Kore Finans Araştırma Enstitüsü'nün (KIF) Aralık 2025'te yayımladığı, kıdemli araştırmacı Lee Myung-hwal(이명활) imzalı KIF Issue Report'ta 'mevduat token'i ile 'banka stablecoin'i arasındaki ihraç, teminat ve ödeme yapıları karşılaştırıldı. Kore'de ise Kore Merkez Bankası'nın (Bank of Korea) mevduat token pilot projesi ikinci aşamaya geçiyor; cüzdan limiti en fazla 500 bin adede çıkarılıyor.
Rapor, dijital paranın kim tarafından çıkarıldığını, hangi varlıkla desteklendiğini ve nihai ödemenin nasıl gerçekleştiğini temel alarak iki yöntemi karşılaştırdı. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), merkez bankası dijital parasını (CBDC) merkez bankasının doğrudan yükümlülüğü olarak tanımlıyor. Buna karşılık banka mevduatı ve elektronik para gibi halkın kullandığı dijital paralar özel sektör ihraççılarının yükümlülüğü sayılıyor.
Mevduat token'i, banka hesabındaki mevduatın token'a dönüştürülüp ödeme ve transferde kullanılmasına dayanıyor. Mevcut mevduat ilişkisi ve banka düzenlemeleri kullanılabildiği için uygulamaya geçiş yükü nispeten düşük kalıyor. Ancak ihraç eden bankalar arasındaki sistem uyumluluğu, farklı banka müşterileri arasındaki transfer yöntemi ve bankalar arası nihai takas yapısının netleştirilmesi gerekiyor.
Banka stablecoin'i ise bankaların ya da banka konsorsiyumlarının rezerv varlıklara dayanarak ayrı bir dijital token çıkarmasıyla oluşuyor. Tekrarlı kullanım ve genel geçerlilik açısından yaygınlaşması daha kolay olsa da rezerv varlık yönetimi, geri ödeme sorumluluğu, ihraç limiti ve kullanıcı koruma mekanizmalarının ayrıca kurulması gerekiyor.
BIS, token'laştırılmış mevduat ile varlık teminatlı stablecoin'lerin her ikisinin de ihraççıya karşı alacak hakkı taşıması bakımından ortak noktaya sahip olduğunu belirtiyor. Yine de token'laştırılmış mevduat, mevcut banka mevduatına benzer şekilde tasarlanabiliyor ve merkez bankasının likidite desteği ödemeyi arkalıyor; bu yönüyle stablecoin'den ayrışıyor.
Kore Merkez Bankası, Proje Hangang(Project Hangang) kapsamında kurumsal dijital para altyapısını temel alarak bankaların müşterilerine mevduat token'i çıkardığı bir yapıyı test ediyor. Halka doğrudan ihraç edilen genel amaçlı bir CBDC değil, yalnızca finans kuruluşlarının kullandığı kurumsal dijital para etrafında mevduat token'i gibi özel sektör dijital paralarını kapsayan bir ağ kurma denemesi söz konusu.
Kore Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC), 15 Temmuz'da (yerel saatle) yaptığı olağan toplantıda Proje Hangang'ın ikinci aşamasının yürütülmesi için 'yenilikçi finansal hizmet' statüsü verilmesini onayladı. Kyongnam Bank ve iM Bank yeni işletmeci olarak belirlenirken; KB Kookmin Bank, Shinhan Bank, Woori Bank, Hana Bank, NongHyup Bank, IBK Bankası ve Busan Bank'ın birinci aşamadaki statüsünde de değişikliğe gidildi.
İkinci aşamada mevduat token'i cüzdan limiti en fazla 500 bin adede çıkarılırken kullanım alanı küçük işletmeler ve büyük şirketlere kadar genişliyor. Mevcut ödeme işlevine transfer özelliği eklenirken, kapsama hazine fonu icra işlemleri de dahil ediliyor.
İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), banka mevduatlarının yeni tür dijital paraya kayması durumunda ekonomideki toplam para arzı içinde hane halkı ve şirket kredileri yerine likit varlıklarla desteklenen kısmın büyüyebileceğini değerlendiriyor. Bu da dijital paranın ihraç biçiminin bankaların fonlama ve kredi arzını da etkileyebileceği anlamına geliyor.
Mevduat token'i, merkez bankası altyapısı ve mevcut banka düzenlemelerinden yararlanmaya odaklanıyor. Banka stablecoin'i içinse rezerv varlık ve geri ödeme sorumluluğunu düzenleyecek ayrı bir mevzuat oluşturulmadan somut ihraç yapısının tartışılması güç görünüyor.
Yorum 0