TRM Labs: CoinEx, İran’ın yaptırım altındaki kripto fonlarında kilit çıkış kapısı

블ok链 analizi şirketi TRM Labs(TRM랩스), İran’a yönelik ‘yaptırım’ kapsamındaki kripto para akışında *CoinEx* borsasını kilit kanal olarak işaret etti. 2019’dan bu yana yaptırım listesinde yer alan 60’tan fazla İran kurumuyla bağlantılı cüzdanlardan toplam 3,84 milyar doların(약 5조9220억원) CoinEx üzerinden küresel piyasalara aktarıldığı tespit edildi.

Bu tutarın 2,7 milyar doları(약 4조1626억원), İran’ın en büyük kripto borsası olan *Nobitex* ile CoinEx arasındaki işlemlerden oluşuyor. 2018’den bu yana günlük ortalama yaklaşık 1 milyon dolarlık bir hacme denk geliyor. Tek bir borsa üzerinden kaydedilen İran bağlantılı ‘yaptırım aşma’ akışı açısından şimdiye kadarki en büyük boyut olduğu değerlendiriliyor.

TRM’nin raporu, ABD Hazine Bakanlığı’nın İran merkezli 4 kripto para borsasına yaptırım uygulamasından sadece 3 hafta sonra yayımlandı. Hazine Bakanı Scott Bessent, savaşın başlamasından bu yana İran bağlantılı yaklaşık 1 milyar dolarlık kripto varlığa el koyduklarını açıklamıştı. Buna rağmen CoinEx şu anki yaptırım listesine dahil edilmiş değil. Bu durum, *on-chain* verilerle fiili yaptırım adımları arasındaki ‘boşluk’u da gözler önüne seriyor.

CoinEx’te ‘yasadışı işlem’ oranı %8… Sektör ortalamasının 27 katı

TRM Labs verilerine göre CoinEx üzerinde tespit edilen *yasadışı işlem* oranı yaklaşık %8 seviyesinde. Düzenlemelere uyumlu çalışan borsalarda bu oran ortalama %0,3 civarında. Yani CoinEx’in oranı, sektör ortalamasının yaklaşık 27 katı.

Rapor, bu farkı temel alarak CoinEx ile Nobitex arasındaki ilişkinin ‘doğal piyasa işlemleri’nden ziyade ‘kurgulanmış bir yapı’nın parçası olabileceği iddiasını dile getiriyor.

2024 itibarıyla CoinEx, Nobitex’in en büyük dış ticaret ortağı konumunda. İşlem hacmi açısından bir sonraki rakip borsaya göre 9 kat daha yüksek bir seviyede bulunuyor. TRM, bu yoğunlaşmayı “bağımsız piyasa davranışı olarak görmek zor” şeklinde yorumladı.

Ayrıca başlıca İran merkezli kripto borsalarının, toplam işlem hacimlerinin yaklaşık %5–10’unu sistematik biçimde CoinEx’e yönlendirmesi de ‘anormal’ bir model olarak öne çıkıyor.

Bu yapıda CoinEx ile bağlantılı madencilik havuzu ViaBTC’nin rolü de dikkat çekiyor. TRM, madencilik ödülleri yoluyla yaklaşık 154 milyon doların(약 2374억원) Nobitex’e aktarıldığını izledi. 2025년 6월’da bir siber saldırıyla yaklaşık 90 milyon dolar kayba uğrayan Nobitex’e ViaBTC üzerinden likidite sağlandığına dair işaretler de raporda yer aldı.

İran fon akışı: Nobitex ‘giriş’, CoinEx ‘çıkış’ kapısı

TRM ve Chainalysis verilerine göre fon akışının şeması görece net. İran Devrim Muhafızları Ordusu(IRGC) bağlantılı cüzdanlar dahil yaptırım kapsamındaki aktörler, öncelikle Nobitex üzerinden kripto varlıkları topluyor. Ardından Nobitex bu varlıkları CoinEx vasıtasıyla yurt dışına, küresel borsalara ve stablecoin piyasalarına taşıyor.

Chainalysis’e göre Nobitex, İran’da gerçekleşen toplam kripto para ticaretinin yaklaşık %50’sini tek başına işliyor. CoinEx ise küresel likiditeye erişim ve *stablecoin*’lere geçiş için ana kanal konumunda. Bu da CoinEx’i fiilen sistemin ‘çıkış kapısı’ haline getiriyor.

Bu akışların en az 2018’den bu yana sürdüğü belirtiliyor. Özellikle 2026년 5월’de Nobitex’in, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’le bağlantılı güçlü bir aile yapısıyla ilişkili olduğuna dair iddialar gündeme geldi. Böylece Nobitex ve CoinEx üzerinden geçen fonların, yalnızca bireysel yatırımcı talebini değil, *devlet gücüne yakın yapıları* da içerebileceği yorumu güç kazandı.

CoinEx, 2024’te Binance’i geride bırakarak Nobitex’in en büyük yurt dışı partneri haline geldi. Bu tablo, belirli bir borsayı hedef alan yaptırımların ‘talebi azaltmak’ yerine likiditenin *başka kanallara kaymasına* yol açtığını gösteren bir örnek olarak değerlendiriliyor.

CoinEx: “İran’la hiçbir bağımız yok”… Tartışma ‘bilgi düzeyi’ne odaklandı

TRM raporunun yayımlanmasının ardından CoinEx, X üzerinden yaptığı açıklamada İran devleti ya da İran merkezli borsalarla herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını savundu. Şirket ayrıca yaptırım kapsamındaki kişi veya kurumlara “bilinçli şekilde fon geçidi sağlamadığını” ileri sürdü.

CoinEx, yalnızca *on-chain* hareketlere bakarak bir platformun bu akışları bilerek desteklediğinin veya bu akışlara aktif olarak karıştığının ‘kanıtlanamayacağını’ da vurguladı.

Buna karşılık TRM raporu, resmi sözleşme ya da ortaklık yerine tamamen *işlem akışını* esas alıyor. Öte yandan CoinEx’in savunması, ağırlıklı olarak İran tarafıyla ‘formel bir sözleşme ilişkisi’ bulunmadığına odaklanıyor. Bu nedenle iki taraf, aslında birbirinden farklı düzeyde sorulara yanıt veriyor.

ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi(OFAC), yaptırımları uygularken mutlaka resmi veya yazılı bir sözleşme aramıyor. *Yaptırım kapsamındaki kişilerle yapılan işlemleri kolaylaştırmak* veya bu işlemlere aracılık etmek, tek başına yaptırım için yeterli sayılabiliyor.

Bu yüzden tartışmanın merkezi, “CoinEx bu fonların niteliğinin ne kadar farkındaydı?” sorusunda düğümleniyor. Ancak sektör ortalamasına göre 27 katı bulan *yasadışı işlem oranı*, bu sorunun ötesinde, tek başına ciddi bir ‘uyarı sinyali’ olarak görülüyor.

TRM’nin son analizi, yalnızca CoinEx veya Nobitex’le sınırlı bir vaka olmaktan ziyade, *küresel kripto piyasasında yaptırımların nasıl sistematik biçimde aşıldığını* gösteren çarpıcı bir örnek şeklinde değerlendiriliyor.