İngiltere'de 1,3 milyon sterlinlik servet farkı: tam zamanlı kazancın 52 katı

Birleşik Krallık'ta en zengin yüzde 10'luk kesim ile orta servet grubundaki yetişkin başına ortalama servet arasındaki fark, 2020-2022 döneminde tam zamanlı çalışanların olağan kazancının 52 katına ulaştı. İki grup arasındaki fark 1,3 milyon sterlin oldu.

Resolution Foundation, 8 Ekim 2025'te yayımladığı “Before the Fall” raporunda Birleşik Krallık hanehalklarının servetini inceledi. Araştırma Nisan 2020-Mart 2022 dönemini kapsıyor ve Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisinin hanehalkı serveti araştırmasına dayanıyor.

“52 kat” oranı, en zengin yüzde 10'luk kesim ile orta servet grubunun yetişkin başına ortalama servetleri arasındaki farkın tam zamanlı çalışanların olağan kazancına bölünmesiyle elde edildi. Bu oran, en zengin yüzde 10'a girmek için 52 yıl boyunca tasarruf etmek ya da aynı süre boyunca aynı kazancı biriktirerek aradaki farkı kapatmak gerektiği anlamına gelmiyor.

İki grup arasındaki servet farkı, 2006-2008 dönemindeki 1 milyon sterlinden 2020-2022 döneminde 1,3 milyon sterline yükseldi. Kuruluş, karşılaştırmayı enflasyona göre düzeltti; tam zamanlı çalışanların olağan kazancına oranlanan fark da aynı dönemde 38 kattan 52 kata çıktı.

Birleşik Krallık'taki hanehalklarının toplam serveti 2020-2022 döneminde 17 trilyon sterlin olarak hesaplandı. Bu tutarın 5,5 trilyon sterlinini gayrimenkul (%32), 8,2 trilyon sterlinini emeklilik varlıkları (%48) oluşturdu.

Birleşik Krallık'ın toplam serveti, 2020-2022 döneminde gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık 7,5 katına ulaştı. Bu oran 1980'lerin ortasında yaklaşık 3 kattı. Buna karşın en zengin yüzde 10'luk hanehalklarının toplam servetten aldığı pay, 1980'lerden bu yana genel olarak yarı düzeyinde kaldı.

Toplam servet büyüdüğünde, en üst ve orta grupların toplam içindeki payları benzer kalsa bile aralarındaki parasal fark genişleyebiliyor. Resolution Foundation, göreli servet eşitsizliği göstergeleri genel olarak istikrarlı seyrederken fiilî servet farkının arttığını belirtti.

Ortalama hane servetindeki artışın tasarruf veya borç geri ödemesinden değil, varlık fiyatlarındaki değişimden kaynaklanan bölümü 2010-2012'den 2020-2022'ye kadar yüzde 53 oldu. COVID-19 dönemini de kapsayan 2018-2020 ile 2020-2022 arasındaki dönemde bu oran yüzde 60'a çıktı.

Kuruluşa göre varlık fiyatlarındaki yükseliş, hâlihazırda varlık sahibi hanehalklarının servetini artırabiliyor. Varlığı olmayan hanehalklarının serveti ise aynı fiyat artışıyla yükselmiyor.

Nesiller arasındaki servet farkı da büyüdü. 30'lu yaşlarının başındaki kişiler ile 60'lı yaşlarının başındakiler arasındaki tipik servet farkı, 2006-2008 dönemindeki 135 bin sterlinden 2020-2022 döneminde 310 bin sterline çıktı; böylece iki katı aştı.

COVID-19 döneminde, 2018-2020'den 2020-2022'ye kadar 50-54 yaş grubunda yetişkin başına hane serveti 35 bin sterlin arttı. 30'lu yaşlarının sonundaki kişilerdeki artış ise 9 bin sterlin oldu.

Nakit benzeri tasarruflardaki artış gelir grubuna göre değişti. 2019-2020'den 2021-2022'ye kadar en düşük gelirli yüzde 20'lik hane grubunda tipik nakit tasarruf 80 sterlin arttı; en yüksek gelirli yüzde 20'lik grupta artış 4.200 sterlin oldu.

Aynı dönemde nakit benzeri tasarrufu en az 1.000 sterlin olan en düşük gelirli yüzde 20'lik hanelerin oranı yüzde 35'ten yüzde 44'e yükseldi. Bu oran, tasarruf tutarındaki 80 sterlinlik artıştan farklı bir göstergedir.

Resolution Foundation, aynı haneleri izleyerek servet dağılımındaki konumlarının ne ölçüde değiştiğini de inceledi. 2016-2018 ile 2020-2022 arasında yaşa bağlı servet birikiminin etkisi hariç tutulduğunda, düşük ve orta gelirli hanelerin yüzde 76'sı ile yüksek gelirli hanelerin yüzde 73'ü servet sıralamasında bir basamaktan fazla yukarı ya da aşağı hareket etmedi.

Aynı dönemde servet sıralamasında en az bir basamak yükselenlerin oranı yüksek gelirli grupta yüzde 45, düşük ve orta gelirli grupta yüzde 40 oldu. Ancak araştırma 2022 Mart sonrasında yaşanan varlık değerlerindeki düşüşü kapsamıyor. Bu nedenle rapordaki rakamlar 2026 itibarıyla mevcut servet farkını göstermiyor.