Rusya Merkez Bankası, Dijital Varlıkları Menkul Kıymet Gibi Düzenliyor: Kripto Piyasası İçin Sıkı Sermaye Şartları

Rusya Merkez Bankası, kripto para piyasasını köklü biçimde dönüştürebilecek ‘dijital varlık’ düzenleme taslağını yayımlayarak, bu alanda kapsamlı bir ‘yönetim ve denetim’ çerçevesi kurma sürecini resmen başlattı. Taslağın odağında, mevcut ‘menkul kıymet piyasası’ ile neredeyse aynı düzeyde sıkı kurallar getirilmesi yer alıyor.

Rusya Merkez Bankası, şirketlerin asgari sermaye gerekliliklerini de içeren bir kripto para düzenleme taslağı sunarak, dijital varlıkların saklama, alım satım ve kayıt süreçlerinin tamamını resmî finansal sistem içine dahil etmeyi hedefliyor. Bu taslak, 21 Temmuz’da (yerel saatle) Devlet Duması’ndan geçen ve 24’ünde (yerel saatle) Federasyon Konseyi tarafından onaylanan dijital varlık yasasına dayanıyor. İlgili düzenlemelerin Eylül’den itibaren kademeli şekilde yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Taslağın merkezinde ‘dijital saklama kurumu’ niteliğinde yeni bir yapı bulunuyor. Bu kurumlar, kripto para ve diğer dijital varlıkların mülkiyet kayıtlarını tutup yönetecek resmî denetim altındaki şirketler olarak tanımlanıyor. Sunulan çerçeveye göre, sunulan hizmet türüne bağlı olarak 50 milyon ile 250 milyon ruble arasında (tahmini 57 bin–280 bin dolar; yerel para karşılığı yaklaşık 8 milyon–40 milyon TL aralığında) asgari sermaye şartı aranacak.

Ödeme ve mutabakat işlevi de üstlenen kurumların, en yüksek seviye olan 250 milyon ruble sermayeye sahip olması gerekecek. Yurt dışındaki saklama kuruluşlarını kullanan veya kullanıcıların cüzdan adreslerini doğrudan kontrol eden şirketler için bu eşik 100 milyon rubleye çekilirken, diğer standart ‘dijital saklama kurumları’ için alt sınır 50 milyon ruble olarak belirleniyor.

Sermayenin mutlaka ‘likit varlıklar’dan oluşması ve finansal araçların Rusya Merkez Bankası’nın öngördüğü kredi derecelendirme ölçütlerini karşılaması zorunlu tutuluyor. Aynı nitelikteki sermaye ve likidite şartları, dijital finansal varlıkların alım satımını gerçekleştiren elektronik platformların işletmecileri için de geçerli olacak.

Bu düzenleme, yalnızca bir ‘kayıt’ veya ‘lisans’ prosedürü olmaktan öteye geçip, Rusya’daki geleneksel menkul kıymet piyasasında uygulanan ‘işlem, saklama ve kamuyu aydınlatma’ kurallarının dijital varlık ekosistemine aynen taşınmasını öngörüyor. Merkez Bankası, dijital saklama kurumları, kripto para borsaları ve dijital varlık ihraç eden kuruluşlar için ayrı bir resmî kayıt sistemi oluşturmayı planlıyor.

Bu yaklaşım, kripto para piyasasını fiilen ‘yarı resmî bir finansal piyasa’ konumuna çekme hamlesi olarak görülüyor. Piyasa şeffaflığının artması beklenirken, sektör oyuncuları için giriş engellerinin ve operasyonel maliyetlerin de belirgin şekilde yükselmesi muhtemel görünüyor.

Düzenleme taslağının, Avrupa Birliği’nin(EU) 14 kripto şirketini hedef alan 21’inci yaptırım paketi kararını duyurmasından yalnızca dört gün sonra açıklanması dikkat çekti. Yaptırım listesinde, yaklaşık 120 milyar dolarlık bir stabil kripto para ağı olan ‘A7’ projesi de yer aldı. *yorum: Rusya’nın bu zamanlaması, Batı yaptırımlarına karşı kendi finansal altyapısını kapatıp güçlendirme arayışı olarak da okunabilir.*

Küresel regülasyon ortamı hızla şekil değiştirirken, Rusya’nın dijital varlıklara yönelik bu sıkı kontrol modelini öne çıkardığı görülüyor. Ancak söz konusu düzenlemeler henüz nihai değil; taslak, şu an için kamuoyu görüşüne açılmış durumda ve piyasa aktörlerinden gelecek geri bildirimlere bağlı olarak belirli maddelerde revizyon ihtimali bulunuyor.

Rusya’nın sunduğu bu yeni çerçeve, kripto paraları ‘geleneksel finans’ ile benzer bir düzeye taşırken, aynı anda ‘devlet denetimi ve gözetimi’ni de güçlendiren bir model olarak öne çıkıyor. Önümüzdeki dönemde, düzenlemelerin sahada nasıl uygulanacağı ve bu süreçte ‘piyasa daralması’ ile ‘hukuki istikrar’ arasındaki dengenin nasıl kurulacağı, hem yerel ekosistem hem de küresel dijital varlık piyasası açısından belirleyici faktörlerden biri haline gelecek.