi. XRP Ledger’ın piyasa değeri yaklaşık 69 milyar dolar seviyesinde. Buna karşın zincir ücretlerinin işaret ettiği *fiili kullanım değeri* bu büyüklüğe göre son derece sınırlı. Zincir analiz şirketi Glassnode, 2025’te XRPL’in günlük ücretlerinin yaklaşık %89 düştüğünü bildirdi. Geçen yıl Aralık ayında ise ücretler, 2020 Aralık’tan bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi.
Aktif adres sayıları da aynı yönde bozuluyor. Daha önce paylaşılan verilere göre 2025’in ilk yarısında XRPL üzerindeki *aktif XRP Ledger adresleri* %80 oranında geriledi. İşlem hacmi, adres sayısı ve ücretler birlikte değerlendirildiğinde, XRPL’in ‘gerçek kullanım’ tarafında zayıflayan bir eğri çizdiği yorumu öne çıkıyor. *yorum: Fiyatla zincir üzeri metrikler arasındaki bu kopukluk, uzun vadeli sürdürülebilirlik tartışmalarını da besliyor.*
Şu anda XRP, 1,11 dolar civarından işlem görüyor. Yıl başına göre yaklaşık %40, son 12 aya göre ise %52 düşüş yaşamış durumda. Ağ yüksek sayıda işlemi kaldırmaya devam etse de, zincir ücretleri günde 400 doları bile aşamıyor. XRPL’in ‘düşük maliyetli’ tasarımı, kullanıcı açısından hâlâ güçlü bir avantaj sunarken, gelir yaratma ve kullanım temelli değerleme açısından ise belirgin sınırlarını ortaya koyuyor.
Yorum 0