Google'ın AI Overviews'ına Fransa'da rekabet şikayeti

Fransız basın kuruluşları, Google'ın arama sonuçlarında öne çıkardığı 'AI Overviews' (Yapay Zeka Genel Bakışları) özelliğinin içerik kullanımı ve telif ödemesi konusunda rekabet otoritesine taşındı. İddiaya göre arama ekranının üstünde beliren yapay zeka yanıtları, kullanıcıları orijinal habere yönlendirmeyi azaltıyor ve yayıncıların gelir modelini zedeliyor.

Fransa Genel Bilgi Basını Birliği (APIG - Alliance de la Presse d'Information Générale), 11'inde Fransa Rekabet Otoritesi'ne resmi şikayette bulundu. Crypto Briefing'in aktardığına göre APIG, Google'ın AI Overviews'ı işletme biçimine otoritenin müdahale etmesini istedi.

Google, AI Overviews ve sohbet tabanlı arama özelliği AI Mode'u (Yapay Zeka Modu) Fransa'da 22 Temmuz'da kullanıma sundu. AI Overviews arama sonuçlarının üstünde soruyla ilgili özet bilgi sunarken, AI Mode kullanıcının art arda soru sorabildiği bir diyalog deneyimi sağlıyor.

Google Fransa, her iki özelliğin de özet ya da ayrıntılı yanıtın yanında web bağlantıları gösterdiğini, böylece kullanıcıların ek arama yapmasına yardımcı olduğunu savunuyor. Fransız site sahipleri Search Console üzerindeki kontrollerle içeriklerinin üretken yapay zeka aramasına dahil olup olmayacağını seçebiliyor.

Şirkete göre bu seçim, standart arama sonuçlarının sıralama sinyali olarak kullanılmıyor. Yani bir site üretken yapay zeka özelliğinden çıkmayı seçse bile mevcut arama görünürlüğü etkilenmiyor.

Basın camiasının asıl itirazı bağlantının var olup olmadığından çok, yapay zeka yanıtının haberin yerine geçmesi. Kullanıcı ihtiyaç duyduğu bilgiyi arama ekranında bulursa orijinal siteye tıklama, reklam görüntülenmesi ve ücretli aboneliğe dönüşüm fırsatı birlikte azalabiliyor.

APIG Başkanı ve Le Figaro Grubu CEO'su Marc Feuillée(Marc Feuillée), "Google görüşmeye açık olduğunu söylüyor ama şu an elle tutulur bir şey görmüyoruz" dedi. Feuillée'nin bu sözleri, AI Overviews devreye girmeden önce basın sektörüyle toplu bir mutabakata varılması gerektiği görüşünü de yansıtıyor.

APIG, yaklaşık 300 Fransız basın kuruluşunu temsil ediyor. Le Monde'un haberine göre Google, 450 Fransız yayıncının haberlerinden bir kısmını yapay zeka özetlerinde göstermesi durumunda ödeme yapacak, katılmak istemeyen yayıncılar ise dışarıda kalabilecek.

APIG, ödeme koşulları ve yeni hizmetin etkisi konusundaki görüşmelerin hâlâ erken aşamada olduğunu düşünüyor. Kritik soru, yalnızca içerik dışlama seçeneğiyle yayıncıların yapay zeka aramasının kullanım koşullarını ve ödeme düzeyini gerçek anlamda pazarlık edip edemeyeceği.

Fransa Dergi Basını Sendikası (SEPM) da 23 Temmuz'da aynı sorunu gündeme getirdi. SEPM, Google'ın önceden görüşme yapmadan yapay zeka tabanlı özetleme özelliğini devreye aldığını ve rekabet otoritesine verdiği taahhütleri ihlal ettiğini öne sürdü. Sendika 80 yayıncıyı, 500 basılı dergiyi ve 220 çevrimiçi mecrayı temsil ediyor.

Bu gerilimin arka planında Fransız basını ile Google arasındaki komşu haklar (droits voisins) anlaşmazlığı var. Komşu haklar, arama motoru ve platform şirketlerinin basın içeriğini yeniden kullanması durumunda yayıncıların ödeme talep edebilmesini sağlayan bir hak düzeni.

Fransa Rekabet Otoritesi, Mart 2024'te Google'a 250 milyon euro para cezası kesmişti. Gerekçe, Google'ın 2022 Haziran'ında kabul ettiği taahhütlerin bir kısmını yerine getirmemesi ve o dönem Bard sohbet botunun basın içeriğini eğitim ve yanıt üretiminde kullanırken yeterli bilgi paylaşmamasıydı.

Arama trafiğindeki düşüş de tartışmayı büyütüyor. Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü'nün 2026 Dijital Haber Raporu'na göre, Kasım 2024-Kasım 2025 döneminde dünya genelinde 2 bin 500'den fazla sitenin Google'dan gelen organik arama trafiği yüzde 33, ABD'deki sitelerinki ise yüzde 38 azaldı. Ancak bu veriler Fransa'ya özgü değil ve düşüşün tamamı AI Overviews'a bağlanmış değil.

Google ve Alphabet(GOOGL) CEO'su Sundar Pichai(Sundar Pichai), 2026 yılı ikinci çeyrek bilanço açıklamasında "yapay zeka özellikleri üzerinden yapılan aramalar toplam sorgu sayısını artırıyor" dedi. Pichai, yapay zeka arama özelliklerinin haftada milyarlarca tıklamayı web sitelerine yönlendirdiğini belirterek trafik kaybı iddialarına karşı çıktı.

Avrupa Komisyonu da Aralık 2025'te Google'ın çevrimiçi içerik kullanımı ve yapay zeka ile ilgili uygulamalarının rekabet hukukunu ihlal edip etmediğine dair resmi bir soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında yayıncı içeriklerinin yapay zeka hizmetlerinde kullanılma biçimi ve YouTube içeriklerinin kullanımı da inceleniyor.

Doğrulanan kaynaklar: Google Fransa duyurusu, Fransa Rekabet Otoritesi, Le Monde, Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü, Google Alphabet bilanço açıklaması