Wall Street’te Dönüm Noktası: BNY Mellon Fon Altyapısını Blokzincire Taşıyor, BlackRock Tokenize Fon Yarışına Katılıyor

Wall Street’in en büyük saklama bankalarından biri olan New York Mellon Bank(BNY), fon altyapısının kritik bir parçasını *blokzincir* temelli sisteme taşıyor. Bu adım, geleneksel finans ile ‘tokenizasyon’ yoluyla dijitalleştirilen varlıkların artık daha doğrudan ve ölçekli biçimde birleşmeye başladığı ‘dönüm noktası’ olarak görülüyor.

BNY, temmuz ayında yaptığı açıklamada yaklaşık 59 trilyon dolar (yaklaşık 8 kentilyon 5736 trilyon won) tutarında varlığı yöneten ve saklayan küresel bir finans kurumu olarak, fon işlemlerinin kalbinde yer alan ‘pay defteri ve kayıt yönetimi(transfer agency)’ altyapısını blokzincir tabanlı bir mimariye dönüştüreceğini duyurdu. Bu dönüşümle fon sahipliği kayıtlarının tek bir *ortak defterde* toplanması ve aradaki bazı aracı katmanların azaltılması hedefleniyor.

Fon sahipliğinin ‘on-chain’ taşınmasıyla aracı yapılar sadeleşiyor

BNY’nin ürünlerden sorumlu üst yöneticisi Carolyn Weinberg, “Bütün fon işlemlerinin arkasındaki kayıt sistemini zincir üzerine(on-chain) taşımayı hedefliyoruz” diyerek, bankanın bu sayede ‘çekirdek finansal işlevleri’ modernize etmeyi amaçladığını vurguladı.

Güncel fon piyasasında, alım-satım kayıtları ve mülkiyet teyidi için çok sayıda aracı kurumun devreye girmesi ve sürekli veri mutabakatı yapılması gerekiyor. BNY, blokzincir kullanımı sayesinde ‘tekilleştirilmiş bir sahiplik defteri’ oluşturulabileceğini ve bu yolla hem operasyonel yükün hem de veri uyuşmazlıklarının azaltılabileceğini düşünüyor.

BNY, bugün yaklaşık 8,6 trilyon dolar (yaklaşık 1 kentilyon 2497 trilyon won) varlık ve 7,6 milyon hesabı yönetiyor. Bu nedenle planlanan altyapı dönüşümünün, bankanın tüm *varlık servisi* iş kolunda zincirleme etkiler yaratması bekleniyor.

BlackRock da oyunda… Tokenize fon yarışında yeni perde

Yeni blokzincir altyapısını ilk olarak bazı büyük varlık yöneticileri kullanmaya başlayacak. Yaklaşık 261 milyar dolar yöneten Baillie Gifford, Birleşik Krallık düzenleyici çerçevesi içinde ‘tamamen yerel, zincir üstü(tokenize) fon’ çıkarmayı planlıyor.

Öte yandan BlackRock ile BNY’nin para piyasası ve nakit yönetimi kolu olan Dreyfus’un da ilerleyen dönemde piyasaya süreceği fonlarda bu sisteme geçmesi bekleniyor. Zaten BlackRock ve Franklin Templeton, kısa vadeli tahvil ve nakde dayalı ‘tokenize para piyasası fonlarını’ daha önce piyasaya sürerek bu alandaki rekabeti başlatmıştı. ‘yorum: Bu adımlar, fon paylarının geleneksel ISIN/hesap tabanlı yapıdan akıllı sözleşme tabanlı yapıya kaydığını gösteriyor.’

“2030’da Wall Street’in büyük kısmı blokzincirde olabilir”

Wall Street genelinde de altyapının blokzincire taşınmasına yönelik hareketlenme hızlanıyor. Tokenizasyon platformu Brickken’in CEO’su Edwin Mata, “2030’a gelindiğinde Wall Street finansal sisteminin büyük bölümü blokzincir üzerinde çalışıyor olabilir” öngörüsünü paylaştı.

JP Morgan, Citi ve Bank of America gibi büyük bankalar da 2027’nin ilk yarısına kadar ortak bir ‘tokenize mevduat ağı’ kurarak, hem kendi dijital para projelerini hızlandırmayı hem de *stablecoin* yayılımına karşı alternatif bir kurumsal çözüm sunmayı hedefliyor.

Mevcut sistemle uzun süreli ‘ikili yapı’… Siber riskler masada

Buna karşın, geleneksel finans altyapısının kısa vadede ortadan kalkması beklenmiyor. BNY’nin varlık servisi birimi başkanı Emily Portney, “Trilyonlarca dolarlık varlık mevcut altyapıda kalmaya devam edecek” diyerek, uzun süre hem eski hem de yeni sistemin yan yana işleyeceği ‘ikili bir geçiş dönemi’ öngördüklerini belirtti.

Blokzincir tabanlı altyapılar; akıllı sözleşme hataları, köprü(bridge) güvenlik açıkları ve protokoller arası entegrasyon sorunları gibi ciddi ‘siber riskler’ barındırıyor. Buna rağmen BNY, tekil bir sahiplik defterinin sağlayacağı maliyet avantajı, daha hızlı mutabakat ve işletim verimliliğinin bu riskleri dengeleyeceği kanaatinde.

BNY’nin hamlesi, sadece yeni bir teknoloji entegrasyonu değil; aynı zamanda ‘fon piyasasının temel yapısını’ yeniden kurgulamaya dönük stratejik bir girişim olarak öne çıkıyor. Wall Street’in tokenize varlık altyapısına giderek daha fazla kaynak ayırmasıyla, geleneksel finans ile blokzincir dünyası arasındaki sınırların önümüzdeki yıllarda çok daha hızlı bir şekilde silikleşmesi bekleniyor.