Yüzde 99 zaman tasarrufu: Samjong KPMG'den yapay zeka destekli iç denetim çözümü

Samjong KPMG(삼정KPMG), iç muhasebe kontrol sisteminin işletim değerlendirmesinde yapay zeka kullanan 'KPMG AI SOX' çözümünü piyasaya sürdü. Şirketin paylaştığı bir yerli büyük ölçekli firma örneğinde, yıllık binlerce saat süren işletim değerlendirme sürecinin birkaç on saate indiği belirtildi.

Samjong KPMG, 12'sinde (yerel saatle) yaptığı açıklamada, kurumların iç muhasebe kontrol süreçlerinde verimliliği ve değerlendirme kalitesini artırmak amacıyla bu çözümü geliştirdiğini duyurdu. Platform, büyük ölçüde elle ve örneklem bazlı yürütülen işletim değerlendirmesini, veri ve risk odaklı bir yönetim yapısına dönüştürmeyi hedefliyor.

Çözüm, kurumların karşılaştığı riskler ile bunlara karşı alınan kontrol faaliyetlerini özetleyen bir iç kontrol belgesi olan Risk Kontrol Matrisi(RCM) üzerinden çalışıyor. Sistem bu matrisi temel alarak kontrol amaçlarını, riskleri, kontrol faaliyetlerini ve değerlendirme kriterlerini analiz ediyor.

Yapay zeka; PDF, görsel, Excel dosyası, sözleşme ve onay belgesi gibi farklı formattaki kanıt belgelerini inceliyor. Bu inceleme sonucunda, ilgili kontrolün fiilen uygulanıp uygulanmadığı ve herhangi bir istisna bulunup bulunmadığı tespit ediliyor.

Sistem, değerlendirme sonuçlarını ve raporları da otomatik olarak oluşturuyor. Yalnızca sonucu değil, dayandığı gerekçeleri de sunarak değerlendirme yapan çalışanların tekrarlayan kontrol yükünü azaltmayı ve kontrol bazında karar kriterlerinin tutarlı kalmasını amaçlıyor.

Çözüm kapalı ağ, şirket içi sunucu(on-premise) ve bulut ortamlarında kullanılabiliyor; çok dilli belge analizini de destekliyor. Bu yapı, yurt dışındaki bağlı ve alt kuruluşlarının iç muhasebe verilerini aynı standartla yönetmek isteyen şirketler gözetilerek kurgulandı.

Hizmet, standart ve genişletilmiş olmak üzere iki şekilde sunuluyor. Standart sürüm, ayrı bir sistem kurulumu gerektirmeden RCM ve kanıt belgelerinin yüklenmesiyle çalışıyor; kısa sürede yapay zekanın etkisini görmek isteyen şirketlere yönelik.

Genişletilmiş sürüm ise kurumsal kaynak planlama(ERP), kurumsal iletişim yazılımı(groupware), elektronik onay ve doküman yönetim sistemleriyle entegre çalışıyor. Bu sürümde veri kümesi ve kanıt belgesi çıkarımından analiz, değerlendirme ve raporlamaya kadar tüm süreci bir yapay zeka 'ajanı'(AI agent) yürütüyor.

Yapay zeka ajanı, belirlenen hedefe ulaşmak için veri çıkarma, analiz ve raporlama gibi birden fazla aşamayı kendi başına yürüten bir sistem. Bu çözümde ajan, iç muhasebe işletim değerlendirme sürecindeki tekrarlayan işleri birbirine bağlayarak otomatikleştiriyor.

Samjong KPMG'nin paylaştığı yerli büyük ölçekli firma örneğinde, genişletilmiş sürüm 500'den fazla iç kontrol noktasına uygulandı. Otomasyon kapsamı yüzde 60'ın üzerine çıkarıldı ve şirket, bunu aşamalı olarak tüm kontrol alanlarına yaymayı planladığını belirtti.

Bu örnekte işletim değerlendirme süresi, yıllık binlerce saatten birkaç on saate düştü. Samjong KPMG, bu sayede yaklaşık yüzde 99 oranında zaman tasarrufu sağlandığını açıkladıklarını belirtti.

İç muhasebe kontrol sistemi, şirketlerin finansal raporlama güvenilirliğini sağlamak için kullanılan bir denetim mekanizması. Değerlendirme sürecinde kanıt belgesi kontrolü, istisna tespiti ve rapor yazımı sürekli tekrarlanıyor; yeni çözüm bu iş yükünü azaltmaya odaklanıyor.

Samjong KPMG, geçtiğimiz Haziran ayında düzenlenen 'AI Summit 2026' etkinliğinde imalat ve finans sektörlerinde yapay zeka destekli iç muhasebe değerlendirme otomasyonu örneklerini paylaşmıştı. O dönemde yapay zekanın insan kaynaklı hataları azaltarak iç kontrolün etkinliğini ve verimliliğini artırdığı aktarılmıştı.

Samjong KPMG yaptığı açıklamada, "KPMG AI SOX, iç muhasebe kontrol sisteminin dijital dönüşümünün ötesinde, yapay zeka tabanlı bir işletim yapısına geçişi destekleyen yenilikçi bir platform" ifadelerini kullandı. Şirket, saha uygulamalarından edindiği deneyimle yapay zeka destekli değerlendirme yöntemini ve iç kontrol bilgi modelini geliştirmeye devam edeceğini belirtti.