25 yıllık silah testi verisi kaldırıldı, yapay zeka tartışması büyüyor

ABD Savunma Bakanlığı bünyesindeki Operasyonel Test ve Değerlendirme Dairesi'ne (DOT&E) ait 25 yıllık silah testi verilerinin web sitesinden kaldırıldığı ileri sürülünce, yapay zeka çağında kamuya açık bilgilerin denetimi yeniden tartışma konusu oldu.

Crypto Briefing, ABD Savunma Bakanlığı'nın 30 Temmuz'da DOT&E'ye ait silah testi verilerini web sitesinden kaldırdığını bildirdi. Ancak DOT&E'nin resmi yıllık rapor menüsünde 2000-2025 yılları arasındaki kayıtlar hâlâ görünüyor; bu nedenle verilerin tamamen gizlendiği mi yoksa yalnızca bazı dosyalara erişimin kısıtlandığı mı henüz net değil, madde madde doğrulama gerekiyor.

DOT&E, ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı silah sistemlerinin operasyonel testlerini ve gerçek atışlı deneme süreçlerini denetleyen birim olarak biliniyor. Amy E. Henninger, DOT&E Direktörü olarak 23 Mart'ta göreve başladı ve ilgili test değerlendirmelerini yönetiyor. DOT&E'nin resmi özgeçmiş sayfasına göre kurum, toplam değeri 3 trilyon doları aşan bazı tedarik programlarının 'bağımsız' değerlendirmesini de üstleniyor.

Tartışmanın odağında, tek tek verilerin gizli olup olmadığından çok, birden fazla açık verinin yapay zeka analiziyle birleştirildiğinde ne tür bir bilgiye dönüşebileceği yatıyor. ABD Sayıştayı (GAO), 7 Ekim 2025'te yayımladığı tanıklık metninde, Savunma Bakanlığı personeline ve operasyonlarına ilişkin verilerin toplanıp birleştirilmesi halinde hassas veya gizli nitelikli bilgilerin ortaya çıkabileceğini belirtti. Kuruma göre açık web verileri, sosyal medya paylaşımları ve veri komisyoncularından elde edilen bilgiler birlikte analiz edildiğinde asker konumları, hareket örüntüleri ve ekipman zafiyetleri 'çıkarım' yoluyla tespit edilebiliyor.

Bilgi güvenliği ihtiyacının yanı sıra askeri projelerdeki şeffaflığın zayıflayabileceği endişesi de dile getiriliyor. GAO, 30 Haziran'da yayımladığı raporda DOT&E'nin 2025'te geçirdiği yeniden yapılanma ve geniş çaplı personel azaltımı nedeniyle 173 silah sistemi programına yönelik denetim kapasitesinin daraldığını açıkladı. Geriye kalan personelin daha fazla programa bakmak zorunda kaldığı ya da uzmanlık alanı dışındaki konularla ilgilenmek durumunda kaldığı belirtiliyor.

Savunma bütçesi ise büyümeye devam ediyor. ABD Kongre Bütçe Ofisi (CBO), 30 Nisan'da yayımladığı raporda Savunma Bakanlığı'nın 2026 mali yılı bütçe talebini 961 milyar dolar olarak açıkladı. Bu tutarın 113 milyar doları 2025 uzlaşma yasası kapsamındaki kaynaklardan karşılanıyor; toplam talep, enflasyona göre düzeltilmiş rakamlarla son 50 yılın en yüksek seviyelerinden birine denk geliyor.

Verilere erişimin kısıtlanmasının savunma sanayi hisseleri veya yapay zeka tabanlı savunma şirketleri üzerindeki etkisini şimdiden kesin biçimde ortaya koyacak bir veri bulunmuyor. Test verilerinin azalması, yatırımcı ve analistlerin silah sistemlerinin performansını, proje gecikmelerini ve olası kusurları 'bağımsız' biçimde doğrulamasını zorlaştırabilir. Öte yandan açık bilgilerin birleştirilerek askeri anlam çıkarılması riskinin azaltılması açısından bu tür koruma önlemlerine ihtiyaç duyulduğu da vurgulanıyor.

Konunun kripto para piyasasıyla doğrudan bir bağlantısı şimdilik ortaya çıkmadı. Yine de blok zinciri sektörünün öne çıkardığı şeffaflık ve doğrulanabilirlik ilkesinin ulusal güvenlik alanında sınırlandırılabileceği görülüyor; bu durum yapay zeka, açık kaynaklı istihbarat ve devlet veri denetimi arasındaki sınırı gösteren bir örnek olarak 'yorumlanıyor'.