Hindistan'ın stratejik petrol rezervi sadece 9,5 gün: 2 yeni saha inceleniyor

Hindistan, stratejik petrol rezervi için iki yeni saha adayını daha değerlendirmeye aldı. Mevcut 1. aşama stratejik petrol rezervi kapasitesi yalnızca yaklaşık 9,5 günlük talebi karşılayacak seviyede olduğundan, ham petrol ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan ülkenin 'enerji güvenliği' meselesi yeniden gündeme geldi.

Times of India'nın haberine göre, Hindistan, Rajastan eyaletindeki Bikaner ile Madhya Pradesh eyaletindeki Bina'da yeni stratejik petrol rezervi tesisleri için fizibilite çalışması yürütüyor. Bikaner'deki fizibilite çalışması tamamlanma aşamasında, Bina'da ise ön fizibilite çalışması bitmiş durumda.

Mangalore yakınlarındaki depolama tesisinin kapasitesinin artırılması ise ayrı bir proje olarak sürüyor. Haberde öne çıkan genişletme kapasitesi 1,7 milyon ton. Bu tesis, Bikaner ve Bina adaylarından bağımsız, farklı bir genişletme planı olarak ele alınıyor.

Söz konusu gelişme, aniden ortaya çıkmış tek seferlik bir plandan çok, uzun süredir gündemde olan saha adaylarının netleşme sürecine işaret ediyor. Hindistan hükümeti 2016 yılında yayımladığı resmi belgede Bikaner ve Chandikhol'u 2. aşama saha adayı olarak zaten belirtmişti.

Ardından Hindistan hükümeti, 2021'de Odisha eyaletindeki Chandikhol'da 4 milyon ton ve Karnataka eyaletindeki Padur'da 2,5 milyon ton olmak üzere toplam 6,5 milyon tonluk 2. aşama stratejik petrol rezervi projesini onayladı. 23 Temmuz'da (yerel saatle) parlamentoya verilen yanıtta, projenin 'kamu-özel ortaklığı' modeliyle yürütüldüğü ve proje bütçesinin 145,27 milyar rupi (14.527 crore rupi) olduğu belirtildi.

Hindistan Petrol ve Doğal Gaz Bakanlığı'nın resmi verilerine göre, 1. aşama stratejik petrol rezervi kapasitesi 5,33 milyon ton. Bu kapasite; Vişakhapatnam'da 1,33 milyon ton, Mangalore'da 1,5 milyon ton ve Padur'da 2,5 milyon ton olarak dağılıyor.

Hükümet, bu kapasitenin 2019-2020 tüketim eğilimine göre yaklaşık 9,5 günlük talebi karşıladığını açıkladı. 2. aşamadaki 6,5 milyon ton eklendiğinde ise buna yaklaşık 12 günlük ilave kapasite ekleniyor.

Ancak depolama kapasitesi rakamları, hesaplamaya hangi kalemlerin dahil edildiğine göre değişiyor. Hindistan hükümeti, 26 Mart'ta (yerel saatle) açıkladığı verilerde toplam petrol ve petrol ürünleri depolama kapasitesini 74 gün, gerçek stok karşılama süresini ise yaklaşık 60 gün olarak tanımladı.

74 gün ve 60 günlük rakamlar sadece stratejik petrol rezervini kapsamıyor. Şirket stokları ve ürün stokları da bu hesaba dahil edildiğinden, stratejik petrol rezervinin tek başına sağladığı 9,5 günlük karşılamayla karıştırılmaması gerekiyor.

Bazı haberlerde geçen '8 günlük' ifadesi, hükümetin resmi verilerindeki 9,5 günlük rakamdan farklı. Stratejik petrol rezervinin gerçek koruma gücünü değerlendirmek için baz alınan yıl, hesaba dahil edilen stok türü ve hesaplama yöntemi birlikte kontrol edilmeli.

Genişleme kararının arka planında Batı Asya'daki arz kesintileri ve deniz taşımacılığı güzergahlarındaki riskler var. Hindistan, ham petrol talebinin yüzde 80'inden fazlasını ithalatla karşılıyor.

Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz çevresindeki gerilim her tırmandığında, Asya'nın ham petrol arz-talep dengesi sarsılabiliyor. TokenPost daha önce Brent petrolün Orta Doğu risklerinin gölgesinde gün içi 90 doları aştığı gelişmeyi haberleştirmişti.

Reuters'in Temmuz 2025'te (yerel saatle) yayımladığı haberde, L R Jain(L R Jain) İSPRL (Hindistan Stratejik Petrol Rezervleri Şirketi) CEO'su, Bikaner'i 5,2-5,3 milyon ton kapasiteli bir tuz mağarası depolama üssü adayı olarak tanımladığı belirtildi. Jain, Mangalore'daki genişletme kapasitesini 1,75 milyon ton olarak açıklamış, Bina'nın kapasitesinin ise henüz belirlenmediğini söylemişti.

Jain, “Acil durumlarda daha iyi hazırlıklı olabiliriz” dedi. Bu sözler, stratejik petrol rezervi genişletmesinin yalnızca depolama tesisi artışıyla sınırlı olmadığını, arz şoklarına karşı bir politika aracı olarak da görüldüğünü ortaya koyuyor.

Bikaner ve Bina için henüz nihai onay ya da inşaata başlama aşamasına gelinmedi. Parlamentoya verilen yanıtta doğrulanan 2. aşama projesindeki devlet desteği, toplam proje maliyetinin yüzde 60'ıyla sınırlı tutuluyor.

Ek saha adaylarının değerlendirilmesinin küresel petrol fiyatlarına etkisi; fiili onay, arazi temini, finansmanın tamamlanması ve ham petrol alım yönteminin netleşmesinden sonra değerlendirilebilecek bir konu. Bu gelişme ham petrol arz-talebi ve enerji güvenliğiyle ilgili olup, mevcut bilgilerde kripto para veya yarı iletken sektörüyle doğrudan bir bağlantı yer almıyor.