ABD Senatosu’nda Dijital Varlık Piyasası Netleştirme Yasası: Trump’ın Kripto Çıkar Çatışması Maddesi Oylama Eşiğinde

ABD Senatosu, ‘Dijital Varlık Piyasası Netleştirme Yasası(Clarity Act)’ için nihai oylamaya yaklaşırken, Başkan Trump dahil üst düzey kamu görevlilerinin ‘kripto para çıkar çatışması yasağı’ getiren hükmü tartışmanın merkezine yerleşmiş durumda. Bu düzenleme, hem kripto para piyasası hem de Washington’daki siyasi denge açısından kritik bir eşik olarak görülüyor.

Taslak metin, Başkan Trump ve Cumhuriyetçi Parti yönetimi arasındaki görüşmelerin ardından şekillendi. Metinde, başkan ve üst düzey bürokratların kripto paralarla doğrudan bağlantılı ticari faaliyetlerine sınırlama getiren ifadeler yer alıyor. Hüküm, 2029 yılına kadar geçici olarak yürürlükte kalacak şekilde tasarlandı ve olası etik ihlallerin denetimi için Adalet Bakanlığı’na yetki veriliyor. Ancak bu denetimin ‘etkinliği’ ve ‘bağımsızlığı’ konusundaki soru işaretleri, Kongre’de hararetli bir tartışmayı tetikledi.

Senato’da yasa tasarısının geçebilmesi için en az 60 oy gerekiyor. Bu da en az 10’dan fazla Demokrat senatörün desteğini zorunlu kılıyor. Buna karşın, birçok Demokrat isim söz konusu ‘etik hüküm’ konusunda ciddi çekincelere sahip.

Demokrat senatör Angela Alsobrooks, “Adalet Bakanlığı’nın bu etik kuralları uygulama biçimi ikna edici değil” diyerek, “mevcut ifade tarzıyla yasaya destek vermemin zor olacağını” dile getirdi. ‘yorum: Demokrat kanat, denetim mekanizmasının siyasi baskıya açık olduğu görüşünde.’

Tartışmanın arka planında, Başkan Trump’ın geçen yıl kripto para bağlantılı işlerden 1 milyar doların (yaklaşık 1 trilyon 4.703 milyar TL) üzerinde gelir elde ettiğini gösteren mali beyanlar bulunuyor. Bu açıklamadan sonra Demokratlar, Trump ile kripto endüstrisi arasında olası ‘çıkar çatışması’ riskini ön plana çıkardı. Trump’ın pay sahibi olduğu World Liberty Financial şirketi de bu bağlamda eleştirilerin odağında. ‘yorum: Demokratlar, Trump’ın kripto politikalarını kendi ticari menfaatleriyle ilişkilendiriyor.’

Cumhuriyetçi Parti ise söz konusu düzenlemenin, “şimdiye kadarki en kapsamlı etik çerçeve” olduğunu savunuyor. Beyaz Saray kaynakları, Başkan Trump’ın bu hüküm için “en geniş kapsamlı etik kurallara” onay verdiğini aktarıyor.

Senatodaki müzakereleri yürüten senatör Cynthia Lummis, artık “yasayı geçirme zamanının geldiğini” vurguluyor. Lummis, tasarının “yasadışı finansmanla mücadele, tüketici koruması ve kripto piyasasının ABD sınırları içinde tutulması” için atılmış bir adım olduğunu belirtiyor. Yasa tasarısı, Senato Bankacılık Komitesi ile Tarım Komitesi’ndeki uzun süren çalışmalara dayanıyor ve yatırımcı koruması ile piyasa istikrarını güçlendirmeyi hedefleyen yüzlerce sayfalık bir düzenleme paketi sunuyor.

Kripto para sektörü cephesinde ise genel hava ‘temkinli iyimserlik’ yönünde. Özellikle ‘Blokzincir Düzenleyici Kesinlik Yasası’(Blockchain Regulatory Certainty Act) hükümlerinin korunması, DeFi geliştiricilerinin ‘para transferi hizmet sağlayıcısı’ statüsüne sokulmaması açısından kritik bir kazanım olarak değerlendiriliyor. ‘kelime: DeFi’ alanında faaliyet gösteren yazılımcı ve girişimciler için bu ayrım, lisans yükümlülüğü ve hukuki riskleri doğrudan etkiliyor.

Solana politika enstitüsünden Miller Whitehouse-Levin, yeni taslağın “token düzenleme kriterleri, borsa denetim sistemi ve zincir üstü finansal piyasa yapısını” daha açık hale getirdiğini söylüyor. Whitehouse-Levin’e göre, en önemli nokta “tüketici ve geliştirici korumasının güçlendirilmesi”. Dijital Ticaret Odası CEO’su Cody Carbone da taslağı, “Senato oylamasına giden yolda önemli bir adım” olarak nitelendirerek beklentisini dile getirdi.

Buna karşın bankacılık sektörü, paketin bazı başlıklarına sert şekilde karşı çıkıyor. Bazı finans kuruluşları ve sektör birlikleri, sabit kripto para(stablecoin) getirili ürünlerine ilişkin kuralların “ABD içindeki kredi faaliyetlerini daraltabileceği” uyarısında bulunuyor. ‘yorum: Bankalar, mevduat ve kredi pazarında stablecoin tabanlı ürünlerle rekabet baskısının artmasından endişeli.’

Zaman baskısı da ciddi. Senato yaklaşık iki hafta sonra yaz tatiline giriyor. Bunun üzerine Kasım ayındaki ara seçim takvimi de eklendiğinde, ‘kelime: ağustos başı’ bu yasa için fiili son tarih olarak görülüyor. Eğer bu pencere kaçırılırsa, dijital varlık piyasasıyla ilgili kapsamlı bir çerçevenin bu yıl içinde yasalaşması zorlaşabilir.

‘kelime: Dijital varlık piyasası netleştirme yasası’ olarak öne çıkan Clarity Act’in nihai akıbeti, yalnızca kripto piyasasının düzenleyici zeminini değil, aynı zamanda Başkan Trump’ın kripto yatırımlarıyla ilgili ‘çıkar çatışması’ tartışmasının nasıl şekilleneceğini de belirleyecek. Washington’daki bu son virajda verilecek karar, önümüzdeki yıllarda ABD’nin kripto para ve blokzincir politikalarının yönünü büyük ölçüde tayin edecek.