Cardano(ADA), ilk on-chain yönetişim hard forku Van Rossem ile PV11’i ana ağda devreye aldı

카르다노(Cardano), ilk ‘on-chain yönetişim’ hard forku Van Rossem’i devreye aldı

Kaynak: Intersect, 13’ünde (yerel saatle)

Karadano(Cardano), ‘Van Rossem’ hard forku ile protokol sürümü 11’i(PV11) ana ağda resmen aktive etti. Bu yükseltme, yalnızca topluluk oylamasıyla son onayı alan ilk ağ güncellemesi olarak öne çıkıyor ve ‘on-chain yönetişim’ mekanizmasının pratikte çalıştığını göstermesi açısından *önemli bir dönüm noktası* olarak görülüyor.

13’ünde (yerel saatle) yönetişim koordinasyon kurumu Intersect’in duyurusuna göre hard fork, *Cardano ana ağında sorunsuz şekilde* devreye alındı. Yükseltme teklifi; *yetki devri temsilcileri(DReps)*, *stake havuzu operatörleri(SPOs)* ve *Anayasa Komitesi(CC)* gibi aktörlerin yer aldığı yeni yönetişim yapısında oylanarak kabul edildi. Böylece Cardano, Conway döneminde tasarlanan karar alma sistemini gerçek koşullar altında test etmeye başladı.

PV11’in odağında *geliştirici deneyimi* ve *DApp ekosisteminin* güçlendirilmesi var. Yeni Plutus akıllı sözleşme fonksiyonları eklendi, yürütme maliyet modeli güncellendi ve akıllı sözleşme çalıştırma maliyetleri aşağı çekildi. Boolean, Integer ve Data tipleri için getirilen yeni ‘case’ ifadeleri, sözleşme yürütme sürecini daha verimli hale getirerek işlem hızını artırdı.

Kriptografi tarafında da iyileştirmeler yapıldı. BLS12-381 desteğiyle birlikte kriptografik yetenekler genişletildi, Plutus V1, V2 ve V3 sürümleri arasında *tutarlılık* güçlendirildi. Böylece geliştiriciler, sürümler arasında farklı davranan gömülü fonksiyonların yol açtığı uyumsuzlukları azaltarak daha *öngörülebilir ve istikrarlı* uygulamalar geliştirebilecek. Intersect, yükseltme sürecinde kayda değer bir performans düşüşü görülmediğini, yapılan güvenlik incelemelerinde ise yeni özellikler ve maliyet modelinin güvenliğinin doğrulandığını belirtti.

Bu hard fork aynı zamanda, Cardano ağını bir sonraki büyük aşama olan ‘Dijkstra’ dönemine hazırlayan *teknik temel* olarak konumlanıyor. Intersect Hard Fork Çalışma Grubu, Dijkstra yükseltmesini haziranda tavsiye etmiş, ardından Teknik Operasyon Komitesi’nin onayı ve yönetişim oylamasıyla süreç resmileşmişti. Güncelleme öncesinde, aktif stake havuzlarının en az %85’inin uyumlu node sürümüne geçmesi şartı da yerine getirildi.

Piyasa tarafında ise temkinli ama olumlu bir fiyat hareketi görüldü. Yükseltmenin başarıyla tamamlanmasının ardından Cardano’nun yerel kripto parası *ADA(ADA)*, kısa süreli bir hareketle 0,1649 dolar seviyesine kadar yükseldi. Sert bir ralli yaşanmasa da, bu tepki; ağın verimlilik artışı, daha düşük akıllı sözleşme maliyetleri ve *geliştirici çekim gücünün* yükselmesi yönündeki beklentilerin fiyatlara kısmen yansıdığı şeklinde yorumlandı.

Cardano’nun Van Rossem hard forku, yalnızca bir *performans ve geliştirici odaklı teknik güncelleme* olmanın ötesinde, ‘on-chain yönetişim’in ağın *kalıcı yönetim modeli* haline gelip gelemeyeceğini test eden bir eşik olarak değerlendiriliyor. ‘On-chain yönetişim’ kavramı, hem bu yükseltmenin hazırlanış sürecinde hem de piyasadaki yankısında, ekosistemin önümüzdeki dönem stratejik yönünü belirleyecek anahtar unsur olarak öne çıkıyor.