Irak'ın ekim petrol ihracatı tahminleri ayrıştı: Günde 3,35 milyon ve yaklaşık 3,5 milyon varil

Irak'ın ekim ayı ham petrol ihracatı tahminleri, hesaplama yöntemine göre günde 3,35 milyon varil ile yaklaşık 3,5 milyon varil arasında değişti. Petrolü Suudi Arabistan üzerinden Kızıldeniz'e ulaştırma planında ise yeni bir boru hattı inşası ve iki ülke arasındaki görüşmeler gündemde.

Reuters'ın aktardığına göre iki enerji yetkilisi, Irak'ın ekim ayındaki günlük ortalama ham petrol ihracatını yaklaşık 3,5 milyon varil olarak tahmin etti. Bu miktarın günlük ortalama yaklaşık 400 bin varillik bölümü Türkiye'deki Ceyhan Limanı üzerinden taşındı.

Shafaq News'in gemi takip verilerine dayandırdığı ayrı hesaplamada ise ekim ayı ihracatı, önceki aya göre yüzde 9,5 artışla günde 3,35 milyon varil olarak verildi. Yetkililerin tahmini ile gemi takip verilerinden elde edilen hesaplama farklı yöntemlere dayanıyor; bu nedenle iki rakam kesinleşmiş tek bir aylık sonuç gibi birleştirilemez.

Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi'nin (SOMO) kamuya açık ihracat istatistikleri ekranında 2026'nın ocak-haziran dönemi yer alıyor. Ekran, ekim ayına ait kesinleşmiş ihracat verisini doğrulamaya imkân vermiyor.

Irak Petrol Bakanlığı, 2 Ağustos'ta Türkiye ile Ceyhan Limanı'na petrol taşınmasını öngören bir yıllık anlaşma imzaladı. SOMO'nun duyurusunda yer alan günlük 750 bin varil, anlaşmadaki asgari ihracat miktarıdır; ekim ayında Ceyhan'a fiilen taşınan miktarla aynı gösterge değildir.

TokenPost daha önce, ABD'nin Irak menşeli petrol ithalatının haziranda günlük 504 bin varile gerileyerek Haziran 2003'ten bu yana en düşük seviyeye indiğini bildirmişti.

Irak'ın güneyindeki Basra'dan çıkan ham petrolün büyük bölümü Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ihraç ediliyor. Kuzeydeki Ceyhan hattı ile Suudi Arabistan üzerinden Kızıldeniz'e uzanması planlanan güzergâh, bu güney deniz yolundan ayrı bir ihracat kanalı oluşturuyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ham petrol ihracat gelirlerinin 2023'te Irak hükümetinin toplam gelirinin yaklaşık yüzde 90'ını oluşturduğunu belirtiyor. İhracat güzergâhları kamu gelirleriyle bağlantılı olduğundan, boğazdaki geçiş aksaklıklarının üretim ve taşımacılıkta yaratacağı değişimler önemli bir etken.

EIA'nın Ekim 2026 Kısa Vadeli Enerji Görünümü, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla bağlantılı Irak üretim kesintilerini mart-temmuz döneminde günlük ortalama 2,646 milyon varil, ağustosta 780 bin varil ve eylülde 760 bin varil olarak tahmin etti. Bu rakamlar üretim miktarını değil, üretim kesintisini gösteriyor.

Washington Enstitüsü (The Washington Institute), 21 Ekim tarihli analizinde eylülde Basra üzerinden yapılan ihracatı günde 2,4 milyon ila 2,6 milyon varil olarak tahmin etti. Yalnızca güney limanlarını kapsayan bu rakam, ekim ayının toplam ihracat tahminleriyle aynı ölçüte göre karşılaştırılamaz.

Shafaq News, 1 Kasım'da ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde Suudi Arabistan'ın Irak boru hattı planına ön onay verdiğini aktardı. Bu, Suudi hükümetinin resmî onay duyurusu değil, kaynaklara dayalı bir haber.

Haberde aktarılan plan, kullanılmayan mevcut hattı olduğu gibi yeniden devreye almayı öngörmüyor. Yeni bir boru hattı inşası ve Irak'ın maliyetin bir bölümünü üstlenmesi de planın unsurları arasında.

EIA'nın kaydettiği eski Irak-Suudi Arabistan boru hattının tasarım kapasitesi günde 1,65 milyon varildi. İdare, hattın Irak bölümünün çalışmadığını belirtiyor. Bu kapasite eski hattın tasarım ölçüsüdür; yeni planın onaylanmış taşıma miktarını veya fiilî taşımayı göstermez.

Boru hattının inşasının yanı sıra iki ülke arasında anlaşma, mülkiyet ve hukuki haklarla ilgili konular da çözüm bekliyor. Shafaq News, ortak bir teknik komite kurulmasının ve ikili anlaşmanın yenilenmesinin görüşülecek başlıklar arasında olduğunu aktardı.

Enerji analiz şirketi Kpler, mevcut hattın uzun süredir kullanılmadığına ve teknik ile siyasi engellere dikkat çekerek kısa vadede yeniden devreye alınma ihtimalinin düşük olduğunu değerlendirdi. Bu, analiz şirketinin öngörüsüdür; projenin takviminin veya taşınacak miktarın kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Shafaq News'in kaynaklara dayandırdığı açıklamaya göre iki ülke, ortak teknik komiteyi kurduktan sonra ikili anlaşmanın yenilenmesini görüşebilir.